محمدرضا اکبری جور؛ کارشناس پولی و بانکی
هنوز رسانههای کشور درگیر انعکاس اخبار و حواشی آتش بس بودند که اولین اخبار بازسازی خطوط ریلی و راههای مواصلاتی در کوتاهترین زمان ممکن بر روی خروجی خبرگزاریهای کشور قرار گرفت.
به موازات این اخبار بحث بازسازی بخشهایی از پتروشیمیهای کشور از جمله پتروشیمی لاوان نیز به گوش رسید. اخبار امیدوارکنندهای که حکایت از عزم ملی برای برگشت ظرفیتهای تولیدی کشور و نگهداری زیرساخت داشت.
این روحیه ارزشمند باید تا آخرین مرحله بازسازی کشور در کوتاهترین زمان ممکن در دستور کار قرار گیرد.
در امر بازسازی صنایع آسیب دیده باید به این نکته ظریف توجه نمود که بازسازی بخشهای مختلف به صورت موازی و توامان امکانپذیر نیست. بدین علت که ما در هر صورت دارای محدودیتهای ارزی، ریالی، خدمات مهندسی و... در شرایط همچنان تحریمی هستیم؛ لذا لازم است که امر بازسازی به صورت یک مسئله کلان ملی با محوریت یک مجموعه مدیریتی قدرتمند با حضور نمایندگان مختلف کلیه بخشها از جمله بانک مرکزی کشور، صنایع، معادن، بازرگانی و گمرکات، بانکی و بورس و... تعریف گردد و برای بازسازی بخشهای مختلف قطعا باید براساس برنامهریزی و اولویتبندی اقدام کرد.
طبیعی است در صورت عدم توجه به این نکته مهم، شاهد ترافیک شدید کاری در مراحل مختلف بازسازی خواهیم بود و تردیدی وجود ندارد که موجب خسران و زیان اقتصادی خواهد بود.
شاید الان یکی از زمانهای طلایی برای مشارکت مردم در امر بازسازی با طرحهای مبتکرانه در بازار سرمایه کشور باشد. در یک نگاه ساده انگارانه ممکن است به نظر برسد هرمجموعه صنعتی و اقتصادی میتواند به خودی خود اقدامات مربوط به بازسازی خود را انجام دهد. لیکن در عمل انجام همزمان این اقدامات شدنی نیست. چراکه برای راه اندازی مجدد بعضی از خطوط تولیدی صنعتی نیازمند تجهیزات سرمایهای و واسطهای و خام مستلزم انجام واردات و تامین ارزهای خارجی و ریالی است. حجم کلی این نیازها دفعتا برای تمامی بخشهای اقتصادی کشور ممکن است عدد قابل توجهی باشد. حتی اگر مجموعه بانک مرکزی جمهوری اسلامی قادر به تامین این مبالغ باشد، انجام ثبت سفارش، رسیدن محصولات به بنادر با توجه به محدودیتهای ظرفیت بنادر کشور، همچنین ظرفیت محدود حمل و نقل ریلی و جادهای کشور بعلاوه محدودیتهای مهندسی شرکتهای طراحی و اجرا کننده پروژهها بعلاوه شرایط تحریمی حاکم بر مبادلات مالی، همه و همه حکایت از این میکنند که لازم است به صورت سیستماتیک و کلان به این مسئله اندیشیده شده و این مقدر نیست جز با تشکیل کمیتههای تخصصی لازم با خروجی استاندارد قابل برنامه ریزی به پروژههای بازسازی کشور.
از اینرو پیشنهاد میشود کمیتهای در وزارت صمت با همراهی بانک مرکزی جمهوری اسلامی و سایر نهادهای ذی ربط تشکیل و مساله به صورت کاملا علمی مورد بررسی قرار گیرد.
نکته مهم دیگر لحاظ کردن ملاحظات و پیشرفتهای مهندسی و زیست محیطی روز دنیا در هر حوزه کاری با رعایت ملاحظات امنیتی برای حفظ سرمایههای ملی کشور است. درست است که ممکن است تنها بخشی از زنجیرههای تولید و تامین دچار مشکل شدهاند لیکن حتی المقدور میتوان از بهترین فناوریهای روز سازگار با محیط زیست در این حوزه بهرهمند گردید.
نکته مهم این آن است که اجرای بازسازی بخشهای مختلف کشور میبایست با در نظر گرفتن کلیه پارامترهای دخیل در اجرای ان و رعایت زمانبندیهای لازم صورت پذیرد تا از هرگونه اتلاف منابع جلوگیری شود.
