به گزارش خبرنگار بینالملل ایبنا به نقل از الرایه، بانک ملی قطر (QNB) چشمانداز مثبت خود نسبت به تجارت جهانی در سال جاری را حفظ کرد و پیشبینی نمود تجارت جهانی با اتکا به رشد سرمایهگذاریهای مرتبط با هوش مصنوعی، ثبات فعالیتهای تولیدی در سطح جهان و انعطافپذیری زنجیرههای تأمین در برابر تحولات اقتصادی و تجاری، به روند رو به رشد خود ادامه دهد.
این بانک در گزارش هفتگی خود تأکید کرد که تجارت جهانی با وجود تداوم چالشهای ناشی از تنشهای ژئوپلیتیکی و ابهامات مرتبط با سیاستهای اقتصادی و تجاری، در سال گذشته بار دیگر شتاب گرفت.
در این گزارش آمده است که تجارت بینالمللی طی سال ۲۰۲۳ و اوایل سال ۲۰۲۴ تحت فشارهای قابل توجهی قرار داشت؛ فشارهایی که ناشی از گسترش سیاستهای حمایتگرایانه، تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی و کند شدن فعالیتهای تولیدی جهانی بود و به طور مستقیم بر جریان تجارت فرامرزی تأثیر گذاشت.
با این حال، تجارت جهانی در سال ۲۰۲۵ رشدی فراتر از انتظار را تجربه کرد که بخش عمده آن ناشی از افزایش تقاضا برای کالاها و سرمایهگذاریهای مرتبط با هوش مصنوعی بود. به اعتقاد بانک ملی قطر، این عامل توانست آثار منفی افزایش تعرفههای گمرکی آمریکا و تداوم ابهامات پیرامون سیاستهای تجاری را تا حد زیادی جبران کند.
بر اساس این گزارش، همچنان عوامل متعددی از فعالیت تجاری جهان حمایت میکنند که از مهمترین آنها میتوان به قدرت چرخه سرمایهگذاری در فناوریهای پیشرفته، بازگشت فعالیتهای تولیدی به مسیر طبیعی و تداوم رشد شبکههای تجاری در بازارهای نوظهور اشاره کرد؛ عواملی که به تقویت جریان تجارت بینالمللی کمک میکنند.
این گزارش میافزاید که این روند مثبت تا دوره کنونی نیز ادامه یافته و شاخصهای پیشنگر از تداوم رشد تجارت جهانی حکایت دارند.
بانک ملی قطر همچنین به عملکرد قوی صادرات در اقتصادهای آسیایی با سطح بالای یکپارچگی در تجارت جهانی، از جمله ژاپن، کره جنوبی، سنگاپور، تایوان، تایلند و ویتنام اشاره کرد و گفت رشد صادرات این کشورها در ماههای اخیر شتاب گرفته و تأثیر تنشهای تجاری بر آنها محدود بوده است.
این بانک همچنین از بهبود انتظارات سرمایهگذاران نسبت به بخش حملونقل بر اساس شاخص حملونقل داوجونز خبر داد که نشانهای از گسترش فعالیتهای تجاری در سطح جهان به شمار میرود.
به گفته بانک ملی قطر، مجموع این شاخصها نشاندهنده تداوم پویایی تجارت جهانی و حمایت از رشد آن در کوتاهمدت است.
هوش مصنوعی؛ موتور جدید تجارت جهانی
این گزارش عوامل اصلی ورود تجارت جهانی به مرحلهای جدید از رشد متوازن را بررسی کرده است که در رأس آنها چرخه تازه سرمایهگذاریهای مرتبط با هوش مصنوعی قرار دارد. به گفته بانک ملی قطر، این سرمایهگذاریها اکنون به یکی از محرکهای اصلی تجارت جهانی تبدیل شدهاند و کالاهای مرتبط با هوش مصنوعی در سال گذشته حدود نیمی از رشد تجارت کالایی جهان را به خود اختصاص دادهاند.
در این چارچوب، تقاضا برای محصولاتی مانند نیمهرساناها، تجهیزات مراکز داده و تجهیزات الکترونیکی پیشرفته به شکل قابل توجهی افزایش یافته است. تنها فروش جهانی نیمهرساناها به حدود ۵۵۰ میلیارد دلار رسیده که نشاندهنده ماهیت جهانی و پیچیده زنجیرههای تأمین مرتبط با هوش مصنوعی و وابستگی بالای آنها به واردات و شبکههای تولید فرامرزی است.
گزارش هفتگی بانک ملی قطر همچنین پیشبینی میکند تداوم سرمایهگذاریهای مرتبط با هوش مصنوعی بتواند در سال جاری حدود ۰.۵ واحد درصد به رشد تجارت جهانی بیفزاید و توان اقتصاد جهانی را برای مقابله با پیامدهای تنشهای ژئوپلیتیکی و سیاستهای تجاری موجود افزایش دهد.
بازآرایی زنجیرههای تأمین جهانی
در بررسی دومین عامل حمایتکننده از رشد تجارت جهانی، این گزارش توضیح میدهد که تجارت جهانی همچنان از روند بازآرایی زنجیرههای تأمین بهره میبرد. افزایش محدودیتهای تجاری، از جمله سیاستهای صنعتی و اقدامات غیرتعرفهای، شرکتها را به تغییر مسیر جریانهای تجاری سوق داده است، نه کاهش آنها.
به گفته بانک ملی قطر، آسیا همچنان مرکز اصلی شبکههای تولید جهانی محسوب میشود و حدود ۶۰ درصد تولید صنعتی جهان را در اختیار دارد. همزمان، تجارت درونمنطقهای در آسیا رو به افزایش است و کشورهایی مانند ویتنام، تایلند و هند سهم بیشتری از بازارهای صادراتی در بخشهای کلیدی به دست آوردهاند.
این روند بهویژه در افزایش چشمگیر صادرات چین به کشورهای عضو اتحادیه آسهآن مشهود است؛ صادراتی که طی یک دهه گذشته بیش از دو برابر شده و به بیش از ۵۰۰ میلیارد دلار در سال رسیده است. این موضوع نشاندهنده اهمیت روزافزون شبکههای تولید منطقهای است.
بانک ملی قطر معتقد است این تحولات ضمن افزایش تنوع جغرافیایی تجارت جهانی، وابستگی به زنجیرههای تأمین فرامرزی با سطح بالای یکپارچگی را همچنان حفظ کرده است.
احیای تولید و پایان دوره کاهش موجودی انبارها
در تحلیل سومین عامل مؤثر، این گزارش میگوید شرایط چرخهای اقتصاد اکنون بیش از گذشته از تجارت جهانی حمایت میکند. تثبیت فعالیتهای تولیدی و کاهش اثرات ناشی از اصلاح موجودی انبارها، در کنار رشد حدود ۴.۶ درصدی حجم تجارت جهانی در سال گذشته، نشانهای از احیای قویتر از انتظار بخش تولید است.
گزارش تأکید میکند دوره کاهش موجودی انبارها که در سال ۲۰۲۳ و اوایل ۲۰۲۴ به تجارت جهانی آسیب زده بود، تا حد زیادی به پایان رسیده و شرکتها به تدریج در حال بازسازی ذخایر خود هستند.
این تحول بهویژه در صنایعی مانند ماشینآلات، تجهیزات الکترونیکی و کالاهای واسطهای که وابستگی بالایی به تجارت بینالمللی دارند، موجب افزایش تقاضا برای واردات شده است. در این صنایع، تولید فرامرزی همچنان یکی از ارکان اصلی فعالیت اقتصادی به شمار میرود.
در پایان، بانک ملی قطر تأکید کرد نشانههای مثبت در نظرسنجیهای بخش تولید و سفارشهای صادراتی از بهبود تقاضای خارجی حکایت دارد و این روند میتواند به تداوم بهبود تجارت جهانی و حمایت بیشتر از رشد آن در دوره پیش رو منجر شود.
