حجتاله فرزانی؛ کارشناس پولی و بانکی در گفتوگو با خبرنگار ایبنا در رابطه با مجوز بانک مرکزی برای تاسیس صندوقهای سرمایه گذاری ارزی و آثار آن بر اقتصاد؛ اظهار کرد: صندوقهای سرمایهگذاری ارزی میتوانند به عنوان ابزاری برای حفظ ارزش داراییهای مردم و تعمیق بازار سرمایهگذاری عمل کنند، اما موفقیت آنها وابسته به نحوه مدیریت، سازوکار تخصیص منابع و میزان اعتماد عمومی به این ابزارها خواهد بود.
وی ادامه داد: ایجاد سازکار و ابزارهای جدید برای سرمایهگذاری مردم در صندوقهای ارزی میتواند به تعمیق بازار سرمایهگذاری کمک کند و زمینهای را فراهم آورد تا افراد برای حفظ ارزش داراییهای خود از این ابزارها استفاده کنند.
فرزانی گفت: این صندوقها از جنبه سرمایهگذاری میتوانند بخشی از نگرانی مردم درباره حفظ ارزش داراییهایشان را کاهش دهند و گزینهای جدید را در کنار سایر بازارهای مالی در اختیار سرمایهگذاران قرار دهند.
این کارشناس پولی بانکی با اشاره به الزامات موفقیت چنین صندوقهایی افزود: البته صرف ایجاد صندوق ارزی به معنای موفقیت آن نیست و باید سازکار پوشش ریسک ارزی، نحوه مدیریت حرفهای صندوق و همچنین منابع درآمدی ارزی آن به طور دقیق مشخص شود.
وی ادامه داد: یکی از موضوعات مهم، تعیین درآمد ارزی ثابتی است که قرار است به صندوق تعلق گیرد. همچنین باید بررسی شود نرخ بازدهی این صندوقها در مقایسه با سایر بازارهای سرمایهگذاری و بازارهای موازی از جمله سایر صندوقهای سرمایهگذاری، بازار سرمایه، طلا، نقره، ملک و حتی املاک تا چه اندازه جذابیت اقتصادی دارد و آیا میتواند سرمایهگذاران را به سمت خود جذب کند یا خیر.
فرزانی با اشاره به نقش منابع جمعآوریشده در اقتصاد اظهار کرد: به طور طبیعی زمانی که ارز از مردم جمعآوری میشود و سود مشخصی به آن نیز تعلق گیرد، باید این منابع در فعالیتهایی به کار گرفته شوند که توان ایجاد بازدهی و عایدی اقتصادی داشته باشد.
وی افزود: اگر منابع جمعآوریشده نتوانند بازدهی لازم را ایجاد کنند، پرداخت سود وعده دادهشده با چالش مواجه خواهد شد و این موضوع میتواند اعتماد سرمایهگذاران را تحت تاثیر قرار دهد؛ بنابراین در صندوقهای درآمد ثابت ارزی، مدیریت حرفهای منابع و نحوه تخصیص ارزهای جذبشده از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.
این کارشناس پولی بانکی تصریح کرد: در فرآیند صدور مجوز برای چنین صندوقهایی باید به دقت بررسی شود که متقاضی تاسیس صندوق چه برنامهای برای استفاده از منابع جمعآوریشده دارد و آیا امکان ایجاد بازدهی پایدار برای سرمایهگذاران وجود دارد یا خیر.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا این صندوقها میتوانند بر حفظ ارزش پول ملی اثرگذار باشند، گفت: تاثیر این ابزارها بر ارزش پول ملی را نمیتوان به صورت مستقیم و معنادار ارزیابی کرد؛ زیرا ارزش پول ملی بیش از هر چیز تحت تاثیر متغیرهای کلان اقتصادی از جمله رشد نقدینگی، نرخ تورم و وضعیت بخش واقعی اقتصاد و تولید ناخالص داخلی قرار دارد.
فرزانی افزود: در شرایطی که اقتصاد کشور با چالشهایی مانند تحریمها و برخی محدودیتهای بیرونی نیز مواجه است، نمیتوان انتظار داشت صرف راهاندازی یک صندوق سرمایهگذاری ارزی تاثیر محسوسی بر ارزش پول ملی داشته باشد. این صندوقها در درجه نخست ابزاری برای سرمایهگذاری و مدیریت دارایی محسوب میشوند.
وی ادامه داد: البته اگر در آینده ابعاد این صندوقها به شکل قابل توجهی گسترش یابد و سهم بزرگی از بازار سرمایهگذاری را به خود اختصاص دهد، آن زمان میتوان درباره آثار کلان اقتصادی آنها ارزیابی دقیقتری انجام داد.
نگرانی مردم باید به طور کامل برطرف شود
این کارشناس پولی بانکی درباره اعلام بانک مرکزی مبنی بر بازپرداخت اصل سرمایه و سود به صورت ارزی نیز گفت: در نظام بانکی کشور، اعتماد عمومی مهمترین سرمایه محسوب میشود و تجربه برخی اتفاقات مربوط به سپردههای ارزی در دهههای گذشته موجب شده بخشی از اعتماد مردم در این حوزه آسیب ببیند.
وی افزود: به همین دلیل در اجرای طرحهای جدید ارزی باید با دقت و حساسیت بیشتری عمل شود. ضروری است نگرانی مردم نسبت به بازپرداخت اصل ارز و سود آن به طور کامل برطرف شود تا بتوان اعتماد لازم را برای مشارکت در این صندوقها ایجاد کرد.
فرزانی خاطرنشان کرد: در گذشته نیز ابزارها و طرحهای ارزی مشابهی از سوی شبکه بانکی و بانک مرکزی ارائه شده بود، اما برخی تجربهها موجب شد استقبال مورد انتظار شکل نگیرد. از این رو بانک مرکزی و شبکه بانکی باید در زمینه اطلاعرسانی، آگاهیبخشی و ارائه تضمینهای لازم اقدامات جدیتری انجام دهند.
وی گفت: هرچه شفافیت بیشتر باشد و مردم اطمینان بیشتری نسبت به نحوه بازپرداخت اصل سرمایه و سود ارزی پیدا کنند، احتمال موفقیت این صندوقها نیز افزایش خواهد یافت.
این کارشناس حوزه پولی بانکی در پایان تاکید کرد: صندوقهای سرمایهگذاری ارزی در صورت برخورداری از مدیریت حرفهای، سازکار شفاف و اعتماد عمومی میتوانند به عنوان ابزاری موثر برای حفظ ارزش داراییهای مردم و توسعه بازارهای مالی عمل کنند.
