به گزارش خبرنگار بین الملل ایبِنا و به نقل از الجزیره، به گفته اریک گوردون، استاد کارآفرینی در دانشکده بازرگانی راس در دانشگاه میشیگان، حباب هوش مصنوعی تقریباً به اندازه مشتری است. او هشدار داد که گمانهزنیهای گسترده و سرمایهگذاری بیش از حد، تهدید مالی عظیمی ایجاد کرده است و پیامدهای آن فاجعهبار خواهد بود.
بیزینس اینسایدر هفته گذشته به نقل از گوردون نوشت: وقتی این حباب بترکد، پیامدهای آن در همه جا احساس خواهد شد. سرمایهگذاران بزرگ نهادی و همچنین سرمایهگذاران انفرادی که روی تورم بیشتر حباب شرطبندی کردهاند، آسیب خواهند دید.
رهبری شاخصها
بخش هوش مصنوعی سال گذشته در بحبوحه صحبتهای فزاینده در مورد حبابی که ترکیدن آن میتواند اثرات اقتصادی گستردهای در سراسر جهان داشته باشد، منجر به افزایش شاخصهای سهام ایالات متحده شد.
حباب هوش مصنوعی چیست؟
به گفته محمد الکجاک، تحلیلگر مالی، حباب هوش مصنوعی (AI) در بازار ایالات متحده، ناشی از ارزشگذاری بیش از حد داراییها و هزینههای سرمایهای بر اساس انتظارات آینده از توانایی هوش مصنوعی برای ایجاد سود قابل توجه است. این بازدهها هنوز به میزان پیشبینیشده محقق نشدهاند.
همانطور که الکجاک به الجزیره نت توضیح داد، این حباب با خوشبینی بیش از حد در مورد بازدههای آینده، فراتر از آنچه در واقع قابل دستیابی است، مشخص میشود.
او میافزاید که این حباب در درجه اول یک حباب زیرساختی است، به طوری که هفت شرکت برتر فناوری، سرمایهگذاریهای عظیمی را در مراکز داده و تراشهها انجام میدهند، در حالی که درآمد واقعی حاصل از برنامههای هوش مصنوعی همچنان محدود است.
همچنین این حباب با تمرکز بالای سود بازار در تعداد کمی از شرکتهای بزرگ مشخص میشود که آسیبپذیری شاخصهای عمومی را در برابر هرگونه نتیجه ناامیدکننده افزایش میدهد. الکجاک خاطرنشان میکند که علاوه بر این، شکاف آشکاری بین هزینههای سرمایهای و بازده اقتصادی وجود دارد.
حباب هوش مصنوعی شکل پیچیدهتری به خود میگیرد؛ علاوه بر ارزشگذاریهای بالا که از پیشبینیهای درآمد یا درآمد واقعی فراتر میروند، برخی از ترتیبات تامین مالی چرخشی در حال ظهور هستند که به موجب آن شرکتهای فناوری در شرکتهای سایر بخشها سرمایهگذاریهای سنگینی انجام میدهند و در عوض، شرکتهای فناوری محصولات آن شرکت را خریداری میکنند و در نتیجه درآمد خود را افزایش میدهند.
شکافهای قابل توجه
مایکروسافت هفته گذشته اعلام کرد که ارزش آن از ابتدای سال ۲۰۲۳ بیش از دو برابر شده است و ارزش بازار آن را به بیش از ۳.۵ تریلیون دلار رسانده است. سهام سایر شرکتهای هوش مصنوعی نیز در همین دوره افزایش سریعتری را تجربه کردهاند.
سهام شرکت تراشهسازی انویدیا سیزده برابر شده و به ارزش بازار نزدیک به ۴.۷ تریلیون دلار رسیده است که بیش از ۲۰ برابر درآمد پیشبینیشده آن برای سال مالی منتهی به ۲۵ ژانویه است.
سهام پالانتیر، یک شرکت تحلیل داده، تقریباً ۲۵ برابر افزایش یافت و ارزش بازار آن را به ۳۷۵ میلیارد دلار رساند که تقریباً ۸۵ برابر درآمد پیشبینیشده آن برای سال ۲۰۲۵ است.
اعتراف به یک حباب
سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، در ماه اوت گذشته به وجود یک حباب هوش مصنوعی اذعان کرد و به The Verge گفت: آیا ما در نقطهای هستیم که سرمایهگذاران به طور کلی بیش از حد به هوش مصنوعی علاقهمند شدهاند؟ من فکر میکنم همینطور است.
آلتمن واکنش بازار به هوش مصنوعی را با حباب دات کام در دهه ۱۹۹۰ مقایسه کرد، زمانی که استارتآپهای اینترنتی قبل از فروپاشی در سال ۲۰۰۰، شاهد افزایش شدید ارزش خود بودند.
او افزود: وقتی حبابها اتفاق میافتند، افراد باهوش بیش از حد به حقیقت علاقهمند میشوند. اگر به اکثر حبابهای تاریخ، مانند حباب فناوری نگاه کنید، آنها واقعی بودند. فناوری بسیار مهم بود و اینترنت مسئله بزرگی بود. مردم بیش از حد مشتاق شدند.
در این زمینه، گزارشی که توسط موسسه فناوری ماساچوست (MIT) در ژوئیه گذشته منتشر شد، نشان داد که ۹۵٪ از پروژههای آزمایشی هوش مصنوعی به صرفهجویی مالی ملموس یا افزایش سود شرکت نمیرسند.
نویسندگان این گزارش با ۱۵۰ مدیرعامل مصاحبه کردند، ۳۵۰ کارمند را مورد بررسی قرار دادند و ۳۰۰ پروژه هوش مصنوعی را تجزیه و تحلیل کردند. این پیامدها قابل توجه هستند، زیرا این گزارش نشان داد که شرکتها بین ۳۰ تا ۴۰ میلیارد دلار در هوش مصنوعی مولد سرمایهگذاری کردهاند.
چالش نقدینگی و تأمین مالی تقاضای شرکتها
احمد نجم، رئیس تحقیقات بازار در XS.com، معتقد است که برخی از شرکتها در بازار ایالات متحده بیش از حد ارزشگذاری شدهاند و به تمرکز بخش هوش مصنوعی در تعداد بسیار محدودی از شرکتها اشاره کرد.
او در مصاحبهای با الجزیره نت افزود که ظهور بالقوه مدلهای هوش مصنوعی مشابه DeepSec میتواند شرکتهای غالب هوش مصنوعی ایالات متحده را تهدید کند، همانطور که با ظهور مدل هوش مصنوعی چینی اتفاق افتاد.
او به یک فرآیند تأمین مالی مجدد اشاره کرد که در سال ۲۰۲۵ پدیدار شد و احتمالاً تا سال ۲۰۲۶ ادامه خواهد یافت. به عنوان مثال، انویدیا پول نقد زیادی در دست دارد و با توجه به اینکه انتظار میرود تقاضا در کوتاه مدت کاهش یابد، این شرکت به سرمایهگذاری حدود ۱۰۰ میلیارد دلار در شرکت هوش مصنوعی OpenAI متوسل شد که به نوبه خود تراشههایی از انویدیا خریداری کرد.
احمد نجم توضیح داد که تقاضای ایجاد شده توسط این فرآیند، نیاز شرکتهای فناوری به سرمایهگذاری سنگین برای کسب سود را برجسته میکند.
از سوی دیگر، احمد اسیری، استراتژیست بازار در شرکت Prepperstone مستقر در ملبورن، میگوید که بحثهای رو به رشد در محافل اقتصادی و سرمایهگذاری در مورد ارزشگذاری بالای شرکتهای فناوری در دوره فعلی به دلیل تردید در مورد قابلیت دوام خود فناوریها نیست، بلکه به دلیل نگرانیهایی است که بازارها این فناوری را با اختلاف قابل توجهی بیش از حد قیمتگذاری کردهاند.
حباب انتظارات
عسیری در مصاحبهای با شبکه الجزیره افزود که هوش مصنوعی نشاندهنده یک تحول ساختاری واقعی و برگشتناپذیر در اقتصاد جهانی است، اما مشکل اساسی در شکاف بین پتانسیل بلندمدت و انتظارات کوتاهمدتی است که ارزشگذاریهای بالا و سریع شرکتهای بزرگ فناوری بر اساس آن بنا شده است.
وی ادامه داد: اگر بتوان وضعیت فعلی را حباب توصیف کرد، این حباب، حباب فناوری به معنای سنتی آن نیست، بلکه حباب انتظارات در مورد قابلیتهایی است که میتوان به آنها دست یافت.
عسیری توضیح داد که افزایش ارزش شرکتهای فناوری مرتبط با هوش مصنوعی ناشی از پیشرفت در مدلهای مولد، سرمایهگذاری شتابیافته در ساخت مراکز داده و تأمین منابع نیمههادی، در کنار رقابت جهانی بین شرکتها و دولتها برای تثبیت موقعیت اولیه و تلاش برای افزایش منابع انرژی برای پاسخگویی به تقاضا است.
چگونه در برابر حباب پوشش ریسک دهیم؟
به گفته محمد الکاجاک، تحلیلگر، یکی از دلایل افزایش قیمت طلا در سال گذشته که انتظار میرود امسال نیز ادامه یابد، پوشش ریسک در برابر ارزشگذاریهای متورم سهام فناوری و هوش مصنوعی است.
در مورد چگونگی پوشش ریسک در برابر ترکیدن احتمالی حباب هوش مصنوعی، الکاجاک تنوعبخشی به سبدهای سرمایهگذاری و سرمایهگذاری در سهام کمارزش، مانند سهام بخش املاک و مستغلات را توصیه کرد.
در این راستا، احمد عسیری همچنین اظهار داشت: برای یک سرمایهگذار، پوشش ریسک به معنای خروج از بخش هوش مصنوعی یا فناوری نیست؛ بلکه برخورد واقعبینانه با آن بهترین اقدام است.
او افزود که لازم است بین شرکتهایی که از ایجاد زیرساختهای بلندمدت سود میبرند و شرکتهایی که به وعدههای آینده نامشخص متکی هستند، تمایز قائل شد و تمرکز بر کیفیت درآمدها و جریانهای نقدی مهمتر از جذب روایتهای جذاب باشد.
عسیری تأکید کرد که کاهش تمرکز در بخش فناوری و تنوعبخشی به سایر داراییها به کاهش خطرات تمرکز بیش از حد و خرید در اوج خوشبینی کمک میکند.