به گزارش خبرنگار بینالملل ایبنا، مذاکرات تجاری میان هند و ایالات متحده که ماههاست در جریان است، اکنون در مقطعی حساس قرار گرفته است. در حالی که دو کشور تلاش دارند مرحله نخست یک توافق اقتصادی گسترده را نهایی کنند، تحولات ژئوپلیتیکی در خاورمیانه بهویژه تشدید تنشها در اطراف تنگه هرمز، فضای مذاکرات را پیچیدهتر کرده است.
شبکه سیانبیسی با اشاره به این توافق، مینویسد که این بحران نه تنها بازار جهانی انرژی را تحت تأثیر قرار داده، بلکه اولویتهای راهبردی دو طرف را نیز تغییر داده است. در چنین شرایطی، هرگونه طولانی شدن بحران در مسیرهای حیاتی انتقال نفت میتواند روند مذاکرات تجاری را کند کرده و حتی موازنه قدرت در این گفتوگوها را تغییر دهد.
تأخیر در امضای توافق و تغییر اولویتهای دیپلماتیک
توافق تجاری هند و آمریکا که قرار بود مرحله نخست آن تا اواسط ماه مارس نهایی شود، همچنان در مرحله مذاکره باقی مانده است. یکی از دلایل اصلی این تأخیر، تمرکز فزاینده دولتها بر بحرانهای ژئوپلیتیکی و امنیت انرژی است.
این در حالی است که درگیریهای مرتبط با ایران و نگرانی از بیثباتی در تنگه هرمز باعث شده بخش مهمی از ظرفیت دیپلماتیک و سیاسی دو کشور به مدیریت بحران انرژی و تحولات منطقهای اختصاص یابد. چنین شرایطی معمولاً موجب کند شدن مذاکرات اقتصادی میشود، زیرا اولویت سیاست خارجی به سمت مدیریت ریسکهای فوری امنیتی و انرژی سوق پیدا میکند.
اهمیت زمان در مذاکرات؛ فشار تحقیقات تجاری آمریکا
همزمان با این تحولات، عامل زمان برای هند اهمیت بیشتری یافته است. دولت آمریکا در حال تکمیل تحقیقات تجاری در چارچوب «بخش ۳۰۱ قانون تجارت ۱۹۷۴» است؛ فرآیندی که انتظار میرود در ماه ژوئن به پایان برسد. این تحقیقات میتواند مبنایی برای اعمال تعرفههای جدید یا تنظیم مجدد روابط تجاری با شرکای اصلی آمریکا باشد.
اگر توافق میان هند و آمریکا پیش از پایان این فرآیند نهایی نشود، احتمال آن وجود دارد که واشنگتن در موقعیت قویتری قرار گیرد و شرایط سختگیرانهتری را در مذاکرات اعمال کند. در چنین وضعیتی، هند ممکن است با تعرفههایی بالاتر از آنچه پیشتر درباره آن مذاکره شده بود روبهرو شود.
فضای جدید چانهزنی پس از تغییر سیاست تعرفهای آمریکا
در ماههای گذشته ساختار تعرفهای میان دو کشور چند بار تغییر کرده است. آمریکا در سال گذشته تعرفههایی تا حدود ۵۰ درصد بر برخی کالاهای هندی اعمال کرده بود؛ اقدامی که بخشی از آن با هدف فشار بر هند برای کاهش واردات نفت از روسیه صورت گرفت. در اوایل سال جاری، دو کشور به توافقی اولیه دست یافتند که طبق آن تعرفهها به حدود ۱۸ درصد کاهش یافت و هند نیز متعهد شد برخی امتیازات تجاری و خرید کالا و انرژی از آمریکا را افزایش دهد.
با این حال، پس از آنکه دیوان عالی آمریکا تعرفههای متقابل دولت ترامپ را غیرقانونی اعلام کرد و واشنگتن تعرفهای عمومی در حدود ۱۰ درصد برای شرکای تجاری خود در نظر گرفت، معادله مذاکرات تغییر کرد. اکنون دهلینو تلاش میکند با استفاده از این شرایط جدید، دسترسی ترجیحی به بازار آمریکا را در مذاکرات به دست آورد.
بحران هرمز و معادله پیچیده انرژی
اما شاید مهمترین عامل جدید در این مذاکرات، نااطمینانی ناشی از بحران در تنگه هرمز باشد. این گذرگاه دریایی یکی از حیاتیترین مسیرهای انتقال نفت در جهان است و هرگونه اختلال طولانی در آن میتواند قیمت انرژی و مسیرهای تأمین نفت را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. برای هند که یکی از بزرگترین واردکنندگان انرژی در جهان است، امنیت عرضه نفت اهمیت حیاتی دارد.
در چنین شرایطی، فشار آمریکا برای افزایش واردات انرژی از این کشور با محدودیتهای عملی روبهرو میشود. هزینههای بالای حملونقل، زمان طولانیتر انتقال و ناسازگاری برخی زیرساختهای پالایشی هند با نفت آمریکا از جمله عواملی است که مانع افزایش سریع واردات انرژی از ایالات متحده میشود.
از سوی دیگر، دادههای اخیر نشان میدهد وابستگی هند به نفت روسیه همچنان بالاست و در برخی ماهها به حدود نیمی از واردات نفت این کشور رسیده است. اگر بحران هرمز طولانی شود و بازار جهانی نفت دچار نوسان شدید گردد، دهلینو ممکن است بیش از پیش به تأمینکنندگان ارزانتر و در دسترستر متکی شود؛ موضوعی که میتواند با اهداف واشنگتن در تضاد قرار گیرد و مذاکرات تجاری را پیچیدهتر کند.
محدودیتهای راهبردی هند در مذاکرات
در چنین فضایی، هند با یک معادله دشوار روبهروست. از یک سو، این کشور تلاش میکند در مذاکرات تجاری امتیازات بیشتری به دست آورد و دسترسی ترجیحی به بازار آمریکا را تضمین کند. از سوی دیگر، طولانی شدن مذاکرات میتواند فرصتهای راهبردی هند را کاهش دهد، زیرا پایان تحقیقات تجاری آمریکا ممکن است توازن قدرت را به نفع واشنگتن تغییر دهد؛ بنابراین دهلینو باید میان حفظ موضع سختگیرانه در مذاکرات و جلوگیری از از دست رفتن زمان تعادل برقرار کند.
مذاکرات تجاری میان هند و آمریکا در نقطهای قرار گرفته که عوامل اقتصادی، انرژی و ژئوپلیتیک به طور همزمان بر آن اثر میگذارند. در حالی که تغییرات در سیاست تعرفهای آمریکا و تحقیقات بخش ۳۰۱ فشار زمانی قابل توجهی بر روند مذاکرات ایجاد کرده است، بحران در تنگه هرمز نیز معادله انرژی و اولویتهای راهبردی دو کشور را پیچیدهتر کرده است.
با توجه به آنچه که ذکر شد، اگر این بحران طولانی شود، احتمال آن وجود دارد که امنیت انرژی و نوسانات بازار نفت به موضوعی تعیینکننده در روابط اقتصادی واشنگتن و دهلی تبدیل شود. در چنین شرایطی، امضای یک توافق موقت یا مرحلهای میتواند راهی برای کاهش عدم قطعیتها باشد و مانع از آن شود که تحولات ژئوپلیتیکی مسیر همکاری اقتصادی دو کشور را بیش از پیش تحت تأثیر قرار دهد.
