به گزارش خبرنگار بین الملل ایبنا به نقل از الجزیره بازارهای جهانی هفته جدید را در حالی آغاز کردند که تحت تأثیر موجی از فروش گسترده قرار گرفتهاند؛ موجی که از سه عامل اصلی ناشی میشود:
• افت سهام شرکتهای فناوری و هوش مصنوعی
• جهش قیمت نفت در پی تشدید دوباره جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران
• افزایش گمانهزنیها درباره بالا رفتن نرخ بهره در آمریکا پس از انتشار آمار قوی اشتغال
بازارهای سهام آسیا در معاملات روز دوشنبه، نخستین روز کاری هفته، با پیروی از زیانهای سنگین والاستریت در پایان هفته گذشته، روندی نزولی را تجربه کردند.
در این میان، شاخص کوسپی کره جنوبی ۸.۲ درصد کاهش یافت و به ۷۴۹۳.۳۴ واحد رسید. سهام سامسونگ الکترونیکس ۹.۷ درصد و سهام اسکی هاینیکس نیز ۷ درصد افت کردند.
همچنین شاخص نیکی ژاپن ۴.۵ درصد، شاخص تایکس تایوان ۳.۵ درصد، شاخص هنگسنگ هنگکنگ ۱.۷ درصد و شاخص ترکیبی شانگهای ۱.۸ درصد کاهش یافتند.
خبرگزاری یونهاپ کره جنوبی گزارش داد که شرکت مدیریت بورس کره پس از افت بیش از ۸ درصدی شاخص کوسپی، مکانیزم «توقف معاملات» را فعال کرد و دادوستد سهام به مدت ۲۰ دقیقه متوقف شد. این خبرگزاری علت این افت را زیانهای والاستریت در پایان هفته گذشته و نگرانیها از رویکرد سختگیرانهتر فدرال رزرو آمریکا پس از انتشار گزارش اشتغال عنوان کرد.
در آمریکا نیز شاخصهای والاستریت معاملات روز جمعه را با کاهش به پایان رساندند. سهام شرکتهای فناوری و تولیدکنندگان تراشه از جمله انویدیا در صدر زیانها قرار داشتند. سهام شرکت برودکام نیز پس از انتشار نتایجی که کمتر از انتظارات بازار بود، حدود ۸ درصد سقوط کرد.
در پایان معاملات، شاخص داوجونز ۱.۴ درصد کاهش یافت، شاخص اساندپی ۵۰۰ با افت ۲.۶۴ درصدی مواجه شد و شاخص نزدک کامپوزیت نیز ۴.۲ درصد سقوط کرد.
صندوق بینالمللی پول در گزارش «ثبات مالی جهانی» که در آوریل ۲۰۲۶ منتشر شد هشدار داده بود که بازارهای مالی با پیامدهای جنگ ایران، فشارهای احتمالی تورمی و خطر تشدید شرایط مالی مواجه هستند. این نهاد تأکید کرده بود که ارزشگذاریهای بیش از حد و تمرکز سرمایه در تعداد محدودی از شرکتها، بهویژه شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی، ریسک سقوط بازارها را افزایش میدهد.
همزمان با بازگشت تنشهای نظامی در خاورمیانه، قیمت نفت با افزایش چشمگیری روبهرو شد. بهای نفت خام برنت در زمان انتشار این گزارش با رشد ۴.۴۸ درصدی به ۹۷.۲۵ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که نفت خام وستتگزاس اینترمدیت آمریکا نیز با افزایش ۴.۴۴ درصدی در سطح ۹۴.۵۷ دلار معامله شد.
این رشد قیمت پس از حملات اسرائیل به مناطقی در ایران در واکنش به شلیک موشکها رخ داد؛ در شرایطی که توافق آتشبس میان واشنگتن و تهران هنوز نهایی نشده است.
محصولات انرژی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر تورم جهانی محسوب میشوند و افزایش قیمت نفت میتواند بانکهای مرکزی را به بازنگری در سیاستهای پولی و نرخهای بهره وادار کند.
بر اساس آمار آژانس بینالمللی انرژی، در سال ۲۰۲۵ روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی از تنگه هرمز عبور کرده است؛ رقمی که تقریباً معادل یکچهارم تجارت دریایی نفت جهان به شمار میرود.
در اوج نگرانیها درباره عرضه نفت خاورمیانه، ائتلاف اوپک پلاس روز یکشنبه با افزایش تولید نفت برای چهارمین ماه متوالی موافقت کرد تا به تقویت عرضه جهانی کمک کند.
با این حال، بسیاری از تحلیلگران معتقدند این افزایش تولید تأثیر قابل توجهی بر بازار نخواهد داشت؛ زیرا محدودیتهای تردد در تنگه هرمز همچنان بخشی از صادرات منطقه را مختل کرده و روسیه نیز با مشکلات ناشی از حملات به زیرساختهای نفتی خود روبهرو است.
خورخه لئون، رئیس بخش تحلیلهای ژئوپلیتیکی شرکت ریستاد انرژی، در گفتوگو با رویترز اظهار داشت: «در شرایط کنونی که ریسکهای ژئوپلیتیکی بر بازار حاکم است، تأثیر واقعی این تصمیم تقریباً صفر خواهد بود.»
در همین حال، انتشار آمار جدید بازار کار آمریکا نیز عامل دیگری برای نگرانی سرمایهگذاران شده است. اداره آمار کار آمریکا اعلام کرد تعداد مشاغل غیرکشاورزی این کشور در ماه مه ۱۷۲ هزار فرصت شغلی افزایش یافته است. همچنین نرخ بیکاری در سطح ۴.۳ درصد بدون تغییر باقی مانده است.
این نهاد همچنین آمار اشتغال ماههای مارس و آوریل را در مجموع ۹۳ هزار شغل افزایش داد و اعلام کرد دستمزدهای ساعتی نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳.۴ درصد رشد کردهاند.
بازارها معتقدند این دادهها فدرال رزرو را به اتخاذ سیاست پولی سختگیرانهتر سوق خواهد داد و احتمال کاهش نرخ بهره را دستکم در کوتاهمدت کاهش میدهد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد بازده اوراق خزانهداری دوساله آمریکا، که از حساسترین شاخصها نسبت به انتظارات نرخ بهره محسوب میشود، به بالاترین سطح ۱۵ ماه اخیر یعنی ۴.۱۴۷ درصد رسیده است.
گری شلوسبرگ، تحلیلگر مؤسسه ولز فارگو، معتقد است قدرت اقتصاد آمریکا در کنار فشارهای تورمی ناشی از تحولات خاورمیانه، تصمیمگیری برای کاهش نرخ بهره را دشوارتر کرده و حتی احتمال افزایش مجدد نرخها تا پایان سال را نیز بالا برده است؛ هرچند این سناریو هنوز پیشبینی اصلی بازار نیست.
فدرال رزرو در آخرین نشست خود نرخ بهره را در محدوده ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد حفظ کرد و اعلام داشت که تورم همچنان در سطح بالایی قرار دارد؛ موضوعی که تا حدی ناشی از افزایش قیمت جهانی انرژی است. این بانک مرکزی همچنین تأکید کرد تحولات خاورمیانه سطح عدم قطعیت در چشمانداز اقتصادی را افزایش داده است.
سرمایهگذاران اکنون در انتظار انتشار شاخص قیمت مصرفکننده آمریکا برای ماه مه در روز چهارشنبه و همچنین نشست کمیته بازار آزاد فدرال رزرو در روزهای ۱۶ و ۱۷ ژوئن هستند. پس از این نشست نیز کنفرانس خبری رئیس بانک مرکزی آمریکا برگزار خواهد شد.
سازمان سازمان همکاری و توسعه اقتصادی در تازهترین پیشبینی خود اعلام کرده است که جنگ ایران به «عامل مسلط» در شکلدهی به چشمانداز اقتصاد جهانی تبدیل شده است.
این سازمان هشدار داده که افزایش قیمت انرژی و بسیاری از نهادههای کشاورزی و صنعتی کشورهای حوزه خلیج فارس، موجب تشدید تورم، کاهش درآمد واقعی خانوارها و تضعیف رشد اقتصادی خواهد شد. همچنین تأکید کرده است که تداوم بحران میتواند شرایط مالی را سختتر کرده و اعتماد فعالان اقتصادی در سراسر جهان را کاهش دهد.
از سوی دیگر، صندوق بینالمللی پول نیز در گزارش چشمانداز اقتصاد جهانی خود که در آوریل گذشته منتشر شد، اعلام کرد اقتصاد جهان در نتیجه جنگ خاورمیانه با آزمونی جدید روبهرو شده است.
به باور این نهاد، ریسکهای نزولی بر چشمانداز اقتصاد جهانی غلبه دارند و عواملی مانند گسترش دامنه درگیریها، بازنگری در انتظارات مربوط به بهرهوری هوش مصنوعی و بازگشت تنشهای تجاری میتوانند رشد اقتصادی را تضعیف کرده و موجب بیثباتی بیشتر در بازارهای مالی شوند.
