به گزارش خبرنگار ایبنا؛ مسعود پزشکیان، رئیسجمهور در سیوسومین همایش سالانه سیاستهای پولی و ارزی با عنوان «الزامات سازگاری سیاستهای مالی و تجاری با سیاستهای پولی و ارزی در صیانت از ارزش پول ملی و مهار تورم» با اشاره به چالشهای مزمن اقتصاد ایران، بر ضرورت اصلاح ساختارهای تصمیمگیری، بهبود نظام تخصیص منابع و حرکت به سمت توسعه مبتنی بر دانش و فناوری تأکید کرد.
وی با تسلیت شهادت جمعی از فرماندهان و مسئولان کشور در جنگ اخیر، ماه محرم را چراغ راه جامعه اسلامی دانست و گفت: همه دغدغه دولت برقراری عدالت، عمل بر مبنای علم و شواهد و حرکت در مسیر حق و قسط است.
رئیسجمهور با انتقاد از تداوم نرخهای بالای تورم در سالهای گذشته اظهار داشت: قابل قبول نیست که اقتصاد کشور سالها با تورمهای بالا مواجه باشد و قدرت خرید مردم به صورت مستمر کاهش یابد. به گفته وی، در دنیای امروز راهکارهای متعددی برای حل مشکلات اقتصادی وجود دارد و باید از ظرفیت دانش و تجربه برای خروج از وضعیت فعلی استفاده کرد.
پزشکیان یکی از ریشههای اصلی مشکلات اقتصادی کشور را عدم تناسب میان منابع و مصارف دانست و افزود: در سالهای گذشته بدون توجه به ظرفیتها و منابع موجود، تعهدات و هزینههای گستردهای ایجاد شده که نتیجه آن ناترازی در بخشهای مختلف از جمله انرژی، خدمات و زیرساختها بوده است.
وی با اشاره به ناترازی انرژی کشور گفت: توسعه شبکه گاز و برق بدون توجه به ظرفیت تأمین منابع، مشکلات متعددی را ایجاد کرده و امروز کشور با محدودیتهای جدی در تأمین انرژی روبهرو است.
رئیسجمهور همچنین از گسترش بیرویه مراکز آموزش عالی انتقاد کرد و اظهار داشت: توسعه دانشگاهها بدون توجه به کیفیت آموزش، نیاز بازار کار و توان علمی کشور، موجب کاهش بهرهوری شده است. به گفته وی، توسعه کمی بدون توجه به کیفیت نمیتواند به رشد پایدار منجر شود.
پزشکیان با اشاره به توسعه نامتوازن شهرها و بهویژه کلانشهر تهران تصریح کرد: گسترش جمعیت و فعالیتهای اقتصادی بدون توجه به ظرفیت منابع آب، خدمات شهری و زیرساختها، مشکلات پیچیدهای را برای کشور ایجاد کرده است.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به عملکرد نظام بانکی و نحوه تخصیص تسهیلات پرداخت و گفت: بخشی از مشکلات اقتصادی ناشی از ضعف در نظارت بر تخصیص منابع مالی است. در مواردی تسهیلات بانکی به اهداف تعیینشده اختصاص پیدا نکرده و بازگشت منابع نیز با مشکل مواجه شده است.
رئیسجمهور افزود: زمانی که ارزش پول ملی کاهش مییابد، مردم برای حفظ داراییهای خود به بازارهایی همچون طلا و ارز روی میآورند و این موضوع نتیجه بیثباتی اقتصادی و کاهش اعتماد به حفظ ارزش پول است.
پزشکیان با تأکید بر لزوم کنترل هزینههای دولت اظهار داشت: دولت تلاش میکند از گسترش هزینههای غیرضروری جلوگیری کرده و ساختار بودجه و هزینهکرد منابع را اصلاح کند.
وی همچنین بر ضرورت استقرار نظام بودجهریزی مبتنی بر عملکرد تأکید کرد و گفت: پرداختها باید بر اساس میزان کارایی و عملکرد دستگاهها صورت گیرد و استمرار روشهای فعلی نمیتواند به افزایش بهرهوری منجر شود.
رئیسجمهور با اشاره به ضرورت بازنگری در اولویتهای توسعهای کشور اظهار داشت: سرمایهگذاری در حوزههای دانشبنیان، فناوریهای پیشرفته، هوش مصنوعی، نانوفناوری و زیستفناوری باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد؛ زیرا آینده اقتصاد جهان بر پایه دانش و نوآوری شکل خواهد گرفت.
پزشکیان خطاب به اقتصاددانان و صاحبنظران حاضر در همایش تأکید کرد: کشور برای عبور از شرایط فعلی نیازمند راهکارهای روشن، عملیاتی و مبتنی بر اجماع کارشناسی است و باید نسخهای مشخص برای اصلاح روندهای اقتصادی تدوین شود.
وی در ادامه با اشاره به آثار اقتصادی جنگ گفت: همه مطالعات و تجربیات جهانی نشان میدهد جنگ موجب کاهش رشد اقتصادی، افزایش فقر و گسترش بیکاری میشود و به همین دلیل باید تا حد امکان از تداوم شرایط جنگی جلوگیری کرد.
رئیسجمهور در عین حال تأکید کرد: جمهوری اسلامی ایران در دفاع از کشور و منافع ملی خود تردیدی ندارد و نیروهای مسلح و مردم ایران در صورت لزوم با قدرت از کشور دفاع خواهند کرد.
پزشکیان در پایان با اشاره به دغدغههای معیشتی مردم گفت: مهمترین مسئولیت دولت بهبود وضعیت اقتصادی، ایجاد اشتغال، فراهم کردن آیندهای روشن برای جوانان و حمایت از اقشار آسیبپذیر جامعه است. دولت نمیتواند نسبت به مشکلات معیشتی مردم، زنان سرپرست خانوار و جوانانی که چشمانتظار آیندهای بهتر هستند، بیتفاوت باشد و همه تلاش خود را برای بهبود شرایط زندگی مردم به کار خواهد گرفت.
رئیسجمهور با اشاره به آثار تورم بر اقشار مختلف جامعه گفت: افزایش شکاف میان حاشیهنشینان، بازنشستگان، سالمندان، فقرا و بیکاران قابل قبول نیست و مسئولان نمیتوانند نسبت به وضعیت معیشتی مردم بیتفاوت باشند. وی تأکید کرد که دولت، بانک مرکزی و سایر نهادهای اقتصادی باید با همکاری یکدیگر از تداوم روندهای تورمزا جلوگیری کنند.
پزشکیان با هشدار نسبت به پیامدهای ادامه روند فعلی اظهار داشت: اگر تورم تداوم پیدا کند و به سطوح سهرقمی برسد، جامعه توان تحمل چنین شرایطی را نخواهد داشت. به گفته وی، کنترل هزینههای دولت، جلوگیری از خلق پول و هدایت منابع به سمت فعالیتهای مولد از مهمترین الزامات مدیریت اقتصاد کشور است.
وی افزود: بانکها باید منابع را به سمت توسعه و تولید هدایت کنند و دولت نیز موظف است از ایجاد تعهدات و هزینههای جدید بدون پشتوانه مالی خودداری کند. رئیسجمهور تصریح کرد که پول باید از مسیر تولید، خلاقیت، دانش، علم و ارتباطات اقتصادی ایجاد شود، نه از طریق خلق پول.
رئیسجمهور در ادامه با اشاره به اصلاحات ارزی انجامشده در دولت گفت: در زمان اجرای سیاستهای جدید ارزی، مخالفتهای فراوانی وجود داشت و همواره این استدلال مطرح میشد که «اکنون زمان مناسبی برای اصلاح نیست»، اما دولت تصمیم گرفت اصلاحات را اجرا کند.
پزشکیان با انتقاد از سیاست تخصیص ارز ترجیحی اظهار داشت: در سالهای گذشته ارزهای یارانهای با نرخهای مختلف از جمله حدود ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان در اختیار افراد و شرکتهای مختلف قرار میگرفت و در بسیاری موارد زمینه ایجاد رانت و سودهای کلان را فراهم میکرد.
وی افزود: منافع حاصل از این سازکار به اندازهای گسترده بود که اصلاح آن به سادگی امکانپذیر نبود و حجم منابع درگیر در این فرآیند به چندین هزار میلیارد تومان میرسید.
رئیسجمهور با اشاره به شرایط جنگی کشور خاطرنشان کرد: اگر اصلاحات ارزی و مدیریت بازار کالاهای اساسی انجام نمیشد، کشور در ماههای جنگ با مشکلات جدی در تأمین کالاهای ضروری روبهرو میشد. با این حال به دلیل هماهنگی میان دولت، بانک مرکزی و دستگاههای مسئول، در طول جنگ، ایام عید و ماه رمضان، کمبودی در بازار مشاهده نشد.
وی تأکید کرد: جلسات هماهنگی به صورت روزانه برگزار میشد و با همکاری دستگاههای مختلف، راهکارهای لازم برای تأمین کالاها و مدیریت بازار اتخاذ شد که نتیجه آن عبور موفق کشور از شرایط بحرانی بود.
پزشکیان در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به طرح کالابرگ گفت: دولت خود را موظف میداند اجازه ندهد معیشت مردم با مشکلات جدی مواجه شود و به همین دلیل اجرای برنامههای حمایتی و اصلاحات لازم در این حوزه در دستور کار قرار دارد.
وی افزود: توسعه اقتصادی نباید صرفاً با شاخصهای رشد سنجیده شود، بلکه وضعیت معیشت، سلامت و رفاه مردم نیز باید همزمان مورد توجه قرار گیرد. به گفته رئیسجمهور، حتی رشد اقتصادی بالا نیز زمانی قابل قبول است که همراه با کاهش فقر، بیکاری و مشکلات معیشتی باشد.
رئیسجمهور همچنین بر ضرورت توسعه بازارهای منطقهای و رفع موانع تجارت تأکید کرد و گفت: دولت در حال تلاش برای حذف مقررات زائد و تسهیل فعالیت بخش خصوصی و تجار است تا مسیر تجارت و توسعه اقتصادی هموارتر شود.
پزشکیان در ادامه به روند مذاکرات خارجی اشاره کرد و اظهار داشت: مواضع اخیر مقامات آمریکایی نسبت به گذشته تغییر کرده و حق ملت ایران بیش از گذشته مورد پذیرش قرار گرفته است. وی مذاکرات جاری را فرصتی برای رونق اقتصادی، رفع موانع و بازگشت منابع مالی کشور دانست.
رئیسجمهور اعلام کرد که ایران طی روزهای اخیر موفق به صادرات حدود ۱۶ میلیون بشکه نفت شده است؛ موضوعی که در مقایسه با دورهای که کشور برای حدود ۵۰ روز امکان صادرات نفت نداشت، تحول مهمی به شمار میرود.
وی همچنین از برنامه بازگشت منابع مالی کشور خبر داد و گفت: بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، حدود ۶ میلیارد دلار از منابع ایران در قطر در حال بازگشت است و درباره نحوه تخصیص این منابع به اولویتهای اقتصادی کشور تصمیمگیری خواهد شد.
پزشکیان در پایان با اشاره به مخالفان روند مذاکرات و کاهش تنشها در منطقه اظهار داشت: برخی جریانها از جمله دولت اسرائیل، گروههای سلطنتطلب و سایر مخالفان ثبات و آرامش منطقه، از روند جاری رضایت ندارند؛ در حالی که نتیجه مذاکرات میتواند به حل بخشی از مشکلات اقتصادی کشور و بهبود شرایط معیشتی مردم کمک کند.
وی همچنین تأکید کرد که جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده به دنبال ساخت سلاح هستهای نیست و این موضع پیش از این نیز به صراحت از سوی رهبر شهید انقلاب بیان شده است.
