محمدجواد محققنیا، کارشناس و تحلیلگر مسائل پولی و بانکی، در گفتوگو با خبرنگار ایبنا؛ در ارزیابی عملکرد نظام بانکی در جریان جنگ ۴۰ روزه اخیر، این شبکه را «صف مقدم جنگ اقتصادی» خواند که بار اصلی حفظ جبهه اقتصادی کشور و پایداری معیشت مردم را بر دوش کشید.
تداوم فعالیت در نزدیکی مناطق نظامی و زیر آژیر خطر
محققنیا با اشاره به حضور مستمر کارکنان بانکها در شرایط بحرانی اظهار کرد: «در همان هفته نخست که به دلیل شهادت رهبر معظم انقلاب، کشور در تعطیلی رسمی به سر میبرد، سیستم بانکی با نیمی از ظرفیت خود فعال ماند و صحنه را ترک نکرد.» وی افزود که با آغاز جنگ نیز، کارمندان بانک در مناطق پرخطر و حتی در مجاورت مراکز نظامی با ظرفیتهای مختلف به ارائه خدمت ادامه دادند.
این تحلیلگر اقتصادی به ذکر مصادیقی از این جانفشانیها پرداخت و خاطرنشان کرد: «در ایام جنگ، شاهد بودیم که کارکنان برخی شعب، مانند شعب بانک سپه در منطقه نوبنیاد، حتی با طنینانداز شدن آژیر خطر و در شرایط بسیار دراماتیک، میز خدمت را رها نکردند تا خللی در امور بانکی نظامیان و غیرنظامیان ایجاد نشود.»
پایداری زیرساختها؛ از حملات سختافزاری تا حماسه متخصصان آیتی
وی با بیان اینکه دشمن به نقش حیاتی شبکه بانکی در آرامش اقتصادی جامعه واقف بود، گفت: به همین دلیل سیستم بانکی از نظر سختافزاری و نرمافزاری هدف قرار گرفت تا در زندگی روزمره مردم اختلال ایجاد شود. با این حال، با تلاش شبانهروزی مدیران، کارشناسان و بهویژه متخصصان فناوری اطلاعات، اختلالهای ایجادشده در کوتاهترین زمان ممکن برطرف شد و بانکها به مدار خدمترسانی بازگشتند.
وی با تأکید بر لزوم اعطای «مدال شجاعت» به کارمندان، مدیران و متخصصان آیتی بانکها گفت: «برخی از این کارشناسان در ۴۸ ساعت تنها کمتر از یک ساعت استراحت داشتند تا امنیت و پایداری شبکه حفظ شود. این افراد با وجود امکان فعالیت در بخش خصوصی با درآمدهای چندبرابری، به خاطر عرق ملی و اعتقادات خود در سنگر باقی ماندند.»
وی تأکید کرد: تلاش این نیروها شایسته تقدیر ویژه است و حتی پاداشهای مادی نیز نمیتواند جبرانکننده زحمات آنان باشد. به اعتقاد او، خاطرات این دوره باید ثبت و مکتوب شود تا برای نسلهای آینده باقی بماند.
تشکیل جلسه هیئتمدیره در پارک؛ ۱۵ دقیقه پس از اصابت موشک
این کارشناس بانکی به واقعه اصابت موشک به یکی از ساختمانهای بانک سپه اشاره کرد و گفت: «تنها ۱۵ دقیقه پس از بمباران ساختمان، مدیرعامل بانک در محل حاضر شد و جلسه تصمیمگیری برای ادامه فعالیتها در پارک مقابل ساختمان آسیبدیده برگزار شد. اینها صحنههایی از تاریخ مقاومت است که باید مکتوب و ثبت شود. اگر چنین شرایطی در برخی کشورهای دیگر رخ میداد، احتمالا بسیاری از این مراکز بهطور کامل تعطیل میشدند. اما مدیران، کارشناسان و متخصصان فنی ما با تمام توان در میدان باقی ماندند و عملا جان خود را کف دست گرفتند تا خدماترسانی متوقف نشود.
برآورد ۱۰ میلیارد دلاری برای بازسازی زیرساختهای آسیبدیده
محققنیا در بخش دیگری از سخنان خود به ضرورت حمایت از ۱۴ تا ۱۵ هزار نقطه آسیبدیده در کشور اشاره کرد و افزود: «شبکه بانکی باید در خط مقدم حمایت از واحدهای اقتصادی آسیبدیده باشد تا دوباره به چرخه فعالیت بازگردند؛ البته تحقق این امر مستلزم حمایت جدی دولت و بانک مرکزی است.»
به گفته او، در حوزه کسبوکارهای کوچک و خرد، بانکها تا حدی میتوانند بهصورت مستقیم حمایتهایی انجام دهند، مشروط بر آنکه دولت از طریق یارانه سود تسهیلات همراهی لازم را داشته باشد. اما در مورد پروژهها و بنگاههای بزرگ، منابع مالی گستردهتری مورد نیاز است.
وی برآورد اولیه برای بازسازی بخشهای آسیبدیده را بین ۷ تا ۱۰ میلیارد دلار اعلام کرد و یادآور شد: «تأمین این رقم فراتر از توان تنهای سیستم بانکی است و حضور صندوق توسعه ملی، دولت ضروری است و در کنار آن باید از ظرفیت تأمین مالی خارجی نیز استفاده شود.
وی افزود: در صورت آزادسازی منابع بلوکهشده، فراهم شدن شرایط جذب سرمایهگذاران خارجی و همچنین کسب درآمد از محل عوارض عبور از تنگه هرمز، میتوان منابع مالی مناسبی برای بازسازی سریع فراهم کرد.
محققنیا در پایان با اشاره به تجربههای موفق در ترمیم سریع زیرساختهای راه، برق و صنایع سنگین مانند فولاد و پتروشیمی، تأکید کرد: «با روحیه جهادی که در کارکنان دولت و شبکه بانکی مشاهده شد و همچنین با حمایت مالی صحیح، میتوان زمان بازسازی صنایع زیرساختی را به حداقل رساند تا قطار اقتصاد کشور با سرعت قبلی به حرکت خود ادامه دهد.»
