به گزارش خبرنگار بینالملل ایبنا، بازار LNG آسیا در تابستان ۲۰۲۶ زیر فشار همزمان دو شوک قرار گرفته است: از یکسو ریسک ژئوپلیتیکی ناشی از جنگ و اختلال در تنگه هرمز، و از سوی دیگر افزایش شدید تقاضای برق در نتیجه موج گرما. اما برخلاف تصور اولیه، دادههای جدید نشان میدهد این دو عامل بهطور ساده به افزایش یکدست تقاضا منجر نشدهاند؛ بلکه بازار را به سمت خریدهای اضطراری، جابهجایی محمولهها و رقابت شدیدتر بر سر عرضه انعطافپذیر سوق دادهاند.
در هفتههای اخیر، بازار LNG آسیا بیش از هر چیز تحت تأثیر نااطمینانی قرار گرفته است. بنا بر گزارش آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در «گزارش بازار گاز، سهماهه سوم ۲۰۲۶»؛ «تنگه هرمز» پیش از بحران اخیر مسیر عبور حدود ۲۰ درصد از عرضه جهانی LNG بود و اختلال در این گذرگاه، جریان صادرات قطر و امارات را بهشدت متأثر کرد. IEA میگوید بارگیری LNG این دو کشور از مارس تا ژوئن نسبت به سال قبل حدود ۳۵ میلیارد مترمکعب کاهش یافته است، هرچند رشد تولید در خارج از خلیج فارس بخشی از این افت را جبران کرده است.
این فشار عرضه، در قیمتها نیز بازتاب یافته است. IEA میانگین قیمت LNG آسیا در سهماهه دوم ۲۰۲۶ را ۱۷٫۵ دلار برای هر میلیون بیتییو برآورد کرده؛ رقمی که نسبت به سال قبل ۴۵ درصد افزایش نشان میدهد. به گزارش رویترز در اوج شوک، قیمت LNG شمال آسیا حتی به ۲۵٫۳۰ دلار در هر میلیون بیتییو رسید؛ سطحی که خرید بسیاری از واردکنندگان را محدود کرد و بخشی از تقاضا را بهسوی سوختهای جایگزین، بهویژه زغالسنگ، سوق داد.
اما در سمت تقاضا، داستان فقط به جنگ ختم نمیشود. موج گرما در بخشهای وسیعی از آسیا، بهویژه در هند، مصرف برق را جهش داده است. IEA در یادداشتی درباره افزایش تقاضای برق شبانه در هند نوشته است که دمای برخی مناطق در موج گرمای اخیر به ۴۰ تا ۴۸ درجه سانتیگراد رسیده و اوج تقاضای برق در ۲۱ مه به ۲۷۰ گیگاوات رسیده است؛ در حالی که این عدد در سال ۲۰۱۹ حدود ۱۸۰ گیگاوات بود. این یعنی فشار سرمایشی، شبکه برق را در ساعات اوج و حتی شبها به مرز ظرفیت نزدیک کرده است.
با این حال، اثر موج گرما بر LNG در عمل با مانع قیمت و ساختار بازار روبهرو شده است. بر اساس برآورد IEA، تقاضای گاز آسیا در نیمه نخست ۲۰۲۶ حدود ۰٫۵ درصد کاهش یافته و برای کل سال نیز افتی در همین حدود پیشبینی میشود. به بیان دیگر، گرما لزوماً به افزایش پایدار خرید LNG منجر نشده، زیرا بسیاری از کشورها برای کنترل هزینهها به سمت زغالسنگ، تولید داخلی یا مدیریت مصرف رفتهاند. این الگو را میتوان در چین، هند و حتی برخی بازارهای جنوب آسیا دید.
دادههای Kpler، این وضعیت را تأیید میکند: واردات LNG آسیا در آوریل به ۱۸٫۷۴ میلیون تن سقوط کرد، کمترین سطح در شش سال اخیر، اما در ژوئن تا حدود ۲۱٫۸۳ میلیون تن بالا آمد. با این حال، این بازیابی هنوز به معنای بازگشت به روند پرقدرت سالهای قبل نیست. چین در ژوئن حدود ۴٫۴۸ میلیون تن LNG وارد کرد؛ ژاپن ۵٫۳۳ میلیون تن، کره جنوبی ۳٫۲۶ میلیون تن، هند ۲٫۰۹ میلیون تن و پاکستان فقط ۲۱۰ هزار تن.
از این الگو میتوان یک نتیجه روشن گرفت: بازار LNG آسیا در ۲۰۲۶ با «کمبود مطلق» مواجه نیست، اما با «عرضه شکننده» و «تقاضای حساس به قیمت» دستوپنجه نرم میکند. خریداران بزرگتر مانند ژاپن و تا حدی چین توانستهاند بخشی از نیاز را از بازار spot تأمین کنند، اما کشورهایی مانند پاکستان و بنگلادش، که قدرت پرداخت پایینتری دارند، در معرض آسیب بیشتری هستند. این کشورها در عمل، نخستین قربانیان افزایش قیمت و اختلال در مسیرهای حملونقلاند.
از منظر ژئوپلیتیکی، تنگه هرمز همچنان گلوگاه تعیینکننده باقی مانده است. IEA در سناریوی پایه خود فرض کرده که این مسیر در سهماهه سوم ۲۰۲۶ بازگشایی کامل شود و صادرات قطر و امارات از ژوئیه تا اکتبر بهتدریج احیا شود. اما همین فرض، بیش از آنکه نشانه آرامش باشد، یادآور شکنندگی بازار است؛ زیرا هر تأخیر تازه میتواند موج دیگری از رقابت برای محمولههای انعطافپذیر میان آسیا و اروپا ایجاد کند.
جمعبندی دادههای جدید نشان میدهد آنچه امروز بازار LNG آسیا را شکل میدهد، نه فقط گرما یا جنگ؛ که برهمکنش این دو عامل با قیمتهای بالا و محدودیتهای لجستیکی است. موج گرما تقاضای برق را افزایش داده، اما جنگ و نااطمینانی مسیر عرضه را دشوارتر کرده و قیمتها نیز مانع از جهش گسترده واردات شدهاند. بنابراین، در کوتاهمدت باید انتظار بازاری پرنوسان، منطقهمحور و حساس به هر خبر تازه از هرمز را داشت؛ بازاری که در آن، امنیت عرضه از خودِ حجم تقاضا مهمتر شده است.
