به گزارش ایبنا؛ به نقل از فارس، نگرانی دنیا از گسترش دامنه تنشهای نظامی در منطقه به تنگه استراتژیک بابالمندب به شدت افزایش یافته است.
این نگرانیها پس از آن اوج گرفت که نیروهای مسلح یمن شب گذشته اعلام کرد دو فروند نفتکش حامل نفت سعودی را هدف حملات خود قرار داده است.
این تحول، یکی از مهمترین آبراههای دریایی جهان را تهدید کرده و زنگ خطر را برای اختلال در تأمین انرژی، افزایش هزینههای حملونقل و جهش قیمت نفت به صدا درآورده است.
زیاد الهاشمی، مشاور اقتصاد و حملونقل بینالمللی، در گفتوگو با الجزیره اعلام کرد که شرکتهای حملونقل و بیمه از ابتدای رویارویی ایران و آمریکا، تحولات دو تنگه هرمز و بابالمندب را زیر نظر داشتهاند.
به گفته وی، گسترش تنش به بابالمندب فشار بر بازارهای جهانی را تشدید و سطح ریسک را برای شرکتها افزایش داده است.
با وجود این، الهاشمی معتقد است که ریسکها تاکنون در سطح قابل مدیریت باقی ماندهاند. او اشاره کرد که با وجود تهدیدات، حدود ۲۷ فروند کشتی (شامل نفتکشها و کشتیهای تجاری) در روز گذشته از بابالمندب عبور کردهاند که نشان از اعتماد نسبی به تداوم تردد دارد. وی وسعت بیشتر بابالمندب در مقایسه با تنگه هرمز و توان محدود نیروهای مسلح یمن در کنترل کامل این آبراه را از دلایل این اعتماد نسبی دانست.
با این حال، الهاشمی هشدار داد که سناریوی بدتر، تبدیل این وضعیت به بسته شدن کامل تجاری است؛ به گونهای که شرکتهای حملونقل مسیرهای خود را تغییر دهند و شرکتهای بیمه از صدور پوشش برای کشتیهای عبوری خودداری کنند که این امر میتواند به اختلال بزرگ در زنجیره تأمین انرژی و افزایش شدید قیمت نفت منجر شود. به گفته وی، قیمت نفت تاکنون به ۱۰۰ دلار رسیده و ممکن است از ۱۱۰ دلار فراتر رفته و حتی به ۱۲۰ دلار برسد.
الهاشمی تصریح کرد که پیامدهای این بحران تنها محدود به آسیا نخواهد بود و اروپا را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. روزانه حدود ۱.۵ میلیون بشکه نفت سعودی به بازارهای اروپا و ۳ میلیون بشکه به آسیا ارسال میشود.
وی پیشبینی کرد که کاهش عرضه، رقابت شدیدی بین آسیا و اروپا برای دریافت محمولههای موجود ایجاد خواهد کرد. نشانههای این رقابت در حال ظهور است، بهگونهای که پالایشگاههای آسیایی در چین و هند برای تضمین دریافت نفت پیش از افزایش مجدد قیمتها، پیشنهادات قیمتی بالاتری ارائه میدهند.
در همین حال، سلام خضر، تحلیلگر الجزیره توضیح داد که حمله به این دو نفتکش، طبق گزارش سازمان دریایی انگلیس در غرب بندر «الشقیق» عربستان رخ داده است.
هرچند مقصد نهایی این نفتکشها مشخص نیست، اما خطر اصلی در احتمال تبدیل بابالمندب به یک گلوگاه جدید برای صادرات انرژی جهانی نهفته است. پیش از این، تنگه هرمز نیز شاهد تنشهای مشابهی بود.
خضر تأکید کرد که بازارهای آسیایی، به ویژه هند، چین و کشورهای جنوب شرق آسیا، به شدت به نفت سعودی که از این مسیر عبور میکند، وابسته هستند.
اهمیت بابالمندب تنها به نفت سعودی محدود نمیشود. صادرات نفت روسیه به بازارهای آسیا نیز از طریق دریای سیاه و کانال سوئز از این تنگه عبور میکند. تداوم تنشها میتواند دسترسی به فرآوردههای نفتی در بازارهای جهانی را با مخاطره مواجه کند.
به عبارت دیگر، هرگونه اختلال در این آبراه، نه تنها ریاض را با چالش مواجه میسازد، بلکه منافع انرژی مسکو و پکن را نیز به خطر میاندازد.
در پاسخ به این تهدیدات، الجزیره گزارش داده است که عربستان سعودی با افزایش تنشها در دریای سرخ، مسیرهای صادرات نفت خود را بازتنظیم کرده و بر موانع ینبع و الشقیق متمرکز شده بود.
با این حال، استقرار نفتکشها در نزدیکی این بنادر، این استراتژی را با چالش جدی مواجه کرده و خطرات جدیدی را بر تجارت دریایی تحمیل کرده است. گویی با هر موشک یمنی، معادلات لجستیکی ریاض یک بار دیگر به هم میریزد.
کشورهای عضو آسهآن نیز در آخرین نشست خود بر ضرورت تضمین امنیت و آزادی عبور محمولههای انرژی تأکید کردهاند. این نگرانی جمعی نشان میدهد که تهدید بابالمندب، به یک مسئله فرامنطقهای تبدیل شده و زنگ خطر را برای اقتصادهای وابسته به انرژی در سراسر جهان به صدا درآورده است.
با این حال، آنچه بیش از هر تحلیل و اظهارنظری نگرانکننده است، دادههای ردیابی کشتیهاست که رویترز منتشر کرده است. این دادهها نشان میدهد که تهدیدات انصارالله از یک هشدار نظری به واقعیتی عملیاتی در حرکت کشتیها تبدیل شده است. در دو روز گذشته، ۸ فروند نفتکش مسیر خود را تغییر دادهاند و یک کشتی حمل خودرو نیز از حرکت به سمت بندر جده منصرف شده است. این یعنی بازارهای جهانی به طور خاموش شروع به تطبیق با سناریوی بسته شدن این آبراه کردهاند.
بر اساس این دادهها، حجم محمولههای نفتی که مسیر خود را تغییر دادهاند، حداقل به ۲.۵ میلیون بشکه میرسد که عازم بازارهای آسیا بودهاند. همزمان، صنعاء اعلام کرده که دو نفتکش با ظرفیت مجموع حدود ۱.۸ میلیون بشکه را هدف قرار داده است.
این اتفاقات باعث شده که بازارهای نفت، بابالمندب را دیگر صرفاً یک منبع تهدید بالقوه، بلکه به عنوان نقطهای با اختلال بالفعل در حملونقل دریایی تلقی کنند. به عبارت دیگر، خطری که پیشتر فقط یک احتمال بود، اکنون به یک واقعیت ملموس برای بازارها تبدیل شده است.
بر اساس گزارش رویترز، تغییر مسیر نفتکشها از بندر ینبع به سمت دماغه امید نیک به جای بابالمندب، ۱۰ هزار مایل دریایی (معادل ۳۴ روز) به سفر افزوده و هزینه حمل هر کشتی را بیش از ۵ میلیون دلار افزایش میدهد.
علاوه بر این، هزینه عبور از کانال سوئز حدود یک میلیون دلار برای هر کشتی است و این ارقام شامل سوخت، بیمه و عوارض جنگی نمیشود.
با وجود این هزینههای گزاف، دو نفتکش چینی که هرکدام حدود ۲ میلیون بشکه نفت سعودی حمل میکنند، همچنان از ینبع به سمت چین در حرکتند که نشان میدهد پکن هنوز ریسک عبور از منطقه را میپذیرد.
جهان اکنون با سناریوی اختلال همزمان در دو آبراه استراتژیک مواجه است؛ تنگه هرمز درگیر رویارویی ایران و آمریکا و بابالمندب به کانون جدید تنش تبدیل شده است.
این وضعیت، شرکتهای حملونقل و بیمه را با چالش بیسابقهای مواجه کرده و چشمانداز قیمت نفت را تیرهتر ساخته است. هر روز ادامه این بحران، میلیونها دلار هزینه اضافی بر اقتصاد جهانی تحمیل میکند و تنها راه گریز، بازگشت به ثبات ازدسترفته است.
