حسین تاجیک، مدیرکل تجارت خارجی بانک مرکزی در گفتوگو با خبرنگار ایبنا با اشاره به شرایط کشور در جنگ رمضان و افزایش اهمیت تأمین ارز کالاهای اساسی، دارو و تجهیزات پزشکی، اظهار کرد: با شروع جنگ رمضان، اولویت تأمین ارز کالاهای اساسی و دارو که همواره در اولویت بانک مرکزی بوده، اهمیت بیشتری پیدا کرد. با توجه به شرایط خاص کشور، لازم بود کالاهای اساسی، دارو و تجهیزات پزشکی به صورت ویژه مورد توجه قرار گیرند و برای آینده نیز پیشبینیهای لازم انجام شود تا در صورت بروز مشکل، تأمین ارز این حوزهها بدون خلل ادامه پیدا کند.
وی افزود: سال گذشته در مجموع حدود ۴.۷ میلیارد دلار به دارو و تجهیزات پزشکی ارز اختصاص داده و تأمین کردیم که این رقم رکورد همه سالهای گذشته است و نشان میدهد دارو و تجهیزات پزشکی در سال گذشته به صورت ویژه ارز دریافت کردهاند.
تاجیک ادامه داد: امسال نیز تأمین ارز دارو و تجهیزات پزشکی نسبت به مدت مشابه سال گذشته که سال ویژهای نیز بود، حدود ۳۴ درصد افزایش داشته است. از ابتدای سال تاکنون ۲ میلیارد و ۵۱۰ میلیون دلار تأمین ارز در این حوزه انجام شده، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته یک میلیارد و ۸۶۰ میلیون دلار بوده است. با روندی که در حال حاضر داریم، رقم تأمین ارز دارو و تجهیزات پزشکی تا پایان سال از رقم سال گذشته نیز بیشتر خواهد شد.
مدیرکل تجارت خارجی بانک مرکزی با اشاره به اقدامات انجامشده برای تأمین سرمایه در گردش واحدهای دارویی گفت: علاوه بر تسهیلاتی که بانکها در اختیار شرکتهای دارویی قرار میدهند، بانک مرکزی تأمین ارز ترجیحی شرکتهای دارویی و حوزه بهداشت را با تسویه ریالی سهماهه انجام میدهد.
تاجیک تصریح کرد: بنابراین، علاوه بر افزایش تأمین ارز، در حوزه تأمین سرمایه در گردش شرکتهای دارویی نیز کمک قابل توجهی انجام میدهیم. اگر احیاناً مشکلی در حوزه دارو وجود دارد، به نظر من باید ریشه مشکلات در جای دیگری بررسی شود تا مشخص شود مشکل چیست؛ چراکه آمار بهروشنی نشان میدهد تأمین ارز حوزه دارو به خوبی انجام شده است.
وی درباره تأمین ارز کالاهای اساسی نیز گفت: در این حوزه نیز همین رویه را داریم و تاکنون هر آنچه وزارت جهاد کشاورزی در حوزه کالاهای اساسی درخواست کرده، در اختیار آنها قرار دادهایم.
مدیرکل تجارت خارجی بانک مرکزی: البته امسال نسبت به مدت مشابه سال گذشته مقداری کاهش در تأمین ارز کالاهای اساسی داشتهایم که این کاهش ناشی از کمتر شدن تقاضاست؛ چراکه سال گذشته ارز ترجیحی برای حوزه کالاهای اساسی اختصاص داده میشد و امسال این ارز حذف شده و طبیعتاً مصرف کالای اساسی نیز کاهش یافته است.
تاجیک ادامه داد: با این حال، در حوزه کالاهای اساسی هر آنچه وزارت جهاد کشاورزی درخواست کرده، در اختیار این وزارتخانه قرار دادهایم و رقم تأمین ارز این بخش تاکنون به ۵ میلیارد و ۸۵۴ میلیون دلار رسیده است.
وی با بیان اینکه تأمین ارز کالاهای اساسی و دارو تاکنون به خوبی انجام شده است، اظهار کرد: درباره کالاهای اساسی، تأمین ارز با روبل روسیه نیز با توجه به اینکه جنوب کشور با مشکلاتی مواجه است، در دستور کار بانک مرکزی قرار گرفته و تأمین ارز در شمال کشور به خوبی در حال انجام است.
تاجیک افزود: این موضوع کمک میکند با توجه به مشکلات موجود در جنوب کشور و انتقال بخشی از لجستیک به شمال، تأمین ارز کالاهایی که از شمال کشور وارد میشوند تسهیل شود و این کالاها بدون مشکل وارد کشور شوند.
مدیرکل تجارت خارجی بانک مرکزی درباره وضعیت تأمین ارز در ماههای آینده گفت: تا پایان سال هیچ نگرانی بابت تأمین ارز کالاهای اساسی و دارو نداریم. پیشبینیهای لازم انجام شده و تأمین ارز کالاهای اساسی و دارو را تا پایان سال با قدرت ادامه خواهیم داد. البته تأمین کالا بر عهده وزارتخانههای متولی است، اما برای تأمین ارز این کالاها تمهیدات لازم اندیشیده شده و هیچ مشکلی بابت آنها وجود نخواهد داشت.
تاجیک در ادامه درباره صف تخصیص ارز توضیح داد: در حوزه بهداشت تاکنون ۲ میلیارد و ۵۱۰ میلیون دلار تأمین ارز انجام دادهایم، اما همچنان نزدیک به ۴ میلیارد و ۱۰۰ میلیون دلار در صف تخصیص ارز قرار دارد.
وی افزود: من آمار را در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته عرض کردم و در حوزه دارو شاهد افزایش چشمگیر تأمین ارز هستیم، اما صف تخصیص ارز همچنان وجود دارد. این صف ناشی از مازاد ثبت سفارشهایی است که وزارت بهداشت انجام میدهد.
مدیرکل تجارت خارجی بانک مرکزی گفت: وزارتخانهها تکلیف قانونی دارند که ثبت سفارشها را مدیریت کنند، اما متأسفانه این اتفاق به صورت کامل نیفتاده و صف طولانی تخصیص ارز در واقع ناشی از مازاد تقاضاست.
تاجیک درباره فرآیند تخصیص ارز نیز گفت: فرآیند تخصیص ارز کاملاً به صورت سیستمی انجام میشود. اولویتها نیز به صورت سیستمی از سوی وزارتخانهها مشخص میشود و وزارت بهداشت یا وزارت جهاد کشاورزی تصمیم میگیرند که به کدام شرکت، بابت چه کالایی و به چه میزان تخصیص ارز انجام شود.
وی تصریح کرد: این اطلاعات به صورت سیستمی دریافت میشود و بانک مرکزی، چه در مورد کالاهای اساسی، چه در مورد وزارت بهداشت و حتی وزارت صنعت، دخالتی در باب اینکه چه کالایی وارد کشور شود یا چه کالایی تأمین ارز شود، ندارد و تخصیص ارز صرفاً براساس نظر دستگاه و وزارتخانه متولی انجام میشود.
مدیرکل تجارت خارجی بانک مرکزی درباره حجم صف تخصیص ارز نیز اظهار کرد: حجم صف تخصیص ارز در حال حاضر مقداری کاهش پیدا کرده، اما این میزان همچنان مطلوب ما نیست.
وی افزود: واقعیت این است که وقتی صف ایجاد میشود، متقاضی دچار مشکل میشود و نمیداند چه زمانی تخصیص ارز دریافت خواهد کرد. در نتیجه برنامهریزی او برای فعالیت تجاری و همچنین هماهنگی با فروشنده برای سفارش کالا دچار مشکل میشود.
تاجیک ادامه داد: بنابراین، این صف هم بانک مرکزی و هم فعالان اقتصادی را دچار مشکل کرده است. اگر وزارتخانهها، اعم از وزارت جهاد کشاورزی، وزارت بهداشت و وزارت صمت، بتوانند در این حوزه کمک و مطابق بودجههایی که در دولت مصوب میشود، تقاضا را مدیریت کنند، شاهد طولانی شدن صفهای تخصیص ارز نخواهیم بود.
وی با بیان اینکه مدیریت تقاضا عمدتاً بر عهده وزارتخانههاست، گفت: مدیریت بیشتر باید از سمت تقاضا صورت بگیرد و این موضوع بر عهده وزارتخانههاست.
تاجیک در تشریح سازکار مدیریت تقاضای ارز تاکید کرد: به صورت فصلی کمیته تخصیص ارز در دولت تشکیل میشود، منابع ارزی کل کشور پیشبینی و بودجه ارزی هر دستگاه به آن ابلاغ میشود. دستگاهها میدانند که در هر فصل چه میزان میتوانند تأمین ارز انجام دهند و موظف هستند براساس آن، ثبت سفارشها را مدیریت کنند.
وی افزود: متأسفانه در برخی موارد این اتفاق نمیافتد و در نتیجه صفها طولانی و شرکتها دچار اختلال و مشکل میشوند.
مدیرکل تجارت خارجی بانک مرکزی با اشاره به آثار طولانی شدن صف تخصیص ارز بر بازار ارز گفت: طولانی شدن صف تخصیص ارز بر مدیریت بازار ارز نیز اثر منفی دارد. ممکن است یک واردکننده به دلیل طولانی شدن صف مجبور شود برای تأمین نیاز خود به کف بازار ارز مراجعه کند یا از صرافیها و مجموعههای دیگر تسهیلات بگیرد که این اتفاقات مثبت نیست.
تاجیک اظهارکرد: اگر واردکننده بتواند پس از ثبت سفارش، یک یا دو هفته بعد ارز خود را دریافت کند، در واقع هیچگاه به کف بازار مراجعه نمیکند؛ اما وقتی صف طولانی میشود، ممکن است چنین اتفاقی رخ دهد که در این میان مدیریت ثبت سفارشها از سوی وزارتخانهها میتواند از بروز این مسئله جلوگیری کند.
