به گزارش خبرنگار ایبنا، «نسبت داراییهای نقد و معادل نقد به کل داراییها» یکی از شاخصهای نقدینگی بانکهاست و نشان میدهد چه سهمی از داراییهای یک بانک در نقدترین شکل ممکن نگهداری میشود. این شاخص بیانگر توان بانک در پاسخگویی سریع به تعهدات کوتاهمدت، بهویژه برداشت سپردههاست.
در ایران، بانک مرکزی برای این نسبت، برخلاف نسبت کفایت سرمایه، استاندارد عمومی و الزامآور مشخصی اعلام نکرده است.
بانکهایی که نسبت داراییهای نقد و معادل نقد به کل داراییهای آنها در سطوح بالاتر، برای مثال ۱۵ تا ۲۰ درصد، قرار دارد، معمولاً از نقدینگی قویتری برخوردار هستند و توان بیشتری برای پاسخگویی به برداشت سپردهگذاران دارند. در نتیجه، ریسک نقدینگی آنها کمتر ارزیابی میشود.
با این حال، نگهداری سطح بالایی از داراییهای نقدی میتواند معایبی نیز داشته باشد. بخشی از منابع بانک در داراییهای کمبازده نگهداری میشود و ممکن است سودآوری بانک کاهش یابد؛ چراکه تسهیلات و سرمایهگذاریها معمولاً بازده بیشتری نسبت به وجه نقد دارند.
همچنین، نسبت بالای نقدینگی همیشه نشانه مثبتی نیست و گاهی میتواند حاکی از ناتوانی بانک در اعطای تسهیلات، کمبود فرصتهای مناسب سرمایهگذاری، کاهش رشد ترازنامه یا نگرانی مدیریت از خروج سپردهها باشد. بنابراین، بالا بودن این نسبت لزوماً به معنای عملکرد بهتر بانک نیست.
در مقابل، زمانی که این نسبت در محدوده ۲ تا ۵ درصد قرار دارد، معمولاً بخش بیشتری از منابع بانک در تسهیلات و سرمایهگذاریهای درآمدزا به کار گرفته شده است. هرچند در چنین شرایطی حاشیه امنیت نقدینگی کاهش مییابد و در صورت افزایش ناگهانی برداشت سپردهها، بانک ممکن است ناچار به استقراض یا فروش بخشی از داراییهای خود شود.
به طور کلی، افزایش تدریجی این نسبت میتواند نشانه تقویت وضعیت نقدینگی و رویکرد محتاطانهتر بانک باشد. در مقابل، کاهش شدید آن ممکن است بیانگر تمرکز بیش از حد منابع در تسهیلات یا داراییهای کمنقدشونده و افزایش ریسک نقدینگی باشد.
البته باید تأکید کرد که هیچ استاندارد نظارتی یا دستورالعمل رسمی برای طبقهبندی این نسبت در سطوح مختلف وجود ندارد و دستهبندیهای مطرحشده صرفاً جنبه تجربی و تحلیلی دارند.
برای بررسی وضعیت شبکه بانکی از منظر این شاخص، صورتهای مالی ۱۶ بانک و مؤسسه اعتباری بورسی مورد بررسی قرار گرفته است.
بر اساس جدول بالا، بانک سرمایه و مؤسسه ملل کمترین نسبت داراییهای نقد و معادل نقد به کل داراییها را در میان بانکهای مورد بررسی دارند. در مقابل، بانک سامان بالاترین نسبت را به خود اختصاص داده است. بانکهای ملت، تجارت و صادرات نیز در محدوده میانی جدول قرار گرفتهاند.
براین اساس؛ میانگین نسبت داراییهای نقد و معادل نقد به کل داراییها در این ۱۶ بانک و مؤسسه اعتباری ۹.۲ درصد است.
در این جدول همچنین، نسبت کفایت سرمایه نیز ارائه شده است. هرچند این دو نسبت ابعاد متفاوتی از وضعیت بانک را اندازهگیری میکنند، اما در کنار یکدیگر میتوانند تصویر کاملتری از وضعیت نقدینگی و توان مالی بانکها در اختیار مخاطبان قرار دهند.
