
به گزارش روز جمعه خبرنگار شبکه خبری اقتصاد و بانک ایران( ایبِنا)، با وجود این که تمام کارشناسان اقتصادی و بانکی نسبت به احیای بازار بین بانکی ارزی نظر مساعدی دارند و تشکیل این بازار در شرایط پسابرجام به منظور توسعه مبادلات مالی کشور با غرب ضروری می دانند ولی در زمان راه اندازی آن بایکدیگر اختلاف نظر دارند .
عده ای معتقدند احیای بازار بین بانکی از الزامات عملیاتی شدن سیاست یکسان سازی نرخ ارز است و شورای پول و اعتبار با صدور مجوز به بانک ها برای خرید وفروش ارز به نرخ آزاد در گام بعدی باید نسبت به احیای بازار بین بانکی اقدام کند و این دو مهم از ملزومات تک نرخی شدن ارز است. همچنین عده ای دیگر معتقدند اول باید در کشور ارز تک نرخی شود وبانک مرکزی در گام بعدی احیای بازار بین بانکی را در دستور کار قرار دهد.
کوروش پرویزیان، رئیس کانون بانک های خصوصی در این خصوص اظهار داشت: احیای بازار بین بانکی یک تصمیم مناسب در مسیر تعادل نرخ ارز در بازار و اعمال مدیریت مناسبتر بانک مرکزی است.
وی با تاکید بر این که احیای بازار بین بانکی در راستای سیاست یکسانسازی نرخ ارز است، گفت: بانک مرکزی میتواند همزمان با روند تکنرخی شدن ارز نسبت به احیای این بازار اقدام کند از این رو توسعه بازار ارز و جلوگیری از رانت در آن درگرو اعمال سیاست یکسانسازی نرخ ارز و احیای بازار بینبانکی مکمل این سیاست است.
بازار بین بانکی ارزی با هدف ارتباط بیشتر در شبکه بانکی کشور با هدف مبادلات ارزی از بانک هایی که دارای منابع مازاد ارزی هستند به سمت بانک هایی که به دلیل کمبود مقطعی ارز خواهان این منابع هستند در قالب قراردادهای بین بانکی با نرخ و زمان سر رسید مشخص انجام می شود وبه طور معمول این بازار به منظور تامین نیازهای مقطعی و کوتاه مدت بانک ها مورد استفاده قرار می گیرد.
البرت بغزیان، کارشناس مسایل اقتصادی احیای بازار بین بانکی ارزی را در کاهش هزینه معاملاتی بانک ها موثر دانست و خاطر نشان کرد: بانک ها با تشکیل این بازار میتوانند منابع ارزی خود را به یکدیگر قرض داده و بعد از مدتی بهعنوان بدهی آن را وصول کنند و دیگر نیازی به تبدیل این منابع به ریال وجود ندارد. ازاینرو نکته اساسی نرخی است که برای این بدهی کوتاهمدت در این بازار در نظر گرفته خواهد شد.
وی تصریح کرد: یکی از الزامات تشکیل بازار بینبانکی ارزی، یکسانسازی نرخ ارز است و ازاینرو این مهم در دستور کار دولت قرار دارد و نکته اساسی در این فرآیند کاهش شکاف بین نرخ ارز دولتی و آزاد است.
بازار بین بانکی ارزی کاربردی مشابه بازار بین بانکی پولی دارد و زمینه ارتباط بیشتر بانک در مبادلات ارزی به منظور کاهش هزینه معاملات را فراهم می کند و زمینه را نیز به منظور کنترل بیشتر بانک مرکزی بر فرآیند مبادلات ارزی فراهم می کند.
سید بهاء الدین حسینی هاشمی با تاکید بر این که احیای بازار بینبانکی در راستای سیاست یکسان سازی ارز است، یادآور شد: در شرایطی که بانک مرکزی دیگر خود نمیخواهد تخصیص ارز را انجام دهد با احیای این بازار ارز را به شبکه بانکی وارد میکند.
مدیرعامل اسبق برخی بانکهای دولتی و خصوصی با اشاره به این ما به ازای ریالی ارز نیز می تواند در این بازار فراهم شود، گفت: با احیای بازار بینبانکی و تأمین منابع بیشتر ارزی در این بازار همچنین تمرکز معاملات در آن شاهد ثبات، استحکام و عمق بیشتر بازار ارز خواهیم بود.
وی با اظهار امیدواری از احیا و توسعه این بازار گفت: با توسعه و عمق بازار بینبانکی ارزی زمینه بهرهبرداری تمام بانکها از این بازار فراهم میشود که آثار مثبتی در اقتصاد به همراه دارد.
صدور مجوز برای بانکها بهمنظور خریدوفروش ارز به نرخ آزاد و در ادامه مسیر احیای بازار بین بانکی موجب ورود هر چه بیشتر بانکها به چرخه ارز میشود، از اینرو بانک مرکزی نسبت به زمانی که تنها از مکانیزم های غیررسمی و صرافی برای کنترل این بازار بهره می برد ابزار دقیقتری در دست دارد اما زمان تشکیل مجدد این بازار نیز در این بین بسیار تاثیر گذار است.
مجید قاسمی، مدیر عامل بانک پاسارگاد نیز با مثبت ارزیابی کردن احیای این بازار گفت: دولت باید سیاست یکسان سازی نرخ ارز را در کشور پیاده کند و در گام بعدی نسبت به احیای بازار بین بانکی گام بردارد.
اما مدیرعامل اسبق بانک قرضالحسنه مهر نیز اعتقاد دارد احیای بازار بین بانکی ارزی وابسته به ارز تک یا دونرخی نیست، زیرا در این بازار ارز در قالب قرارداد با نرخ و زمان سررسید مشخص مورد داد و ستد قرار میگیرد و در این پروسه به ریال تبدیل نمیشود.
مصطفی پور با اشاره به تاثیر کم احیای این بازار بر نرخ ارز، گفت: بانکها ارزی را که با یکدیگر در قالب قرارداد در این بازار رد و بدل میکنند به همان میزان با یک نرخ مشخص به صورت ارزی بازپرداخت میکنند و این مکانیزم اثری روی نرخ ارز ندارد، زیرا قیمت آن تابع عرضه و تقاضا در بازار است.
کارشناسان معتقدند که حرکت دولت به سمت موانع زدایی و آزادسازی ارزی حرکت مثبتی است و آزاد سازی بیشتر موجب ورود ارزهای خانگی به بازار و چرخه های اقتصادی می شود از این رو احیای بازار بینبانکی ارزی موجب ورود این منابع به بازار و آرامش آن خواهد شد.
سعید لیلاز ، کارشناس مسایل اقتصادی نیز معتقد است احیای بازار بین بانکی موجب افزایش درآمدهی ارزی و همچنین کاهش تنش و شفافیت بازار ارز می شود و با افزایش ارز در بازار قیمت آن را کاهش و موجب نزدیکی نرخ ارز در بازار دولتی و آزاد می شود به احیای این بازار زمینه را برای تحقق ارز تک نرخی در کشور فراهم می کند.
لیلاز در پاسخ به این پرسش که احیای بازار ارزی بینبانکی چه تأثیری بر یکسانسازی نرخ ارز دارد، اظهار داشت: با افزایش هر چه بیشتر ارز در بازار شاهد کاهش قیمت آن و نزدیکی قیمتها به نرخ دولتی خواهیم بود.
البته احیای بازار بین بانکی ارز با توجه به تاثیرات مثبت آن نیازمند الزاماتی از جمله تدوین دستور العمل های اجرایی از سوی بانک مرکزی و تعیین نرخ سود معاملات، در این بازار است که به طور حتم این نهاد ناظر با بررسی ها کارشناسانه همزمان با احیای این بازار دستور العمل ها و نرخ سود مبادلات در آن را نیز مشخص می کند. همچنین با استفاده از نظر کارشناسان نیز بهترین زمان را برای احیای این بازار انتخاب کند.