سخنان همتی در جمع کار آفرینان
به گزارش ایبنا به نقل از تسنیم، بازار غیررسمی ارز پس از چند روز افزایش پیدرپی، از صبح امروز با کاهش قیمتها روبهرو شد. دلار که در جریان معاملات روزهای گذشته با عبور از مرز ۲۰۰ هزار تومان تا محدوده ۲۰۵ هزار تومان پیش رفته بود، اکنون در مرز ۲۰۰ هزار تومان معامله میشود و بخشی از رشد اخیر خود را از دست داده است.
فضای امروز بازار با روزهای گذشته تفاوت دارد. در حالی که افزایش سریع نرخها، تقاضای بیشتری را وارد معاملات کرده بود، عقبنشینی قیمت از سقف ۲۰۵ هزار تومان باعث شده خریداران با احتیاط بیشتری رفتار کنند. همزمان، افزایش عرضه در بازار و اعلام فروش اسکناس از طریق شبکه بانکی، انتظارات کوتاهمدت معاملهگران را تغییر داده است.
برخی فعالان حاضر در بازار احتمال میدهند در صورت ادامه شرایط فعلی، قیمت دلار بزودی به زیر مرز ۲۰۰ هزار تومان بازگردد. با این حال، این برآورد بیش از آنکه پیشبینی قطعی باشد، بازتاب فضای لحظهای معاملات است؛ فضایی که میتواند با تغییر حجم عرضه، ورود دوباره تقاضا یا انتشار اخبار تازه بهسرعت دگرگون شود.
در روزهای گذشته، حرکت دلار از محدودههای پایینتر به بالای ۲۰۰ هزار تومان با سرعت زیادی انجام شد. عبور از این مرز روانی، بخشی از تقاضای احتیاطی را فعال کرد و برخی خریداران با تصور تداوم رشد قیمت وارد بازار شدند. افزایش تعداد خریداران در بازاری که عرضه آن با محدودیت روبهرو بود، دامنه نوسان را گسترش داد و قیمت را تا محدوده ۲۰۵ هزار تومان بالا برد.
اما بازار از صبح امروز با شرایط متفاوتی روبهرو شد. افزایش عرضه و کاهش تمایل به خرید در نرخهای بالا، مسیر قیمت را تغییر داد. فروشندگان نیز بهتدریج نرخهای پیشنهادی خود را پایین آوردند و فاصله قیمتهای خرید و فروش تغییر کرد. در نتیجه، دلار از بالاترین نرخهای روزهای گذشته عقب نشست و در محدوده ۲۰۰ هزار تومان قرار گرفت.
عرضه ۵۰۰ میلیون دلار اسکناس بانک مرکزی به شبکه بانکی
همزمان، فروش اسکناس ارز از طریق تعدادی از بانکها آغاز شده است. طبق اعلام صورتگرفته، در مرحله نخست ۵۰۰ میلیون دلار اسکناس در اختیار بانکهای متقاضی قرار میگیرد و در صورت افزایش سفارشهای ثبتشده، امکان تغییر حجم عرضه وجود دارد. اشخاص حقیقی میتوانند تا سقف هزار دلار و اشخاص حقوقی تا سقف پنج هزار دلار، با نرخ توافقی از شعب تعیینشده خرید کنند.
آغاز این عرضه یکی از متغیرهای مؤثر بر معاملات امروز بود، اما افت قیمت را نمیتوان تنها به یک عامل نسبت داد. بازار ارز در روزهای اخیر تحت تأثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی و روانی قرار داشته و تغییر جهت آن نیز حاصل جابهجایی همزمان چند متغیر در دو سوی عرضه و تقاضاست.
در سمت عرضه، محدودیت دسترسی به درآمدهای صادراتی، دشواری بازگشت ارز، افزایش هزینههای نقلوانتقال پول و پیچیدهتر شدن مسیرهای تجارت خارجی بر بازار فشار وارد کرده است. هر اندازه ورود ارز به چرخه معاملات کندتر یا پرهزینهتر شود، توان پاسخگویی بازار به تقاضا نیز کاهش مییابد و حساسیت قیمتها افزایش پیدا میکند.
آمارهای اعلامشده نشان میدهد از ابتدای سال بهطور متوسط روزانه ۱۷۵ میلیون دلار ارز تأمین شده است؛ در حالی که این میزان در مدت مشابه سال گذشته حدود ۲۰۵ میلیون دلار بود. این اختلاف نشان میدهد جریان تأمین ارز نسبت به دوره مشابه کاهش یافته و بازار در سمت منابع با شرایط محدودتری مواجه شده است.
در سوی تقاضا نیز نیاز واردکنندگان به ارز برای تأمین کالاهای اساسی، مواد اولیه، قطعات، تجهیزات و کالاهای سرمایهای ادامه دارد. بخشی از این تقاضا ماهیتی واقعی و تجاری دارد و نمیتوان آن را صرفاً نتیجه رفتارهای هیجانی دانست. افزایش هزینه تجارت و طولانیتر شدن فرایند انتقال پول نیز میتواند نیاز ارزی فعالان اقتصادی را در مقاطع خاص فشردهتر کند.
در کنار تقاضای تجاری، نااطمینانی و انتظارات تورمی نیز به افزایش خرید ارز منجر شده است. در دورههایی که چشمانداز قیمتها مبهم میشود، بخشی از خانوارها و صاحبان سرمایه برای حفظ ارزش دارایی خود به بازارهای ارز و طلا روی میآورند. این تقاضا معمولاً با انتشار اخبار تازه یا عبور قیمت از مرزهای روانی شدت میگیرد و نوسانات بازار را بیشتر میکند.
رشد سریع دلار تا محدوده ۲۰۵ هزار تومان نیز تا اندازهای متأثر از همین فضا بود. با عبور قیمت از ۲۰۰ هزار تومان، این تصور در میان بخشی از معاملهگران شکل گرفت که بازار در مسیر حرکت به سطوح بالاتر قرار گرفته است. چنین برداشتی تقاضای کوتاهمدت را افزایش داد، اما با توقف رشد و بازگشت قیمت، رفتار خریداران نیز تغییر کرد.
تحولات امروز نشان داد قیمتهایی که در فضای پرهیجان شکل میگیرند، لزوماً از ثبات کافی برخوردار نیستند. همانگونه که عبور دلار از ۲۰۰ هزار تومان بهسرعت اتفاق افتاد، عقبنشینی آن از سقف ۲۰۵ هزار تومان نیز در فاصله زمانی کوتاهی صورت گرفت.
از سوی دیگر، رشد نقدینگی و تداوم تورم نیز در پسزمینه بازار حضور دارد. افزایش حجم پول در شرایطی که ظرفیت تولید و عرضه داراییها متناسب با آن رشد نمیکند، بخشی از منابع را به بازار ارز و طلا هدایت میکند. این مسئله باعث میشود کاهش قیمتها با مقاومت روبهرو شود و بازار پس از هر دوره آرامش، همچنان مستعد نوسان باقی بماند.
در چنین شرایطی، عرضه اسکناس میتواند بخشی از تقاضای کوتاهمدت را پاسخ دهد و فشار مقطعی بازار را کاهش دهد، اما درباره میزان و دوام اثر آن هنوز نمیتوان با قطعیت سخن گفت. نتیجه این اقدام به استقبال متقاضیان، نرخ فروش، استمرار عرضه و همچنین وضعیت تقاضا در بازار غیررسمی بستگی دارد.
اکنون نگاه معاملهگران بیش از هر چیز به مرز ۲۰۰ هزار تومان دوخته شده است. بازگشت دلار به زیر این سطح میتواند از شدت تقاضای احتیاطی بکاهد، اما باقی ماندن قیمت در کانال فعلی یا افزایش دوباره آن، ممکن است نوسان را به معاملات بازگرداند.
آنچه تا این لحظه در بازار دیده میشود، عقبنشینی دلار از سقف ۲۰۵ هزار تومان و کاهش هیجان خرید است. پیشبینی برخی معاملهگران ورود نرخ به کانال پایینتر است. دلار از اوج روزهای گذشته فاصله گرفته، اما تعادل میان عرضه و تقاضا همچنان شکننده است و تثبیت قیمت به تحولات ساعات و روزهای آینده وابسته خواهد بود.
