به گزارش خبرنگار بینالملل ایبنا، طلا که همواره به عنوان پناهگاهی امن برای داراییها شناخته میشد، این روزها رفتار بسیار متلاطمی از خود نشان میدهد؛ یک روز با بوقهای جنگ و تنشهای خاورمیانه اوج میگیرد و روز دیگر با یک بیانیه از سوی فدرال رزرو آمریکا، به سرعت عقبنشینی میکند.
کاهش اخیر قیمت اونس جهانی به محدوده ۴،۴۴۷ دلار و به تبع آن افت قیمت گرم طلا در بازارهای داخلی (مانند بازار ترکیه که قیمت آن به حدود ۶،۵۶۶ لیر رسید) نیز نمونهای از این تلاطمها است. اما چه چیز پشت پرده این بازی نوسانی بزرگ است؟ این گزارش نگاهی به محرکهای اصلی این آشفتگی میاندازد.
خاورمیانه؛ کاتالیزوری که خواب را از چشم بازار طلا ربوده است
هیچ چیز مثل بوی باروت و تنشهای سیاسی نمیتواند سرمایهگذاران را به سمت خرید طلا فراری دهد. در روزهای اخیر، تمرکز بازارها مستقیماً روی تنشهای ایالات متحده و ایران قفل شده است. ادعاهای اخیر درباره نقض آتشبس در نزدیکی تنگه هرمز، بلافاصله اثر خود را روی نمودارها گذاشت.
وقتی ریسکهای ژئوپلیتیک بالا میرود، طلا نقش «پناهگاه امن» خود را بازی میکند. خبرگزاری رویترز در بخش تحلیل بازارهای کالایی خود اشاره کرده است که در زمان بحرانهای سیاسی، طلا فارغ از اینکه نرخ بهره چقدر است، به عنوان یک سپر محافظ عمل میکند. تلاطم فعلی نیز دقیقاً بازتابی از همین ترسهاست؛ هر زمان که اخبار به سمت دیپلماسی حرکت میکند طلا کاهش مییابد و با اولین جرقه درگیری، قیمتها دوباره گارد صعودی به خود میگیرند.
سایه سنگین فدرال رزرو و اضطراب ناشی از دادههای تورمی (PCE)
دلیل دوم تلاطم طلا، بازی موش و گربهای است که میان فدرال رزرو آمریکا و معاملهگران در جریان است. طلا دارایی بدون بهره است؛ یعنی وقتی نرخ بهره بالا باشد، نگهداری طلا برای سرمایهگذار هزینه فرصت دارد، چرا که میتواند پول خود را در بانک بگذارد یا اوراق قرضه بخرد و سود تضمینشده بگیرد.
در حال حاضر، تمام چشمها به اظهارات مقامات ارشد فدرال رزرو مانند «فیلیپ جفرسون» و «لیزا کوک» دوخته شده است. بازار تشنه کوچکترین نشانهای از کاهش نرخ بهره است و همانطور که در گزارشهای رسمی این نهاد اعلام شدهاست، تصمیمات آینده این نهاد کاملاً «دادهمحور» خواهد بود.
در این میان مهمترین دادهای که این روزها بازار را در حالت تعلیق و تلاطم نگه داشته، شاخص هزینههای مصرف شخصی یا همان PCE است. بر اساس آمارهای اداره تحلیلهای اقتصادی آمریکا (BEA)، این شاخص دقیقترین خطکش فدرال رزرو برای سنجش تورم است، به گونه ای که:
به همین دلیل این بلاتکلیفی، یکی از عوامل اصلی تلاطم و رفتارهای رفتوبرگشتی قیمت طلا در این روزهاست.
اشتهای سیریناپذیر بانکهای مرکزی؛ سدی در برابر سقوط آزاد
شاید این سوال پیش بیاید که اگر نرخهای بهره در دنیا بالاست، چرا طلا سقوط شدیدی نمیکند و همچنان در کانالهای بالا نوسان میکند؟ پاسخ این سوال در گاوصندوقهای بانکهای مرکزی دنیا نهفته است.
بر اساس آخرین گزارشهای رسمی شورای جهانی طلا، بانکهای مرکزی جهان (بهویژه چین، هند، روسیه و ترکیه) در حال خرید بیسابقه طلا برای ذخایر خود هستند.
این روند که با هدف کاهش وابستگی به دلار آمریکا (دلارزدایی) انجام میشود، یک «تقاضای فیزیکی کف بازار» ایجاد کرده که اجازه نمیدهد قیمت طلا حتی در زمان فشارهای اقتصادی فدرال رزرو، سقوط آزاد داشته باشد. این خریدها مثل یک تکیهگاه محکم زیر پای طلا عمل میکنند.
نگاهی اجمالی به تلاطمهای اخیر بازار طلا
برای درک بهتر این نیروهای متضاد که قیمت طلا را به این سو و آن سو میکشند، دو نمودار زیر را ملاحظه کنید. نمودار اول نشانگر سهم عوامل تأثیرگذار بر نوسان قیمت طلا است:
این نمودار نشان میدهد که چگونه سه عامل سیاست پولی، تنشهای ژئوپلیتیک و خریدهای ساختاری بانکهای مرکزی، کیک نوسانات طلا را بین خود تقسیم کردهاند.
در نمودار دوم میتوان رابطه معکوس بازدهی اوراق قرضه و طلا را مشاهده کرد:
این نمودار نیز جنگ سنتی میان نرخ بهره (بازدهی اوراق قرضه آمریکا) و قیمت جهانی طلا را به تصویر میکشد. در این رویارویی سنتی، هر زمان نرخها صعودی میشوند، طلا تحت فشار قرار میگیرد و برعکس.
طلا به کدام سو میرود؟
بررسی محرکها و عوامل موثر بر قیمت طلا، میتوان ادعا کرد که تلاطم این روزهای طلا، حاصل یک جنگ تمامعیار میان «ترس» و «طمع» است. ترس از جنگ در خاورمیانه و ناامنیهای اقتصادی، خریداران را به سمت طلا میکشاند؛ در حالی که طمع کسب سود از نرخهای بهره بالا در بانکهای آمریکا، آنها را مجاب به فروش طلا میکند.
با این تفاسیر تا زمانی که وضعیت نرخ بهره فدرال رزرو با انتشار دادههای تورمی شفاف نشود و آتش تنشهای خاورمیانه آرام نگیرد، این تلاطم و نوسانات شدید، مهمان روزمره بازار طلا خواهد بود. در این بازار پر سر و صدا، برنده کسی است که چشم از تغییرات همزمان ژئوپلیتیک و سیاستهای پولی برندارد.
