به گزارش ایبنا، مصطفی صفاری؛ کارشناس اقتصادی درباره حذف ارز ترجیحی و انتقال یارانه آن به مصرف کننده اظهار داشت: سیاست ارز ترجیحی در حقیقت به معنای پرداخت یارانه در قالب ارز ارزان به واردکنندگان است تا یک کالا با قیمت پایین تری به دست مصرف کننده برسد در حالی که در سالهای اخیر تخصیص این ارز، نتیجه دلخواه دولت را به دنبال نداشت و سبب شد تا دولت این یارانه را در قالب کالابرگ به مصرف کننده منتقل کند.
وی یادآور شد: مشکل دیگری که در سیستم قبلی یارانه ارزی وجود داشت، این بود که اتباع خارجی اعم از مجاز و غیرمجاز و حتی کشورهای همسایه از این کالای ارزان استفاده میکردند و حتی شاهد قاچاق کالاهای اساسی به خارج از کشور بودیم در حالی که در شیوه کنونی هر کس که واجد دریافت کالابرگ است، از یارانه دولت بهرهمند میشود.
این کارشناس اقتصادی روش کنونی را تصمیمی درست و مبتنی بر تجارب سایر کشورها دانست و گفت: ایران در طول دهههای گذشته پذیرای تعداد زیادی از مهاجران بود که از یارانه دولت ایران در قالب کالاهای اساسی ارزان قیمت استفاده میکردند و میتوان اذعان کرد که با روش جدید، این نوع پرداخت یارانه در حال از بین رفتن است.
صفاری با اشاره به اینکه تعدیل یا هدفمند کردن یارانهها در تمام دنیا به خودی خود یک شوک به اقتصاد وارد میکند، افزود: شوک ناشی از افزایش قیمتها به دلیل حذف ارز نرجیحی یک امر طبیعی بود و به همین دلیل نیز در سالهای گذشته دولتها زیر بار اجرای آن نمیرفتند.
وی حذف ارز ترجیحی را یک کار بزرگ از سوی دولت چهاردهم توصیف کرد که تداوم آن، میتواند به شفافیت در اقتصاد ایران کمک کرده و یکی از روزنههای فساد اقتصادی و رانت را از بین ببرد.
دولت نظارت بر بازار را افزایش دهد
این تحلیلگر اقتصادی تاکید کرد: اگرچه شوک اولیه ناشی از حذف یارانه ارزی اجتناب ناپذیر است، اما دولت نیز میبایست نظارتهای خود را بر بازار افزایش دهد تا شاهد جهشهای غیرمنطقی قیمتها در بازار نباشیم.
صفاری برای نمونه به افزایش قیمت شکر اشاره کرد و گفت: قبلا دولت به شکر یارانه میداد، اما گروهی هم بودند که با صادرات آن سودهای نجومی کسب میکردند و به همین دلیل هراز چند گاهی شاهد کمبود شکر در بازار بودیم و این یارانه شکر به مصرف کننده نمیرسید، اما اکنون قیمت شکر آزاد شده است و صادرکننده و مصرف کننده با یک نرخ مشخص آن را خریداری میکنند.
وی خاطر نشان کرد: در سایر کشورها نیز تجاربی مثل کالابرگ وجود دارد؛ برای مثال در آمریکا اگر کسی کمتر از هزار دلار در ماه درآمد داشته باشد، دولت برای او اعتبار خرید کالاهای اساسی در نظر میگیرد که درست مثل همین کاری است که اکنون در ایران اجرایی شده و مجموعهای از کالاهای ضروری را در بر میگیرد.
چرا حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی شکست خورد؟
این کارشناس اقتصادی در پاسخ به اینکه چرا این اصلاح اقتصادی در دولت سیزدهم شکست خورد و به نتیجه نرسید، توضیح داد: نافرجامی در حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی به این دلیل بود که تورم ناشی از این حذف در قالب کالابرگ جبران نشد. اگر این دولت بتواند آن تفاوتی که همیشه در آن اختلاف ارزی وجود داشته را جبران کند، مطمئناً باعث رفاه بیشتر جامعه میشود و حذف رانت، فساد و قاچاق را در پی دارد.
وی در خصوص اینکه آیا تورم ایجاد شده از آزادسازی نرخ ارز توسط کالابرگ جبران میشود یا خیر، گفت: وقتی شما یک نرخ ارزان میگذارید و آن را آزاد میکنید، طبیعتاً آن کالا گران میشود. اما اگر آن را به کالابرگی بدهید که مصرفکننده واقعی دریافت میکند، نتیجه متفاوت است.
صفاری خاطر نشان کرد: دو سیاست وجود دارد؛ یک سیاست اشتباه که بیش از چهار دهه در ایران آزموده شد و همان دادن ارز ارزان به واردکنندگان بود؛ اما سیاست درست این است که یارانه به انتهای زنجیره یعنی به مصرفکننده در قالب کالابرگ و نه پول نقد داده شود و خود مصرف کننده سبد خرید خود را انتخاب کند.
منبع: ایرنا
