سید عزیز آرمن، اقتصاددان و استاد دانشگاه چمران اهواز در گفتوگو با خبرنگار ایبنا، با اشاره به اولویتهای اقتصادی ایران در دوره پساجنگ، بر ضرورت تمرکز سیاستگذاران بر بخشهای آسیبدیده بهویژه صنعت و خدمات تأکید کرد.
آرمن با اشاره به شدت آسیبهای وارد شده به بخش صنعت در جریان جنگ اخیر گفت: بخش صنعت یکی از مهمترین محورهای اشتغال کشور است و بیکاری نیز پیش از جنگ هم از مشکلات جدی اقتصاد ایران بود. طبیعی است که بازسازی و فعال کردن بخشهای آسیبدیده صنعت و بهینهسازی آنها باید در اولویت نخست سیاستگذاری قرار گیرد، زیرا همین بخش موتور محرک رشد اقتصادی است.
او افزود: احیای صنعت میتواند بیکاری را کاهش دهد، درآمد ایجاد کند و زمینه افزایش نرخ رشد اقتصادی را فراهم آورد.
این اقتصاددان در ادامه به خسارات وارده به بخش خدمات نیز اشاره کرد و گفت: بخش خدمات، بهویژه به دلیل قطعی اینترنت، متحمل ضربات زیادی شده است. این بخش نیز به دلیل ماهیت اشتغالزاییاش (بهخصوص در حوزه خوداشتغالی و مشاغل غیردولتی) باید در اولویت رسیدگی باشد. مشاغل بسیاری در این حوزه از بین رفته یا به شدت آسیب دیدهاند که دولت باید به سرعت با تزریق منابع، کمکهای مالی و در نظر گرفتن مشوقهایی برای بخش خصوصی، زمینه فعالسازی و تقویت دوباره آنها را فراهم کند.
آرمن با بیان اینکه «اقتصاد ایران در حال حاضر با رکود عمیقتری مواجه است» توضیح داد: برای خروج از رکود، سیاستگذاری باید بر بخشهایی متمرکز شود که بیشترین اثر را بر تحریک رشد اقتصادی دارند.
در پاسخ به این پرسش که سیاست صنعتی ایران باید همچنان بر صنایع سنگین مانند فولاد متمرکز باشد یا به سمت صنایع دانشبنیان حرکت کند، آرمن چنین توضیح داد: فولاد را نمیتوان حذف کرد و به واردات وابسته شد؛ زیرا حلقه میانی زنجیرهای است که صنایع بزرگی مثل خودروسازی به آن وابستهاند و بخش زیادی از اشتغال کشور را دربرمیگیرد.
وی ادامه داد: اما بازسازی این بخش باید با تکنولوژیهای جدید و دانش روز همراه باشد. میتوان صنعت فولاد را با فناوریهای نوین بهروزرسانی کرد. حتی لازم است درباره جابهجایی جغرافیایی این صنعت نیز مطالعه شود؛ بهویژه انتقال به مناطق ساحلی به دلیل بحران آب در مرکز کشور.
این استاد دانشگاه تأکید کرد: اگر قرار است واحدهای صنعتی آسیبدیده بازسازی شوند، باید هم از نظر تکنولوژی و هم از نظر مکانیابی، با اصول نوین و بهرهورتر طراحی شوند. شاید لازم باشد در مناطقی مانند اصفهان، به جای اصرار بر فولاد، صنایع سبکتر و بهروزتر جایگزین شود.
در بخش دیگری از گفتوگو، آرمن به مزیتهای ژئوپولیتیک و ژئواکونومیک ایران از جمله موقعیت استراتژیک تنگه هرمز اشاره کرد و گفت: تنگه هرمز مزیت اقتصادی، بازرگانی و حتی سیاسی برای ایران ایجاد میکند، بهویژه در زمان جنگ. اما این مزیت دائمی نیست و نمیتوان آن را برای همیشه ثابت فرض کرد.
او با بیان اینکه تنگه هرمز امروز یک امتیاز مهم برای ایران است، هشدار داد: اگر استفاده از این مسیر برای کشورهای دیگر با هزینههای سیاسی و اقتصادی بیشتری همراه شود، آنها ممکن است مسیرهای جایگزین را توسعه دهند و مرکز ثقل تجارت جهانی جابهجا شود؛ بنابراین ایران باید در یک بازه زمانی طلایی از این مزیت در مذاکرات و چانهزنیها بهرهبرداری کند.
