به گزارش ایبنا، ابوذر ندیمی، نماینده ادوار مجلس در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، با اشاره به این موضوع که در خصوص ارز تجارب قابل اعتنایی در کشور وجود دارد و باید از آنها درس بگیریم، تصریح کرد: اعطای ارز ارزان و ترجیحی به واردکنندگان با این هدف صورت میگرفت که به معیشت مردم کمک شود و کالاهای اساسی با قیمت مناسب به دست آنها برسد. هدف نهایی این بود که هزینههای زندگی مردم در ایران ارزانتر تمام شود و مردم زندگی راحتتری را تجربه کنند، اما در عمل این طور نشد و با افزایش قیمت ارز روبهرو شدیم و تورم به وجود آمد و منابع ارزی کشور با تقاضای کاذب واردات کالاهای اساسی و غیراساسی با ارز ارزان قیمت تخلیه شد.
وی ادامه داد: با توجه به مشکلاتی که ارز ترجیحی برای کشور به وجود آورد، دولت مجبور به حذف آن شد. در عمل اهدافی که دولت از اعطای ارز ترجیحی داشت، محقق نشد. به طور مثال، ارز برای واردات یک کالای خاص اعطا میشد، اما در عمل اهداف شخصی دنبال میشد و منافع ملی به خطر میافتاد.
انتفاع عدهای محدود از ارز ارزانقیمت با نرخ ترجیحی توجیهی ندارد
این نماینده ادوار مجلس خاطرنشان کرد: سوءاستفاده دیگری که صورت میگرفت این بود که واردکنندگان برای واردات نوع خاصی از کالا ارز دریافت میکردند، اما به واردات کالای با کیفیت پایینتر میپرداختند و سودی از این طریق نصیب خودشان میکردند. بنابراین، کالا با کیفیت موردنظر وارد کشور نمیشد.
ندیمی گفت: بخشی از ارز ترجیحی نیز به مصارف شخصی و فردی افراد میرسید. اگرچه افراد برای واردات کالا به دریافت ارز ارزانقیمت میپرداختند، اما در عمل آن را در جای دیگری صرف میکردند. به این ترتیب، ارز ترجیحی صرف اموری مانند ویلا، خانه و... میشد که هیچ ارتباطی به طرح ارز ترجیحی نداشت.
وی ادامه داد: فساد دیگری که در ارز ترجیحی داشتیم این بود که واردات کالا با ارز ترجیحی صورت میگرفت. اما این کالا که با قیمت مناسبی وارد شده بود، به دیگر کشورها صادر و در واقع قاچاق میشد. به این ترتیب، منافع عده اندکی تأمین میشد و برای مردم از محل بر هم خوردن عرضه و تقاضا مشکل به وجود میآمد.
ندیمی گفت: عرضه کالا در بازار نیز در زمان درست خودش صورت نمیگرفت. بنابراین، اگرچه واردکننده از افزایش قیمتها نفع میبرد، اما منافع مردم به خطر میافتاد و بر اثر تورم متضرر میشدند.
به گفته این نماینده ادوار مجلس و کارشناس اقتصادی، با توجه به عدم کارآیی اعطای ارز چندنرخی، انحراف و رانت بسیار بالای این سازوکار ارزی و همچنین شکلگیری قاچاق و بازصادرات کالاها در کنار تضعیف رقابتپذیری تولیدکننده داخلی، فعالان واقعی اقتصادی، تجار و تولیدکنندگان همواره درخواست حذف ارز چندنرخی را داشتند. همچنین بهترین روش اعطای یارانه ارزی کالاهای اساسی این است که به صورت مستقیم در اختیار مصرفکننده قرار بگیرد. این روش، مشکلات ناشی از ارز ترجیحی را از بین میبرد.
ندیمی گفت: حذف ارز ترجیحی یک اقدام درست و منطقی از سوی دولت است. اگر قرار است ارز منافعی داشته باشد، این منافع برای مردم است و باید به آنان برسد. ارز از محل فروش نفت، گاز و میعانات و... حاصل میشود و باید منافعش به مردم برسد. هیچ توجیهی برای برخورداری عدهای خاص از ارز ترجیحی و ارزان وجود ندارد.