مرتضی اکبری؛ مدیرعامل سابق بانک مهر ایران در گفتوگو با خبرنگار ایبنا با درباره عملکرد بانکها در جنگ ۴۰ روزه اظهار کرد: موضوع عملکرد بانکها دو قسمت دارد. قسمت اول، خدماترسانی به مشتریان است که کارکنان بانکها در این دوره خیلی خوب عمل کردند و اجازه ندادند مراودات مالی مردم لطمه بخورد. قسمت دوم، اقدامات کلان اقتصادی بانکهاست که شامل آسانسازی اعطای تسهیلات برای چکهای برگشتی، استمهال وامهای گذشته و تأمین سرمایه در گردش صنایع میشود.
وی افزود: اگرچه در روزهای ابتدایی جنگ، ناهماهنگیهایی در ساعت شیفت کارکنان بانکها دیده میشد، اما این مشکل در روزهای بعدی برطرف شد.
اکبری با اشاره به اقدامات کلان اقتصادی بانکها در شرایط بحران، تصریح کرد: بسیاری از شرکتها در دوران جنگ درآمدی از فروش کالاهای خود ندارند. بانکها در این شرایط میتوانند با آسانسازی اعطای تسهیلات برای چکهای برگشتی، استمهال وامهای گذشته و تأمین سرمایه در گردش، به کمک صنایع بیایند.
مدیرعامل سابق بانک مهر ایران تأکید کرد: بانک مرکزی و نظام بانکی در موضوع چکهای برگشتی بهموقع عمل کردند و فشار اقتصادی بر بخش صنعت و تجارت تا حد زیادی کاهش یافت.
وی گفت: باید شرایط تأمین مواد اولیه برای صنایعی مانند فولاد و پتروشیمی و نیز تأمین سرمایه در گردش آنها در نظر گرفته شود. بسیاری از صنایع برای ادامه فعالیت در ماههای آینده به حمایت بانکها نیاز دارند.
اکبری با تأکید بر نقش راهبردی بانکها در شرایط جنگی خاطرنشان کرد: اهمیت بانکها در زمان جنگ کمتر از حوزه نظامی نیست. مسائل اقتصاد، پول و نقدینگی، پشتیبانی مالی از جنگ و صنعت حیاتی هستند. اگر نظام اقتصادی کشور متوقف شود، بخش نظامی نیز نمیتواند بهخوبی عمل کند.
وی افزود: نظام بانکی و بانک مرکزی در جنگ ۴۰ روزه نشان دادند که کشور در بخش کلان اقتصادی تابآوری داشته و توانسته حداقل نیازهای جامعه را تأمین کند.
اکبری در خصوص حمله سایبری اخیر به دو بانک سپه و ملی اظهار کرد: با توجه به قرار داشتن کشور در شرایط تحریم، حملات هکری یکی از تهدیدهای جدی است. همواره در مباحث پدافند غیرعامل بر امنیت سایبری تأکید شده و هر بانکی باید وظایف خود را در این زمینه انجام دهد.
وی افزود: برخی بانکها در این حوزه عملکرد خوبی داشتند، اما برخی دیگر به دلیل حجم کار یا دلایل دیگر، در بخش سایبری و پدافند غیرعامل چندان موفق نبودهاند.
مدیرعامل سابق بانک مهر ایران با یادآوری اینکه حمله سایبری به بانکها موضوع جدیدی نیست، گفت: در کنار حملات نظامی، بخش مالی و پولی کشور یکی از مهمترین اهداف حملات هکری است.
وی درباره سیستمهای پشتیبان (بکآپ و میرور) در شبکه بانکی توضیح داد: این سیستمها در مواقع حمله سایبری برای جلوگیری از مختل شدن دیتاسنترهای بانکها حیاتی هستند. بانکهایی که چنین سیستمهایی ندارند، باید هرچه سریعتر آنها را فعال کنند تا در صورت اختلال، سیستم جایگزین فعالیتهای روزمره را ادامه دهد.
اکبری تأکید کرد: برخی بانکها سیستمهای جایگزین را فعال کردهاند، اما آنهایی که فعال نکردهاند باید فوراً روی تقویت این بخش کار کنند. البته از آنجا که این تجهیزات عمدتاً وارداتی هستند، در شرایط فعلی کار بسیار سختی خواهند داشت.
وی در عین حال ابراز امیدواری کرد: کارشناسان فناوری اطلاعات بانکها در بخش نرمافزاری بسیار قوی هستند و میتوانند کمبود تجهیزات را جبران کرده و روزنههای نفوذ برای حملات سایبری را از بین ببرند.
اکبری در پایان مهمترین راهکار افزایش تابآوری نظام بانکی را «هماهنگی میان بخشها» دانست و گفت: نیاز به یک مدیریت واحد در شبکه بانکی داریم تا بخشهای فناوری اطلاعات، مالی و عملیاتی را رهبری کند و دستورالعملهای بهموقع صادر شود.
وی افزود: برای بهبود تابآوری، باید در موضوعاتی مانند چک برگشتی، امهال تسهیلات و سایر تکالیف بحرانی، مدیریت واحدی وجود داشته باشد تا همه بانکها هماهنگ عمل کنند.
مدیرعامل اسبق بانک قرضالحسنه مهر ایران تأکید کرد: باید بیش از پیش روی امنیت اطلاعات بانکها کار شود تا بهراحتی مورد حمله سایبری قرار نگیرند. همچنین در صورت حملات نظامی، سیستمهای امنیتی جایگزین باید سریعاً فعال شوند. اگر این مسائل حل شود، تابآوری بانکها به میزان قابل توجهی افزایش خواهد یافت.
