به گزارش خبرنگار بینالملل ایبنا، در بازار ۳۱ تریلیون دلاری اوراق خزانهداری آمریکا، سیگنالها این روزها از یک چرخش مهم حکایت دارد: سرمایهگذاران دیگر صرفاً درباره زمان کاهش نرخ بهره بحث نمیکنند، بلکه این پرسش را مطرح کردهاند که آیا سیاست پولی فعلی اصلاً بهاندازه کافی محدودکننده هست یا خیر.
در این شرایط جهش بازده اوراق دوساله خزانهداری به سطحی بالاتر از نرخ سیاستی فدرال رزرو، نشانهای است از اینکه معاملهگران دیگر کاهش نرخ را بدیهی نمیدانند و حتی احتمال افزایش مجدد آن را در قیمتها لحاظ کردهاند.
بر اساس گزارش یاهوفایننس، بازده اوراق دوساله خزانهداری آمریکا به حدود ۴.۱۵ درصد رسیده؛ سطحی که بالاتر از محدوده فعلی نرخ سیاستی فدرال رزرو، یعنی ۳.۵۰ تا ۳.۷۵ درصد است. این شکاف، فقط یک نوسان معمولی در بازار بدهی نیست. در زبان بازار، چنین واگراییای معمولاً یعنی معاملهگران معتقدند نرخهای فعلی هنوز با واقعیت اقتصاد همخوان نیستند، یا دستکم برای مهار تورم کافی نیستند.
بازار چه میگوید؟
بازار اوراق خزانهداری معمولاً زودتر از فدرال رزرو تغییر مسیر را حس میکند. در این پرونده نیز پیام بازار روشن است: نرخ بهره ممکن است نهتنها کاهش نیابد، بلکه در صورت تداوم دادههای قوی اقتصادی، دوباره افزایش پیدا کند.
طبق گزارش بلومبرگ، معاملهگران اکنون دستکم یک افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره را از ماه اکتبر قیمتگذاری کردهاند. این در حالی است که روایت رسمی بازار طی ماههای اخیر بیشتر حول محور کاهش نرخها و نرمتر شدن سیاست پولی میچرخید.
اما افزایش بازده اوراق دوساله، که یکی از دقیقترین دماسنجهای انتظارات سیاست پولی است، نشان میدهد بازار در حال بازنگری در همین روایت است.
دو محرک اصلی: اشتغال قوی و رونق هوش مصنوعی
چرخش اخیر بازدهیها، دو محرک مشخص دارد. نخست، دادههای اشتغال بهتر از انتظار که نشان میدهد اقتصاد آمریکا هنوز آنقدر سرد نشده که فدرال رزرو با خیال راحت به سمت کاهش نرخ برود. دوم، رونق سرمایهگذاری در حوزه هوش مصنوعی که بهگفته برخی استراتژیستها، میتواند خود به موتور تازهای برای داغشدن اقتصاد تبدیل شود.
«آندژی اسکایبا» از «بلو بی» میگوید برای نخستینبار پس از مدتی طولانی، سناریوی داغشدن دوباره اقتصاد آمریکا را جدی میداند. او تأکید میکند که هزینهکرد در حوزه هوش مصنوعی در اقتصادی که همین حالا هم قدرتمند است، میتواند فشار تقاضا را بالا نگه دارد و مهار تورم را برای فدرال رزرو دشوارتر کند.
در این میان نکته مهم برای بازار این است که هوش مصنوعی فقط یک روایت رشد برای سهام فناوری نیست؛ میتواند در سطح کلان، به یکی از عوامل فشار بر نرخ بهره تبدیل شود.
مسئله اصلی: آیا نرخها واقعاً «محدودکننده» هستند؟
هسته اصلی بحث در همینجاست. «کوین وارش» رئیس جدید فدرال رزرو، با بازاری روبهروست که میپرسد آیا سیاست پولی فعلی واقعاً به اندازه کافی انقباضی هست یا نه.
در همین رابطه «جک مکاینتایر» از Brandywine میگوید: «به من نشان دهید نرخها کجا محدودکنندهاند.» این جمله، خلاصهای از تردید بازار است. وقتی بازده اوراق دوساله بالاتر از نرخ رسمی فدرال رزرو قرار میگیرد، معاملهگران عملاً میگویند نرخ تعادلی کوتاهمدت از سطح فعلی بالاتر رفته است.
بازنگری در نرخ خنثی؛ بحثی که دوباره زنده شده است
یکی از مهمترین محورهای این موضوع، بازگشت بحث نرخ خنثی است؛ نرخی که نه اقتصاد را تحریک میکند و نه آن را منقبض. در حال حاضر برآورد فدرال رزرو از نرخ بلندمدت سیاستی ۳.۱ درصد است. اما برخی معیارهای بازار، از جمله برآوردهای مبتنی بر سوآپ، نشان میدهند نرخ خنثی واقعی ممکن است به سطحی بالاتر از تصور رسمی رسیده باشد.
این اختلاف فقط فنی نیست؛ پیامد عملی دارد، زیرا اگر نرخ خنثی بالاتر باشد، آنگاه نرخهای فعلی دیگر «سختگیرانه» بهحساب نمیآیند و فدرال رزرو برای مهار تورم باید سیاست انقباضیتری را حفظ کند — یا حتی آن را تشدید کند.
تحلیلگران تأکید دارند که بازار اکنون باید امکان بازتعریف نرخ خنثی را جدی بگیرد. به بیان ساده، اگر این فرض تغییر کند، کل منحنی بازده ممکن است از نو قیمتگذاری شود.
نمودار بالا مقایسهای است بین شکاف میان نرخ خنثی، سقف نرخ بهره فدرال رزرو و بازده اوراق ۲ ساله خزانهداری و نشان میدهد که بازار (با بازده ۴.۱۵٪) جلوتر از سیاستهای رسمی فدرال رزرو حرکت میکند و انتظار نرخهای بالاتر را دارد.
شباهت با ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲؛ آیا فدرال رزرو دوباره عقب مانده است؟
واگرایی فعلی میان بازده اوراق کوتاهمدت و نرخهای سیاستی فدرال رزرو، برای بسیاری از فعالان بازار یادآور اواخر ۲۰۲۱ و اوایل ۲۰۲۲ است؛ زمانی که بازار زودتر از بانک مرکزی، خطر تورم پایدار را تشخیص داد و فدرال رزرو نهایتاً مجبور شد با یک چرخه تهاجمی افزایش نرخ واکنش نشان دهد.
این مقایسه از آن جهت مهم است که نشان میدهد بازار ممکن است بار دیگر در حال ارسال یک هشدار پیشدستانه باشد و اگر فدرال رزرو دادهها را دستکم بگیرد، ممکن است دیرتر از بازار به واقعیت جدید برسد.
پیامدها برای بازارها: از والاستریت تا بازار مسکن
افزایش بازده اوراق خزانه فقط برای معاملهگران نرخ بهره مهم نیست؛ اثر آن به تمام بازارهای مالی سرایت میکند.
بازار سهام
نرخهای بالاتر، نرخ تنزیل را افزایش میدهند و ارزش فعلی سودهای آینده را کاهش میدهند. این فشار معمولاً بر سهام رشدی و فناوری بیشتر دیده میشود.
بازار مسکن
بازده ۱۰ ساله خزانهداری که در این گزارش حدود ۴.۵۵ درصد ذکر شده، مستقیماً بر نرخهای وام مسکن اثر میگذارد. در نتیجه، افزایش بازده میتواند هزینه خرید خانه را بالا ببرد و تقاضا را سردتر کند.
اوراق شرکتی
با بالا رفتن نرخهای بدون ریسک، هزینه تأمین مالی شرکتها نیز بیشتر میشود؛ بهویژه برای بنگاههایی که بدهی بالایی دارند یا به بازار سرمایه وابستهاند.
این نمودار شکاف میان بازده اوراق دوساله خزانهداری و نرخ سیاستی فدرال رزرو را نشان میدهد و بر اساس آن، پیام بازار اوراق خزانهداری برای کوین وارش روشن است: اینکه اقتصاد آمریکا هنوز بیش از آنکه برای کاهش نرخ آماده باشد، در وضعیتی قرار گرفته که میتواند نرخهای بالاتر را توجیه کند.
بازده اوراق دوساله بالاتر از نرخ سیاستی فدرال رزرو، رشد اشتغال فراتر از انتظار، و رونق سرمایهگذاری در هوش مصنوعی، همگی یک روایت واحد را تقویت میکنند: فدرال رزرو ممکن است هنوز به نقطهای نرسیده باشد که بتواند با خیال راحت از سختگیری پولی دست بکشد.در چنین شرایطی، بازار در حال قیمتگذاری این احتمال است که نرخ ۴ درصدی نه یک سطح گذرا، بلکه هنجار تازه بازار بدهی آمریکا باشد.
آنچه بازار اوراق خزانهداری آمریکا امروز نشان میدهد، صرفاً یک اختلاف عددی میان بازده اوراق و نرخ سیاستی نیست؛ بلکه نشانهای از تغییر عمیقتر در ذهنیت سرمایهگذاران نسبت به آینده اقتصاد آمریکاست. اگر رشد بهرهوری ناشی از هوش مصنوعی، تقاضای سرمایهگذاری و تابآوری بازار کار همزمان ادامه پیدا کند، فدرال رزرو ممکن است با اقتصادی روبهرو شود که در برابر نرخهای بالاتر مقاومتر از گذشته است.
در چنین فضایی، چالش کوین وارش فقط تصمیمگیری درباره افزایش یا کاهش نرخ بهره نخواهد بود، بلکه بازتعریف چارچوب سیاستگذاری پولی در دورهای است که فناوری، بدهی دولت و انتظارات تورمی، مسیر سنتی چرخههای اقتصادی را پیچیدهتر کردهاند.
