مسلم خانی روز سهشنبه در گفتگو با خبرنگار شبکه خبری اقتصاد و بانک ایران (ایبِنا)، درباره شکل گیری برخی مشاغل در جامعه مانند طرح ردکن، دادزن، خط نگه دار تاکسی، نوبت گیر، کارت پخش کن و ... گفت: در مطالعات سازمان جهانی کار ۳ نکته خوب درباره مشاغل نوظهور و جدید وجود دارد که یک مورد آن این است که مشاغل نوظهور در واقع اصلاح مشاغل موجود است.
این کارشناس ارشد کارآفرینی و بازارکار اظهارداشت: در مواردی مشاغل جدید جایگزین مشاغل قبلی می شوند و ادامه برخی مشاغل، دیگر ضرورت ندارد و کارها به یک شیوه دیگری به عنوان کار جدید دنبال می شوند. گروهی نیز مشاغل ابداعی هستند که بر مبنای خلاقیت افراد شکل می گیرند.
خانی ادامه داد: سازمان جهانی کار معتقد است به صورت میانگین سالیانه بین ۸ تا ۱۰ درصد مشاغل جدید به وجود می آیند. در حوزه انرژی های نو ۱۷ شغل جدید مانند انرژی های هیبریدی، مشاغل مربوط به زیست توده، انرژی های سبز و پاک و ... نانو فناوری، نانو ذرات و موارد دیگری داریم که ایجاد شده است.
تولد مشاغل نو در اقتصاد ایران
وی تاکید کرد: مشاغلی که در بازار کار ایران متولد می شوند حتما تابعی از نیاز جامعه است و افراد از این طریق بخشی از نیازهای جامعه را مرتفع می کنند و افرادی نیز حاضر می شوند در قبال آن پول پرداخت کنند.
این استاد دانشگاه با اشاره به اینکه لازم است بانک مشاغل جدید و پویایی داشته باشیم که در صورت نیاز بتوانیم جایگزین هایی ارائه کنیم، گفت: باید کدهای مختلفی برای مشاغل تعریف کنیم و شاغلین اینگونه مشاغل مشمول تامین اجتماعی شوند.
به گفته خانی، در حال حاضر برخورد با اینگونه مشاغل جدید در ایران شکل فانتزی به خود گرفته و احساس می شود که اینها مشاغل اضافه هستند. تحلیل ها نشان می دهد که اگر شما حاضر هستید برای شغلی که دیگران انجام می دهند پول پرداخت کنید پس این نیاز در جامعه وجود دارد.
این کارشناس ارشد کارآفرینی بیان داشت: باید دو نوع دسته بندی داشته باشیم که یک مورد مشاغل جدیدی است که به رفع نیازی از نیازهای جامعه می پردازد و مشاغل جدید دیگری که به عنوان مشاغل منفی از آنها یاد می شود. به عنوان نمونه برخی افراد هستند که در محل های طرح ترافیک سعی می کنند شماره ماشین پنهان شود و اینگونه مشاغل به جامعه ضرر می زنند؛ بنابراین نباید آنها را به عنوان شغل شناسایی کنیم.
نتایج مطالعات جدید در بازار کار ایران
وی خاطرنشان کرد: مطالعه دیگری در ایران انجام شده که نشان می دهد بیش از ۶۲ درصد مشاغل جدید الزاما مشاغل منفی نیستند و مورد نیاز جامعه هستند. اغلب مشاغل نوپدید در رشته هایی به وجود آمده اند که نیاز به آنها وجود دارد، به تازگی در ایران گروهی از پزشکان فعال شده اند که به عنوان نمونه می گویند فقط اگر عنبیه چشم شما را ببینند می توانند تمام بیماری های افراد را تشخیص دهند و به شدت نیز خواهان پیدا کرده؛ بنابراین یک نیازی وجود داشته که احتمالا نظام سلامت نتوانسته به آن پاسخ بدهد.
خانی افزود: در حوزه روانشناسی نیز فال گیرها را داریم که در تمام جهان و در ایران وجود دارند که از طریق آن پیش بینی و نسخه ارائه می شود. در حوزه کودکان نیز مشاغل نوپدیدی وجود دارد و بر مبنای نیاز خانواده ها ارائه می شود.
این کارشناس ارشد بازار کار تصریح کرد: یک موضوع سازماندهی مشاغل نوظهور است و وزارت کار و شهرداری ها در این زمینه نقش دارند و مشاغل این بخش باید شناسنامه دار شوند. همچنین پدیده کودکان کار را داریم و یک حالت این است که بگوییم اینها رها شوند و یک نگاه نیز این است که بگوییم چگونه اینها را سازماندهی کنیم.
به گفته وی، برای مشاغل نوظهور مثبت باید مدل شناسنامه دار کردن دنبال شود و با مشاغل منفی برخورد پلیسی صورت گیرد. از توصیه های سازمان جهانی کار به کشورها این است که تلاش کنند مشاغل غیررسمی به رسمی تبدیل شوند.
این کارشناس ارشد کارآفرینی افزود: باید فرایندهای اعطای مجوزهای کسب و کار آسانتر شود و دولت الکترونیک مستقر شود. به عبارتی سازماندهی و شناسایی مشاغل نوپدید باید اجرا شود چون این مشاغل می توانند به یک الگوی کارآفرینانه تبدیل شوند.
توزیع مشاغل بر مبنای صلاحیت
خانی تاکید کرد: ما باید کارجویان و تحصیل کرده های دانشگاهی را به کارآفرینی تحریک کنیم و آموزش بدهیم که کسب و کار خلق کنند. برای اینکه خلاقیت را در بازار ترویج کنیم نیازمند هدایت کارجویان به سمت فعالیت های خلاقانه هستیم.
این کارشناس ارشد بازار کار بیان داشت: مشاغل باید حتما سیال باشد و فرهنگ کار در ایران به روز شود؛ در عین حال، نظام بانکی باید برخی مشاغل نوظهور را به رسمیت بشناسد و برای آنها تامین مالی انجام دهد.
وی خاطرنشان کرد: در حال حاضر جای خالی بانک ملی ایده های کارآفرینی در کشور احساس می شود و اگر این بانک وجود داشته باشد افراد می توانند مشاغل و ایده های نو را در این بانک به نام خودشان ثبت کنند و برای ایجاد آن مجوز بگیرند. این بانک در بسیاری از کشورها از طریق بخش خصوصی، وزارت کار و نظام آموزشی دنبال می شود.
خانی تصریح کرد: هلدینگ های کسب و کار و یا شرکت های مادرتخصصی می توانند مشاغل جدید را ساماندهی کنند. همچنین در قالب نظام صلاحیت حرفه ای باید بزودی به این جایگاه برسیم که هر کسی در هر شغلی کارت صلاحیت حرفه ای داشته باشد.
این کارشناس ارشد کارآفرینی ادامه داد: در مورد مشاغل عمومی و حمایت از آنها دولت علاقمند بود در برخی حوزه ها مانند محیط زیست و عمران روستاها مشاغلی ایجاد شود که از بیکاران همان مناطق کمک گرفته شود که در پروژه ها حضور یابند و دستمزد دریافت کنند.
به گفته وی، اجرای این طرح در ایران می تواند یکی از روش های حمایت از تبدیل مشاغل عمومی به مشاغل استاندارد و دارای شناسنامه باشد. البته این طرح نیازمند تامین مالی بزرگی است و بعید است که بتواند در آینده نزدیک اجرایی شود.
