به گزارش خبرنگار بینالملل ایبنا، در حالی که تیترهای خبری بر عدد ۱۷۲ هزار نفری استخدام در ایالات متحده تمرکز کردهاند، اقتصاددانانِ بدبینتر، این گزارش را نه یک پیروزی، بلکه یک «سیگنالِ خطر» تفسیر میکنند.
اگر چه بازار کار آمریکا در مه ۲۰۲۶ در ظاهر در حال حرکت است، اما زیرِ پوست این آمار، حقایقی درباره ناپایداریِ اشتغالزایی، فشار مضاعف بر قدرت خرید و سردرگمیِ راهبردیِ فدرال رزرو نهفته است که میتواند آرامشِ پیش از طوفان باشد.
توهم رشد؛ وقتی نرخ بیکاری «منجمد» میشود
اگرچه رشد ۱۷۲ هزار نفری اشتغال فراتر از انتظار بوده، اما نباید از یاد برد که نرخ بیکاری ۴.۳ درصدی به معنای ثبات نیست؛ این عدد نشاندهنده یک «رکودِ انجمادی» است. نگاهی به دادههای اداره آمار کار، نشان میدهد که نرخ مشارکت نیروی کار در سطح ۶۱.۸ درصد درجا زده است.
این یعنی بخش قابلتوجهی از جمعیت فعال، یا از جستجوی کار ناامید شدهاند و یا با مشاغلِ پارهوقت و «اقتصادی» (که در آمار ۸.۱ درصدیِ بیکاریِ وسیعتر مستتر است) روزگار میگذرانند. در حقیقت این اشتغال، کیفیت «تولیدی» ندارد؛ بلکه «بقایی» است.
اعتیاد به بخشهای دولتی و خدماتِ ناپایدار
از سوی دیگر بخش بزرگی از این اشتغالزایی از کانالهای ناپایدار تأمین شده است:
وابستگی به بودجه عمومی: استخدام ۵۵ هزار نفر توسط «دولتهای محلی» نشاندهنده وابستگی بازار کار به بودجههای دولتی است که در شرایط بحران کسری بودجه، محرکی خطرناک محسوب میشود.
شکنندگی بخش گردشگری: رشد ۷۰ هزار نفری در بخش «گردشگری و هتلداری» را نباید به عنوان سلامت اقتصاد تلقی کرد، چرا که این رشد، «تکانه ناشی از رویداد» (احتمالاً تدارکات جام جهانی) است و با پایان یافتن این موج، بازار کار دوباره با خلاء بزرگی مواجه خواهد شد. به همین جهت، این نوع اشتغالزایی، مقطعی و فاقد ارزشافزوده بلندمدت است.
همانطور که نمودار بالا نشان میدهد، بازار کار آمریکا با وجود رشد ظاهری اشتغال، همچنان با چالشهای جدی در نرخ بیکاری، کیفیت مشاغل و پایداری استخدام روبهروست. در این حالت، ثبات نرخ بیکاری در سطح ۴.۳ درصد و تمرکز رشد اشتغال در بخشهای محدود، نشانهای از شکنندگی اقتصاد و ضعف در روند اشتغالزایی گسترده است.
هوش مصنوعی؛ شبحِ بیکاری در آینده نزدیک
در حالی که گزارشهای سطحی از استخدام میگویند، تحلیلگران سیانبیسی اشاره دارند که نشانههای نفوذ هوش مصنوعی در کاهش استخدامهای اداری و فنی در حال بروز است.
بر این اساس بسیاری از شرکتهای بزرگ به جای استخدام نیروهای جدید، در حال «بازسازیِ ساختاری» برای استفاده از ابزارهای هوشمند هستند. این گزارش نشان میدهد که شرکتها در وضعیت «حفظِ نیروهای موجود، اما عدمِ استخدام جدید» هستند؛ وضعیتی که به زودی با کوچکترین تلنگرِ رکودی، به موجی از تعدیل نیرو تبدیل خواهد شد.
بنبستِ سیاستهای پولی؛ زندانی شدنِ فدرال رزرو
اما بدترین جنبه این گزارش برای بازار، در واقع «خوب بودنِ ظاهری» آن است. در حال حاضر مقامات فدرال رزرو با یک معضل بزرگ روبهرو هستند:
اگر نرخ بهره را بالا نگه دارند (به دلیل این آمار اشتغال قوی)، هزینه استقراض برای کسبوکارهای کوچک به شدت افزایش یافته و احتمال ورشکستگی بالا میرود و اگر نرخ بهره را کاهش دهند، با توجه به این سطح از تقاضای نیروی کار و رشد ۳.۴ درصدی دستمزدها، خطر بازگشتِ «تورمِ دستمزد-قیمت» وجود دارد.
«الن زتنر» از مورگان استنلی معتقد است که این دادهها دستِ فدرال رزرو را برای هرگونه تسهیل پولی بسته است. این یعنی بازار باید برای مدتی طولانیتر با هزینههای استقراضِ گرانقیمت دست و پنجه نرم کند که خودِ این موضوع، سد بزرگی بر سر راه سرمایهگذاریِ مولد است.
بر خلاف آنچه که از ظاهر اخبار برمیآید، گزارش اشتغال مه ۲۰۲۶، ویترینی از یک اقتصاد «خسته» است که با تزریقهای مصنوعی (بودجههای دولتی و پروژههای موقتی) سرپا نگاه داشته شده است.
در حالی که آمارهای ظاهری لبخند میزنند، ساختار بازار کار آمریکا با چالشهایی نظیرِ رکود در نرخ مشارکت، وابستگی به بخش عمومی و فشارِ نامرییِ هوش مصنوعی روبروست. برای سرمایهگذاران و ناظران اقتصادی، این آمار نه نویدبخشِ رونق، بلکه هشداری است برای دورانِ «رشدِ کمکیفیت»؛ دورانی که در آن هزینهِ وامگیری بالاست و بازار کار، هر لحظه پتانسیلِ چرخش به سمتِ تعدیلهای گسترده را دارد.
