در موسسه مطبوعاتی بازار پول و ارز تهیه شد؛
به گزارش خبرنگار بین الملل ایبِنا و به نقل از الجزیره، مراکش تعهد استراتژیک خود به هوش مصنوعی را برای تحریک رشد اقتصادی اعلام کرده است و قصد دارد تا سال ۲۰۳۰، ۱۰۰ میلیارد درهم (۱۱ میلیارد دلار) به تولید ناخالص داخلی خود اضافه کند، ۵۰ هزار شغل ایجاد کند و برنامهای برای آموزش ۲۰۰ هزار استعداد دیجیتال اجرا کند.
این جاهطلبی بر سه ستون به هم پیوسته استوار است: انرژی تجدیدپذیر کمهزینه که مزایای عملیاتی برای مراکز داده فراهم میکند، زیرساخت دیجیتال مستقل و نیروی کار جوان بسیار ماهر در مقیاس بزرگ.
با این حال، واقعیتهای موجود، چالشهای قابل توجهی را برای اجرای پروژههای بزرگ، به ویژه یک پروژه عظیم مرکز داده ۵۰۰ مگاواتی در شهر ساحلی داخله در اقیانوس اطلس، ایجاد میکند.
امکانسنجی اقتصادی
مراکش قصد دارد هوش مصنوعی را از یک فناوری صرفاً نوآورانه به یک موتور اقتصادی تبدیل کند که قادر به ایجاد سود ملموس باشد.
یوسف سعود، متخصص تحلیل دادهها، معتقد است که مزایای اقتصادی فراتر از صرفهجوییهای سنتی، به «بازسازی هزینههای پردازش» نیز میرسد. در حالی که اتحادیه اروپا با افزایش هزینههای برق صنعتی، بیش از ۱۶۰ دلار در هر مگاوات ساعت، مواجه است، مراکش انرژی تجدیدپذیر را با هزینهای کمتر از ۵۰ دلار ارائه میدهد.
سعود در مصاحبهای با الجزیره نت، میافزاید که این اختلاف قیمت، حاشیه سود خالص را افزایش میدهد. او خاطرنشان میکند که فناوری «خنککننده طبیعی» موجود در داخله، نسبت بهرهوری انرژی را به ۱.۱ کاهش میدهد (در مقایسه با میانگین جهانی ۱.۶ تا ۱.۸)، و در نتیجه مصرف خنککننده را در مقایسه با مراکز جهانی ۴۰ درصد کاهش میدهد.
امین سامی، تحلیلگر اقتصادی، تأکید میکند که انرژی بادی داخله، تا زمانی که به یک پلتفرم انرژی دیجیتال کاملاً یکپارچه تبدیل نشود، به یک مزیت رقابتی تبدیل نخواهد شد. این امر مستلزم یک اتصال شبکه برق قوی و قابل اعتماد برای تضمین پایداری و به حداقل رساندن زمان لازم برای انتقال دادهها از سیستمهای محلی در مراکش به کشور دیگر و دریافت پاسخ است.
سامی معتقد است که منابع بادی، اراده سیاسی، وجود قانونی برای تنظیم حفاظت از دادههای شخصی (قانون ۰۹-۰۸) و نیاز فوری به چشمانداز ابری ملی و مراکز داده مستقل، پایههای محکمی برای تبدیل داخله به یک مقصد جهانی هستند.
بودجه تحول
بودجهای معادل ۱۱ میلیارد درهم (۱.۲ میلیارد دلار آمریکا) برای اجرای استراتژی تحول دیجیتال برای دوره بین سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ اختصاص داده شده است. این بودجه شامل ابتکارات هوش مصنوعی و گسترش زیرساختهای فیبر نوری است.
در مورد کفایت تخصیصهای مالی برای استراتژی تحول دیجیتال، امین سنونی، مشاور فناوری اطلاعات و تحول دیجیتال، توضیح میدهد که این بودجه در مقایسه با بودجههای قبلی همچنان قابل توجه است.
سنونی در بیانیهای به الجزیره نت اعلام کرد که مراکش قصد رقابت با ایالات متحده (که ۵۰۰ میلیارد دلار آمریکا در هوش مصنوعی سرمایهگذاری میکند)، چین یا اتحادیه اروپا (هر کدام بیش از ۵۰ میلیارد دلار آمریکا سرمایهگذاری میکنند) در تولید پردازنده را ندارد. بلکه هدف آن توسعه یک «اکوسیستم توانمندساز» از طریق سه ستون است: زیرساخت، توسعه مهارتها و تحقیق و نوآوری.
سنونی اضافه میکند که این امر به مراکش «موقعیت اولویتداری» میدهد که به آن اجازه میدهد رتبه جهانی خود را در زمینه هوش مصنوعی بهبود بخشد.
در مقابل، سعود این بودجه را کلید آزادسازی میلیاردها دلار سرمایهگذاری جهانی میداند که توسط شرکتهایی مانند انویدیا و اوراکل هدایت میشود، شرکتهایی که دریافتهاند آینده هوش مصنوعی نه تنها به پردازندههای قدرتمند، بلکه به انرژی مداوم و کمهزینه نیز نیاز دارد - چیزی که باد و خورشید صحرای مراکش به طور فوقالعادهای آن را فراهم میکند.
او معتقد است که این میلیارد دلار یک سرمایهگذاری استراتژیک مراکش برای اتصال داخله به کابلهای زیردریایی بینالمللی است و آن را از یک شهر منزوی به یک «دروازه داده اقیانوس اطلس» تبدیل میکند که اروپا را به آفریقا و آمریکای جنوبی متصل میکند.
سرمایهگذاری فوری
مراکش دارای حجم عظیمی از دادهها است که برای سرمایهگذاری فوری توسط هوش مصنوعی آماده هستند و بخشهایی از اقتصاد مراکش را به سیستمهای کارآمدتر و سودآورتر تبدیل میکنند.
سعود خاطرنشان میکند که بخش مخابرات مراکش(با ۵۶ میلیون مشترک) و بخش مالی میلیونها «نقطه داده» تولید میکنند که هوش مصنوعی میتواند آنها را تجزیه و تحلیل کند تا شبکهها را بهبود بخشد و ریسکهای اعتباری را ۲۵٪ کاهش دهد.
این متخصص داده میافزاید که الگوریتمهای هوش مصنوعی میتوانند مزایای اقتصادی متعددی از جمله ارائه گزینههای هوشمند به صاحبان مغازهها ارائه دهند که محصولات اضافی را به مشتریانی که ممکن است هنگام خرید از آنها خوششان بیاید پیشنهاد میدهد و در نتیجه آنها را به خرید بیشتر تشویق میکند. هوش مصنوعی همچنین به کسانی که در بخش گردشگری کار میکنند اجازه میدهد تا تعداد بازدیدکنندگان را پیشبینی کنند و نرخ اتاقهای هتل و بستههای تور را تنظیم کنند و درآمد را در فصل اوج ۱۰ تا ۱۵ درصد افزایش دهند.
به گفته همین سخنران، موقعیت مکانی مراکش، شرکتهای جهانی را که به دنبال یک منبع انرژی مداوم و کمهزینه برای جلوگیری از «مالیات کربن» در اروپا هستند، جذب میکند.
او نتیجه میگیرد که مدل داخله ثابت میکند که فراوانی انرژی پاک یک «اهرم ژئوپلیتیکی» است که کمبود بودجههای مستقیم را جبران میکند و مراکش را به «گزینه حاکمیتی امنتر و پایدارتر» در جهانی تبدیل میکند که با اضافه بار دادهها و نیاز فوری به انرژی مشخص میشود.
سرمایه انسانی
مراکش قصد دارد تا سال ۲۰۳۰، ۵۰ هزار شغل مرتبط با هوش مصنوعی ایجاد کند و ۲۰۰ هزار استعداد را در این بخش آموزش دهد، اما این هدف به شرایط خاصی بستگی دارد و با چالشهای قابل توجهی روبهرو است.
امین سنونی، مدرس علوم اطلاعات و دادهها، معتقد است که تعداد هدف کارآموزان، بر اساس تجربه گذشته که تعداد کارآموزان را سالانه از ۱۴۰۰۰ به ۱۰۰۰۰۰ نفر در حوزه دیجیتال افزایش داده است، قابل دستیابی است. او تأکید میکند که وجود دانشگاه و مرکز آموزشی، علاوه بر شبکهای از مؤسسات و مراکز تحقیقاتی با مشارکتهای بینالمللی، رسیدن به این هدف را از نظر فنی امکانپذیر میکند.
با این حال، همانطور که سنونی توضیح میدهد، چالش واقعی نه تنها در آموزش، بلکه در حفظ استعدادها نیز نهفته است. بدون شرایط کاری انگیزشی، حقوق رقابتی و پروژههای نوآورانه، فرار مغزها ادامه خواهد یافت.
در مقابل، یوسف سعود، متخصص تحلیل دادهها، به یک "شکاف نگرانکننده" در استراتژی هوش مصنوعی اشاره میکند. این استراتژی از ایجاد ارزش افزودهای معادل ۱۰۰ میلیارد درهم صحبت میکند، در حالی که تنها ۵۰ هزار شغل ایجاد میشود. سعود توضیح میدهد که در سطح جهانی، هر شغل هوش مصنوعی میتواند جایگزین چهار تا پنج شغل سنتی شود، که به معنای خطر «رشد بدون اشتغال» است، جایی که ثروت در دستان تعداد محدودی از نخبگان فناوری بدون تأثیر گسترده بر بازار کار متمرکز است.
مشارکت بینالمللی
مراکش علاوه بر مرکز «جزری» در رباط که به عنوان قطب مرکزی و نیروی محرکه این شبکه عمل میکند، پروژه «مؤسسات الجزاری» که شبکهای از مراکز منطقهای برتر در هوش مصنوعی است را راهاندازی کرد.
مراکش همچنین یک قرارداد همکاری با شرکت فرانسوی میسترال برای حمایت از توسعه ابزارهای هوش مصنوعی مولد امضا کرد و هدف آن تبدیل شدن به یک مرکز برتر در هوش مصنوعی و علوم داده در آینده است.
امین سامی تأکید میکند که این همکاری به دنبال تسریع توسعه هوش مصنوعی مراکش با هویت ملی از طریق انتقال قابلیتهای فنی، نه فقط نرمافزار، از طریق پروژههای استراتژیک مانند پروژه میسترال برای توسعه ابزارهای تولیدی و پروژه وانپوینت برای ایجاد یک مرکز عالی برای دادهها و هوش مصنوعی است.
او تأکید میکند که هدف، استفاده از راهحلهای آماده نیست، بلکه ایجاد یک زنجیره تولید محلی کاملاً یکپارچه شامل طراحی، آموزش، کالیبراسیون، استقرار و حسابرسی است که توسط مراکز داده مستقل در داخله پشتیبانی میشود.
سامی نتیجه میگیرد که مراکش به دنبال پیوند دادن دادهها با قوانین ملی محافظت از دادههای شخصی است و از این طریق هوش مصنوعی را برای خدمت به زبانهای ملی، فرهنگ و حکومت محلی توانمند میسازد.
