به گزارش خبرنگار بین الملل ایبنا به نقل از الشرق: در ۱۵ اکتبر ۱۹۲۹، اقتصاددان مشهور آمریکایی، اروینگ فیشر، پیشبینی کرد که سهام والاستریت به «سطحی دائمی از رشد» رسیده است؛ تنها ۹ روز پیش از «پنجشنبه سیاه» و آغاز فروپاشی تاریخی بازار که به رکود بزرگ جهانی انجامید. فیشر در آن بحران بخش عمده ثروتش را از دست داد و با وجود خدمات علمی مهمش در اقتصاد، آن پیشبینی اشتباه همچنان نام او را دنبال میکند.
نمونه مشابه دیگر، کوین هَسِت، مشاور اقتصادی کنونی کاخ سفید است که در سال ۱۹۹۹ در کتابی با عنوان «داوجونز ۳۶ هزار واحدی» مدعی شد ارزش سهام آمریکا همچنان پایین است؛ در حالی که شاخص داوجونز آن زمان حوالی ۱۰ هزار واحد قرار داشت. اما اندکی بعد، حباب داتکام ترکید و تریلیونها دلار از ارزش بازار سهام نابود شد.
همین خاطرات تاریخی باعث شده تحلیلگران امروز نسبت به موج خوشبینی فعلی محتاط باشند؛ بهخصوص که تجربه بحران مالی ۲۰۰۸ نشان داد هشدارهای اقلیتی از اقتصاددانان درباره حباب مسکن آمریکا، ابتدا با تمسخر و بیاعتنایی روبهرو شده بود.
بازارهای سهام آمریکا و شرکتهای فناوری مرتبط با هوش مصنوعی، یکی پس از دیگری رکورد میزنند؛ آن هم در شرایطی که جهان با بحران انرژی، فشارهای تورمی و احتمال ادامه سیاستهای انقباضی بانکهای مرکزی روبهرو است. همین مسئله بار دیگر نگرانیها درباره شکلگیری حبابی مشابه داتکام را افزایش داده است.
شاخص «اساندپی ۵۰۰» روز دوشنبه در سطحی بیسابقه بسته شد و برای نخستینبار از سال ۱۹۸۵ در آستانه ثبت ۱۰ هفته متوالی رشد قرار گرفت. طبق آمار، این شاخص طی یک قرن گذشته تنها چهار بار موفق به ثبت بیش از ۹ هفته رشد پیاپی شده است.
هشام العیاص، تحلیلگر ارشد الشرق، دو عامل اصلی نگرانی را مطرح میکند:
۱. تمرکز رشد بازار روی تعداد محدودی از سهام مرتبط با هوش مصنوعی
۲. ابهام درباره اینکه آیا سود و درآمد آینده شرکتها میتواند هزینههای عظیم سرمایهگذاری در زیرساختهای هوش مصنوعی را توجیه کند یا نه.
او معتقد است تفاوت بزرگی میان غولهای سنتی فناوری مانند مایکروسافت و اپل با شرکتهای جدید متمرکز بر هوش مصنوعی و نیمهرساناها وجود دارد.
گزارش جدید بانک آو آمریکا نشان میدهد بخش عمده رشد شاخص «اساندپی ۵۰۰» تنها در ۲۱ سهم متمرکز شده؛ یعنی حدود ۴ درصد کل شرکتهای این شاخص. این تمرکز در بازارهای نوظهور حتی شدیدتر است؛ جایی که رشد بازار عملاً به ۲۱ سهم از میان ۱۲۲۴ سهم محدود شده است.
در آسیا نیز شاخص «کوسپی» کره جنوبی جهش چشمگیری را تجربه میکند. این شاخص از ابتدای سال بیش از ۱۰۸ درصد رشد کرده که عمدتاً ناشی از عملکرد سامسونگ و شرکت «اسکی هاینیکس» است؛ شرکتی که به یکی از تأمینکنندگان اصلی تراشههای حافظه برای هوش مصنوعی تبدیل شده است.
اما این رشدها، هرچند دیوانهوار به نظر میرسند، ناشی از افزایش قابلتوجه سودآوری و کمبود تراشههای حافظه در کنار رشد تقاضا از سوی غولهای فناوری مانند آمازون، گوگل و متا هستند. همین موضوع باعث شد تحلیلگران بانک UBS در اواخر ماه گذشته ارزشگذاری سهام شرکت آمریکایی «مایکرون» تولیدکننده تراشه را افزایش دهند و پیشبینی کنند که ارزش سهام این شرکت طی ۱۲ ماه آینده ممکن است دو برابر شود.
هشام العیاص میگوید: «دیگر فقط درباره انویدیا صحبت نمیکنیم؛ به مایکرون نگاه کنید، ببینید از کجا به کجا رسیده است.» جالب اینکه مایکرون تقریباً همزمان با «اسکی هاینیکس» وارد باشگاه شرکتهای تریلیون دلاری شد.
اما این مدل کسبوکار به ادامه تقاضا از سوی غولهای فناوری مانند آلفابت، مالک گوگل، مایکروسافت و آمازون وابسته است. طبق گزارش اخیر بلومبرگ، هزینههای سرمایهگذاری این شرکتها ممکن است امسال به ۷۲۵ میلیارد دلار برسد.
العیاص میپرسد: «اگر نتایج مالی نتواند چنین هزینه سنگینی را توجیه کند، چه خواهد شد؟»
پاسخ این سؤال در هالهای از ابهام قرار دارد؛ موضوعی که همچنان موج خرید سهام را برای کسب سود بیشتر توجیه میکند، مادامی که این روند ادامه داشته باشد. العیاص نیز تأکید میکند: «ممکن است این وضعیت ماهها یا حتی سالها ادامه پیدا کند.»
مایکل هارتنت، تحلیلگر سرمایهگذاری بانک آو آمریکا، با این ارزیابی موافق است، اما هشدار میدهد پایان این مسیر ممکن است نزدیکتر از آن چیزی باشد که تصور میشود؛ بهویژه اگر فدرال رزرو آمریکا و رئیس جدید آن، کوین وارش، مجبور به افزایش نرخ بهره شوند.
او میگوید: «این بانکهای مرکزی هستند که حبابها را میترکانند»، اما تا آن زمان «به نظر میرسد سرمایهگذاران همچنان از سوار شدن بر موج حباب لذت میبرند.»
