جعفر مهدی زاده، در گفتوگو با ایبِنا با تأکید بر اینکه اسناد خزانه در شورای فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار و شورای فقهی بانک مرکزی بررسی و تأیید شده است، این اوراق را کاملاً منطبق بر شرع عنوان کرد؛ همچنین به گفته وی میانگین روزانه حجم مبادلات جدید بازار در سال جاری 13.8 هزار میلیارد ریال بوده که در قیاس با حجم اسناد خزانه منتشر شده و سررسید نشده (حدود 85 هزار میلیارد ریال) رقم قابل توجهی نیست و لذا تاثیرپذیری نرخ سود اسناد خزانه از نرخهای این بازار قابل قبول نیست.
مدیر اداره بررسی ها و سیاست های اقتصادی بانک مرکزی مدیریت فعالانه بازار بینبانکی ریالی و همسو کردن نرخ آن با متغیرهای کلیدی اقتصاد را یکی از اولویت های مهم بانک مرکزی خواند و گفت: بانک مرکزی در سال 1394 برای کاهش تنگنای اعتباری شبکه بانکی، با حضور فعالانه در بازار بینبانکی ریالی و انجام سیاستهای تسهیل اعتباری نظیر تمدید سپردهگذاریهای سابق و انجام سپردهگذاریهای جدید در بازار بینبانکی، تبدیل اضافهبرداشت برخی از بانکها به قرارداد اعتبار در حسابجاری (با نرخهایی بسیار کمتر از وجه التزام اضافهبرداشت) و کاهش نسبت سپرده قانونی، تقاضای بازار بینبانکی را به صورت موثر مدیریت و زمینه کاهش 9.3 واحد درصدی هزینه تامین مالی بانکها از بازار بینبانکی را فراهم کرد.
این مقام مسئول بانک مرکزی کاهش نرخ سود بازار بین بانکی را ناشی از حضور فعال بانک مرکزی در این بازار دانست و گفت: با حضور فعالانه بانک مرکزی در بازار بین بانکی در این سال، نرخ سود موزون بازار بینبانکی ریالی از 28.1 درصد در فروردینماه به 18.8 درصد در اسفندماه کاهش یافت. علاوه بر این، بانک مرکزی در سال 1395 علاوه بر تمدید بخش عمده سپردهگذاریهای سال قبل، مبادرت به سپردهگذاریهای جدید در بازار بینبانکی کرده و مانع از افزایش و نوسانات قیمت تامین مالی شبکه بانکی از بازار بینبانکی ریالی شده است (نمودار1).
نمودار (1): نرخ سود موزون بازار بینبانکی ریالی در مقاطع ماهانه سالهای 1394 و 1395 (درصد)
مهدیزاده با بیان اینکه بانک مرکزی همواره اقدامات لازم را در تسهیل مبادلات و تأمین نقدینگی مورد نیاز شبکه بانکی در مقاطع زمانی مختلف انجام داده است، عنوان کرد: بانک مرکزی مدیریت فعالانه بازار بینبانکی ریالی را مدنظر داشته است. این بانک با تشکیل مداوم (دوهفته یک بار) کمیته مدیریت عملیات بازار بین بانکی ریالی در دو سال اخیر و پایش مستمر مختصات بازار بینبانکی ریالی (حجم و نرخ سود معاملات، نحوه فعالیت (بهخصوص) بانکهای تاثیرگذار بر روند حجم و نرخ سود معاملات بازار و مدیریت آن و منظور کردن تسهیلات صریح و ضمنی برای کارکرد روان بازار) تاییدی بر وضعیت باثبات بازار بینبانکی ریالی و پایداری نرخ سود بازار، با وجود تنگنای اعتباری شبکه بانکی در سال 1395 است.
وی نرخ سود بازار بین بانکی را در دی ماه سال جاری 18.9 درصد اعلام وتصریح کرد: نرخ سود موثر 25.1 تا 26.7 درصدی انواع اسناد خزانه اسلامی در دی ماه سال جاری، هیچ سنخیتی با نرخ سود موزون 18.9 درصدی بازار بینبانکی ریالی در این ماه نداشته و انتساب آنها به مدیریت بازار بین بانکی غیرمنطقی است. همچنین ذکر این نکته ضروری است که این اسناد در شورای فقهی سازمان بورس و اوراق بهادار و شورای فقهی بانک مرکزی مورد بررسی و تایید قرار گرفته و لذا کاملاً منطبق بر اصول شرعی است.
مدیر اداره بررسی ها و سیاست های اقتصادی بانک مرکزی میانگین روزانه حجم مبادلات جدید بازار در سال 1395 را 13.8 هزار میلیارد ریال خواند و گفت: براساس آمار موجود و با لحاظ کردن تمامی معاملات جدید بازار بین بانکی ریالی، میانگین روزانه حجم مبادلات جدید بازار در سال 1395 به میزان 13.8 هزار میلیارد ریال بوده که در قیاس با حجم اسناد خزانه منتشر شده و سررسید نشده (حدود 85 هزار میلیارد ریال) رقم قابل توجهی نبوده و از این رو ادعای طرح شده در خصوص حجم 60 برابری بازار بین بانکی در قیاس با بازار اسناد خزانه، غیرمنطقی به نظر می رسد.
