به گزارش خبرنگار ایبنا، حسینعلی سعدی، عضو شورای فقهی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، امروز سهشنبه ۱۰ شهریور ماه در سیوششمین همایش بانکداری اسلامی، با بیان اینکه نظام بانکی کشور در چهار دهه گذشته خدمات ارزشمندی ارائه کرده است، بیان کرد: اگرچه بیانصافی است اگر گفته شود بانکداری اسلامی دستاوردی نداشته، اما برای تحقق وضعیت مطلوب، باید علاوه بر رعایت احکام شرعی، قواعد بنیادین حوزه مالی و پولی نیز در اولویت قرار گیرد.
سعدی با استناد به نظریات شهید صدر افزود: همانطور که ایشان تأکید کرده است، اگر ماهیت ربا ظالمانه باشد، نمیتوان صرفاً با تنظیم قراردادها و تغییر روبناها، مشکل بنیادین اقتصادی را برطرف کرد؛ بلکه باید مسائل ساختاری را حل نمود.
وی در همین راستا به موضوع «ارزش زمانی پول» اشاره کرد و گفت: در همایش گذشته و همچنین در شورای فقهی بانک مرکزی، بحث شد که آیا کاهش ارزش پول در روابط مالی افراد باید جبران شود یا خیر؛ در چارچوب حکمرانی، اگر کاهش ارزش پول ملی قابلیت مدیریت داشته باشد، میتوان مبانی مربوط به زمان و مسئولیت را در روابط میان دولت و شهروند مطرح کرد.
این عضو شورای فقهی بانک مرکزی، حفظ ارزش پول ملی را وظیفه اصلی بانک مرکزی دانست و ادامه داد: بانک مرکزی بهعنوان سیاستگذار پولی، باید با علتیابی و آسیبشناسی، از حرکت نقدینگی به سمت فعالیتهای سوداگری جلوگیری کند. وی با بیان اینکه برای این مهم به «اقتدار و استقلال بانک مرکزی» نیاز داریم، اظهار داشت: در بسیاری از نظامهای پولی دنیا این استقلال رعایت میشود.
سعدی در بخش دیگری از سخنان خود به نقدِ «خلق اعتبارِ دستوری» پرداخت و گفت: نمیتوان خلق اعتبار را از نظام بانکداری مدرن حذف کرد، اما مشکل زمانی ایجاد میشود که این کار بر اساس قواعد علمی و متناسب با حجم مورد نیاز اقتصاد انجام نشود. وی افزود: تکالیف دستوری دولت و کسری بودجه، از عوامل اصلی این عارضه است و تا زمانی که نظام بودجهریزی به سمت «بودجهریزی عملیاتی» و تطبیق با عملکرد سالهای گذشته حرکت نکند، این مشکل باقی خواهد ماند.
وی همچنین تصریح کرد: هدایت نقدینگی، چه پول پرقدرت و چه ناشی از خلق اعتبار، از وظایف مهم بانک مرکزی است و وقتی این قواعد رعایت نشود، نتیجه آن کاهش ارزش پول ملی خواهد بود. سعدی «استفاده از ابزارهای غیرپولی برای تأمین مالی» را راهکار برونرفت از این چالش دانست و گفت: اوراق گام نمونهای از این ابزارهاست و نباید برای جبران کسری بودجه، تنها به روش پولی و خلق اعتبار متوسل شد، زیرا این روش به دلیل سهولت، ممکن است به گزینهای بیدردسر تبدیل شود.
سعدی در پایان با اشاره به شرایط خاص اقتصادی کشور تأکید کرد: در شرایط جنگی، طبیعی است که شرایط اقتصادی متفاوت باشد و نمیتوان انتظار داشت همه مسائل مانند شرایط عادی مدیریت شود؛ همانطور که در جنگ جهانی دوم نیز کشورها برای تأمین هزینههای دفاعی خود سیاستهای ویژهای داشتند. شرایط امروز، شرایط سختی است، اما با مدیریت هوشمندانه و علمی، بررسی چالشها از منظر مباحث اسلامی و فقهی، و توجه به این نکته که تورم انتظاری میتواند به تورم واقعی منجر شود، میتوان از این وضعیت دشوار عبور کرد.
