به گزارش خبرنگار ایبنا، در دومین روز هجدهمین نمایشگاه بینالمللی نظام مالی، سرمایهگذاری و زیرساختهای دیجیتال،سامانه مدیریت تقلب «کاوش» معرفی و رونمایی شد.در این نشست تخصصی، الهام رضایی، رئیس گروه سامانههای مدیریت تقلب شرکت خدمات انفورماتیک و ابراهیم دهقانی، مدیر پروژه هوش مصنوعی، به معرفی و تشریح قابلیتها و ویژگیهای سامانه مدیریت تقلب «کاوش» پرداختند.
الهام رضایی این سامانه را راهکاری جامع و مقیاسپذیر برای شناسایی و مدیریت انواع تقلب در کسبوکارهای مختلف بانکی و مالی معرفی کرد.
وی گفت: یکی از ویژگیهای مهم کاوش، محدود نبودن آن به یک نوع خدمت یا بستر بانکی خاص است. این سامانه با پشتیبانی از انواع کسبوکارها و موجودیتهای بانکی، از جمله کارت، حساب و مشتری، قابلیت اتصال به سامانههای مختلف را دارد و متناسب با نیاز بانکهای کوچک، متوسط و بزرگ قابل پیادهسازی و توسعه است.
رضایی با اشاره به برخورداری کاوش از ابزارهای پیشرفته تحلیل، پردازش بلادرنگ و امکان شناسایی و رد تراکنشهای مشکوک بهصورت آنلاین، تأکید کرد که این سامانه مجموعه کاملی از قابلیتهای مورد نیاز یک سامانه کشف تقلب را در اختیار بانکها قرار میدهد.پشتیبانی از انواع ورودیهای اطلاعاتی و پروتکلهای ارتباطی از جمله MQ و Kafka، برخورداری از موتور قوانین پویا، مدیریت کاربران و سطوح دسترسی، ابزارهای تحلیل اطلاعات، مدیریت پروندههای مشکوک (Case Management)، مدیریت انواع فهرستهای سیاه، سفید و نظارتی و همچنین پروفایلینگ و سیستم امتیازدهی از جمله قابلیتهای اصلی این سامانه به شمار میروند.
سه شیوه عملیاتی برای مدیریت تراکنشهای مشکوک
رئیس گروه سامانههای مدیریت تقلب شرکت خدمات انفورماتیک با تشریح شیوههای بهرهبرداری از کاوش، گفت: این سامانه قابلیت ارائه خدمات در سه حالت برخط، نیمهبرخط و آفلاین را دارد.در حالت برخط، سامانه علاوه بر شناسایی تراکنشهای مشکوک، امکان رد آنها را نیز در لحظه فراهم میکند؛ به این ترتیب، در صورت تشخیص رفتار متقلبانه و وجود سیاست مربوطه، از تکمیل و تسویه تراکنش جلوگیری میشود.در حالت نیمهبرخط، تراکنشها مورد بررسی و تحلیل قرار میگیرند و موارد مشکوک شناساییشده برای بررسی و اقدام در اختیار کاربران قرار میگیرند، اما تصمیمگیری برای رد تراکنش بهصورت لحظهای انجام نمیشود.همچنین در حالت آفلاین، اطلاعات تراکنشها بهصورت دستهای و در قالب پردازشهای دورهای تحلیل میشوند و موارد مشکوک پس از شناسایی، وارد چرخه مدیریت و رسیدگی به پرونده خواهند شد.
اتصال متمرکز به سامانههای مختلف بانکی و تعریف قواعد مشترک
رضایی یکی دیگر از ویژگیهای مهم کاوش را امکان اتصال همزمان به چندین سامانه بانکی و پردازش متمرکز اطلاعات آنها عنوان کرد. بر این اساس، کاوش میتواند به سامانههای کارت، حساب، بانکداری متمرکز و سایر زیرساختهای مورد نیاز متصل شود و موجودیتهای مختلف اطلاعاتی را بهصورت یکپارچه مورد بررسی قرار دهد.
وی افزود: در این معماری، بانکها میتوانند ساختار ورودی تراکنشها و خروجی مورد انتظار خود را بهصورت پویا در سامانه تعریف کنند. پس از ثبت این اطلاعات، موتور قواعد کاوش قادر خواهد بود انواع قوانین ثابت، مبتنی بر پروفایل و مبتنی بر هوش مصنوعی را بهصورت خودکار اجرا و نتایج را متناسب با سیاستهای تعریفشده در اختیار کاربران قرار دهد.از دیگر قابلیتهای این بخش، امکان تعریف قواعد مشترک میان سامانههای مختلف است؛ بهعنوان مثال، میتوان قانونی تعریف کرد که مجموع تراکنشهای یک مشتری در بستر کارت و حساب را بهصورت همزمان بررسی کند و در صورت عبور از حدود تعیینشده، هشدار لازم را صادر یا اقدام متناسب را اجرا کند.
پروفایلینگ هوشمند و مدیریت پویای فهرستهای نظارتی
در بخش دیگری از این نشست، به قابلیت پروفایلینگ سامانه کاوش اشاره شد. این قابلیت امکان تحلیل رفتار مالی و تراکنشی موجودیتهای مختلف، از جمله کارت، حساب و مشتری را در بازههای زمانی متفاوت فراهم میکند.این پروفایلها میتوانند بر اساس پنجرههای زمانی ثابت مانند هفتگی، ماهانه و سالانه یا پنجرههای زمانی لغزان (Sliding Window) تعریف شوند. با تحلیل الگوی رفتار عادی هر موجودیت، سامانه قادر خواهد بود انحراف از الگوهای معمول را شناسایی و در فرآیند تشخیص رفتارهای مشکوک از آن استفاده کند.همچنین بخش مدیریت فهرستها، امکان تعریف و اعمال انواع فهرستهای سیاه، سفید و نظارتی را برای موجودیتهای مختلف فراهم میکند. از این رو، استفاده از روشهای آموزش مستمر (Continuous Training) و بهروزرسانی مدلها با دادههای جدید، از جمله رویکردهای پیشبینیشده برای ارتقای عملکرد و افزایش دقت سامانه در آینده است.
مدیریت هوشمند پروندهها و گردش کار رسیدگی به تقلب
در ادامه این نشست، قابلیت مدیریت پروندهها و گردش کار سامانه کاوش تشریح شد. این سامانه پس از شناسایی یک مورد مشکوک، امکان تشکیل پرونده و ارجاع آن به کارشناسان و واحدهای مرتبط را فراهم میکند.
کاوش با برخورداری از یک موتور مدیریت فرآیند کسبوکار (BPMS) داخلی، امکان طراحی و تعریف گردش کارهای متناسب با نیاز هر بانک و کسبوکار را در اختیار کاربران قرار میدهد. این فرآیندها میتوانند ساده یا پیچیده باشند و توسط صاحبان فرآیند در بانک طراحی و اجرا شوند.
در این سازوکار، پروندههای مشکوک با توجه به نوع و سطح اهمیت، در اختیار کاربران دارای مجوز قرار میگیرند. کارشناسان میتوانند مستندات مرتبط را به پرونده پیوست کنند، توضیحات تکمیلی ارائه دهند و پرونده را برای بررسیهای بیشتر به سایر کاربران ارجاع دهند. در نهایت، پس از طی مراحل کارشناسی و تأییدهای مورد نیاز، تصمیم نهایی درباره پرونده اتخاذ میشود.
این قابلیت امکان پیگیری کامل یک مورد مشکوک از زمان شناسایی تا تعیین تکلیف نهایی را فراهم میکند و به بانکها اجازه میدهد فرآیندهای رسیدگی به تقلب را متناسب با ساختار سازمانی و الزامات کسبوکار خود مدیریت کنند.
از دیگر قابلیتهای معرفیشده برای سامانه کاوش، برخورداری از ابزارهای گزارشگیری و داشبوردهای مدیریتی پویا است. کاربران میتوانند متناسب با نیاز خود، داشبوردهای مختلفی از بخشهای گوناگون سامانه ایجاد کنند و گزارشهای جامعی از تراکنشها، موارد شناساییشده و عملکرد فرآیندهای کشف تقلب در اختیار داشته باشند.
همچنین مدیریت متمرکز کاربران، تعریف سطوح مختلف دسترسی و تعیین مجوزهای مورد نیاز برای ارتباط با بخشهای مختلف سامانه، از دیگر امکانات کاوش است که امکان بهرهبرداری امن و متناسب با مسئولیت هر کاربر را فراهم میکند.
استقرار و بهرهبرداری از کاوش در شبکه بانکی کشور
در بخش پایانی این نشست، به تجربه استقرار و بهرهبرداری از سامانه کاوش در شبکه بانکی کشور اشاره شد.بر اساس توضیحات ارائهشده، این سامانه در ابتدا برای سوئیچ کارت مؤسسه نور پیادهسازی شد و در ادامه، با توسعه دامنه کاربرد آن، در بانک تجارت نیز مستقر شده و حدود دو سال است که بهصورت عملیاتی مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین اتصال سامانه بانکداری متمرکز (Core Banking) بانک تجارت به کاوش در دستور کار قرار گرفته است.
علاوه بر این، سامانه کاوش برای تراکنشهای سوئیچ کارت بانک ملی نیز بهصورت پایلوت عملیاتی شده و مورد بهرهبرداری قرار گرفته است.
معرفی سامانه کاوش در هجدهمین نمایشگاه بینالمللی نظام مالی، سرمایهگذاری و زیرساختهای دیجیتال، فرصتی برای تشریح ظرفیتهای فنی و عملیاتی این راهکار در حوزه مدیریت ریسک، مقابله با تقلب و بهرهگیری از هوش مصنوعی در زیرساختهای بانکی کشور بود؛ راهکاری که با ترکیب موتورهای قواعد، پروفایلینگ رفتاری، مدلهای یادگیری ماشین و ابزارهای مدیریت پرونده، رویکردی یکپارچه برای شناسایی، پیشگیری و رسیدگی به تقلبهای مالی ارائه میکند.

نظر شما