به گزارش خبرنگار بینالملل ایبنا، در شرایطی که نظم اقتصادی جهانی با عدمقطعیتهای فزاینده روبهرو شده و رقابتهای ژئوپلیتیک میان قدرتهای بزرگ بر زنجیرههای تأمین جهانی اثر گذاشته است، هند و کرهجنوبی همانطور که شبکه سیانبیسی گزارش میدهد، در حال بررسی راههایی برای تعمیق همکاریهای اقتصادی و صنعتی خود هستند. این تلاشها در حالی صورت میگیرد که هر دو کشور به دنبال تنوعبخشی به شرکای تجاری، کاهش وابستگی به چین در زنجیرههای تأمین، و کاهش ریسکهای ناشی از نوسان روابط اقتصادی با ایالات متحده هستند.
با وجود همپوشانیهای قابلتوجه در ساختارهای صنعتی و ظرفیتهای فناوری، کارشناسان معتقدند روابط اقتصادی دو کشور هنوز به سطحی که ظرفیتهای بالقوه آنها اجازه میدهد نرسیده است و همچنان با مجموعهای از چالشهای ساختاری، مقرراتی و عملیاتی مواجه است.
تأکید دوباره رهبران دو کشور بر هدف تجارت ۵۰ میلیارد دلاری
در تازهترین تلاش برای تقویت روابط اقتصادی، «نارندرا مودی» نخستوزیر هند و «لی جهمیونگ» رئیسجمهوری کرهجنوبی در دیداری رسمی در دهلینو بر هدف افزایش تجارت دوجانبه به ۵۰ میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ تأکید کردند. این هدف نخستین بار در سال ۲۰۱۸ مطرح شده بود و اکنون رهبران دو کشور بار دیگر آن را به عنوان محور همکاریهای اقتصادی آینده مطرح کردهاند.
مودی در بیانیه مشترک اعلام کرد که روابط دو کشور در حال گذار از یک «مشارکت قابل اعتماد» به سمت «مشارکت آیندهنگر» است؛ مشارکتی که طیف گستردهای از همکاریهای اقتصادی و فناورانه را در بر میگیرد. او بهطور مشخص به همکاری در حوزههایی از جمله نیمههادیها، کشتیسازی، فناوریهای نوظهور، انرژیهای پاک و توسعه سرمایه انسانی اشاره کرد.
مودی این طیف همکاری را با عبارتی نمادین توصیف کرد:«از تراشه تا کشتی، از استعداد تا فناوری، و از محیطزیست تا انرژی».
از سوی دیگر، رئیسجمهوری کرهجنوبی که سفر او نخستین سفر یک رئیسجمهور این کشور به هند طی هشت سال گذشته محسوب میشود، تأکید کرد که در شرایطی که اقتصاد جهانی وارد دورهای از «ابرعدمقطعیت» شده است، هند و کرهجنوبی میتوانند به «بهترین شرکای جامع برای رشد متقابل و نوآوری» تبدیل شوند.
تحلیلگران معتقدند این رویکرد با راهبردهای صنعتی دو کشور همخوانی دارد. به عنوان مثال، هند در قالب برنامه Make in India و سیاستهای صنعتی جدید خود به دنبال جذب فناوریهای پیشرفته و تقویت تولید داخلی است. در مقابل، کرهجنوبی نیز در حال گسترش بازارهای صادراتی خود در آسیا برای کاهش وابستگی بیش از حد به اقتصادهای غربی است.
فاصله میان اهداف اعلامشده و واقعیت تجارت
با وجود اهداف بلندپروازانه، آمارها نشان میدهد که رشد تجارت میان دو کشور در سالهای اخیر نسبتاً محدود بوده است. بر اساس دادههای وزارت بازرگانی هند، حجم تجارت دوجانبه میان هند و کرهجنوبی از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ تنها با نرخ رشد سالانه مرکب حدود ۳ درصد افزایش یافته است. در سال مالی منتهی به مارس ۲۰۲۵، ارزش تجارت دو کشور به ۲۶.۸۹ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که تنها کمی بیش از نیمی از هدف تعیینشده برای سال ۲۰۳۰ محسوب میشود.
به گفته «آشوک مالیک» شریک اندیشکده «گروه آسیا» این آمار نشاندهنده وجود ظرفیتهای استفادهنشده در روابط اقتصادی دو کشور است. او در گفتوگو با سیانبیسی توضیح داد: «میتوان گفت ظرفیت تحققنیافته بسیار عظیم است. هر دو کشور در حال تلاش برای متنوعسازی شرکای اقتصادی خود هستند؛ هم از نظر بازارهای صادراتی و هم از نظر منابع تأمین صنعتی.»
او افزود که هند در حال تلاش برای کاهش وابستگی به چین در برخی صنایع راهبردی است؛ روندی که پس از اختلالات زنجیره تأمین در دوران همهگیری کرونا و تنشهای ژئوپلیتیک در شرق آسیا اهمیت بیشتری یافته است.
در این چارچوب، کرهجنوبی میتواند شریک مناسبی برای هند باشد، زیرا در برخی از مهمترین صنایع فناوری پیشرفته جهان از جمله خودروهای برقی، صنایع نیمههادی، تجهیزات الکترونیکی پیشرفته، فناوریهای هوش مصنوعی، تولید فولاد پیشرفته و مواد صنعتی جایگاه برجستهای دارد.
به گفته مالیک، کشتیسازی و فولاد خودرویی نیز از حوزههایی هستند که هند بهطور خاص به همکاری با کرهجنوبی در آنها علاقه دارد.
چالشهای عملی و موانع مقرراتی برای سرمایهگذاران
با وجود این ظرفیتها، کارشناسان اقتصادی معتقدند موانع ساختاری در اقتصاد هند همچنان یکی از عوامل اصلی کندی رشد سرمایهگذاری کرهایها در این کشور است. «ریما بهاتاچاریه» رئیس تحقیقات آسیا در مؤسسه تحلیل ریسک Verisk Maplecroft، میگوید مهمترین نگرانی شرکتهای کرهای در هند پیشبینیناپذیری سیاستهای اقتصادی و مقرراتی است.
او توضیح میدهد که سرمایهگذاران خارجی در هند با مجموعهای از چالشهای عملیاتی از جمله دشواری و طولانی بودن روند تملک زمین برای پروژههای صنعتی، تأخیرهای زیرساختی در برخی مناطق صنعتی، پیچیدگی مقررات اداری و مجوزهای دولتی مواجه هستند.
تغییرات ناگهانی در برخی سیاستهای صنعتی یا تجاری
مطالعات بانک جهانی نیز نشان میدهد که اگرچه هند در سالهای اخیر در شاخص سهولت انجام کسبوکار پیشرفتهایی داشته، اما در برخی حوزهها مانند اجرای قراردادها و مجوزهای ساختوساز همچنان با چالشهای اداری مواجه است.
یکی از برجستهترین نمونههای چالشهای سرمایهگذاری خارجی در هند، پروژه فولاد شرکت پوسکو (POSCO) است. این شرکت کرهای در اوایل دهه ۲۰۰۰ اعلام کرد قصد دارد ۱۲ میلیارد دلار در ایالت اودیسا هند سرمایهگذاری کند و یکی از بزرگترین مجتمعهای فولاد جهان را ایجاد کند.
با این حال، پروژه به دلیل اختلافات مربوط به تملک زمین، اعتراضات محلی و تأخیرهای اداری سالها متوقف ماند و در نهایت لغو شد. با وجود این تجربه ناموفق، پوسکو در سال ۲۰۲۴ تصمیم گرفت بار دیگر وارد بازار هند شود. این شرکت اعلام کرد قصد دارد با مشارکت شرکت هندی JSW Steel یک کارخانه فولاد با ظرفیت ۶ میلیون تن در سال احداث کند.
طبق گزارشها، پس از دو سال مذاکره و برنامهریزی، زمین پروژه تأمین شده و انتظار میرود کارخانه تا سال ۲۰۳۱ به بهرهبرداری برسد.
همکاری در صنعت کشتیسازی؛ پیشرفت آهسته، اما امیدوارکننده
یکی دیگر از حوزههایی که هند به دنبال توسعه آن با کمک کرهجنوبی است، صنعت کشتیسازی است؛ صنعتی که کرهجنوبی در آن یکی از رهبران جهانی محسوب میشود.
در ژوئیه ۲۰۲۵، شرکت HD Korea Shipbuilding & Offshore Engineering اعلام کرد در حال بررسی امکان همکاری با شرکت دولتی هندی Cochin Shipyard برای توسعه فعالیتهای کشتیسازی در هند است.
با این حال، تاکنون هیچ توافق رسمی درباره حجم سرمایهگذاری یا ایجاد یک سرمایهگذاری مشترک اعلام نشده است.
به گفته آشوک مالیک، توسعه صنعت کشتیسازی یکی از اولویتهای راهبردی دولت مودی از ابتدای فعالیت آن بوده است، زیرا این صنعت میتواند نقش مهمی در تقویت صادرات صنعتی، اشتغالزایی و توسعه زیرساختهای دریایی هند ایفا کند. با این حال، او تأکید میکند که این بخش هنوز در مراحل اولیه توسعه قرار دارد.
وضعیت سرمایهگذاری کرهجنوبی در اقتصاد هند
شرکتهای کرهجنوبی از دهه ۱۹۹۰ در اقتصاد هند حضور دارند و برخی از آنها در بازارهای کلیدی این کشور جایگاه قابل توجهی به دست آوردهاند.
از جمله مهمترین نمونهها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
هیوندای هند که یکی از بزرگترین تولیدکنندگان خودرو در بازار هند است
الجی الکترونیکس که سهم بزرگی در بازار لوازم خانگی دارد
سامسونگ الکترونیکس که در حوزه تلفن همراه و الکترونیک مصرفی فعال است
با این حال، دادههای India Brand Equity Foundation نشان میدهد که کرهجنوبی هنوز در میان سرمایهگذاران خارجی در هند جایگاه نسبتاً محدودی دارد.
بر اساس این دادهها، مجموع سرمایهگذاری مستقیم خارجی کرهجنوبی در هند از آوریل ۲۰۰۰ تا مارس ۲۰۲۵ حدود ۶.۶۹ میلیارد دلار بوده است. برای مقایسه، دیگر سرمایه گذاران در هند، سنگاپور با حدود ۱۷۴.۸۹ میلیارد دلار و ایالات متحده نیز با حدود ۷۰.۶۵ میلیارد دلار در رتبههای بالای سرمایهگذاری قرار دارند.
ادغام و تملک محدود شرکتهای کرهای در هند
به گفته «آرپیت چاتورودی» مشاور جنوب آسیا در شرکت مشاوره Teneo، با وجود علاقه راهبردی شرکتهای کرهای به بازار هند، حجم معاملات ادغام و تملک (M&A) آنها در این کشور همچنان محدود است.
او توضیح میدهد که در سالهای اخیر ارزش معاملات M&A شرکتهای کرهای در هند معمولاً بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیون دلار در سال بوده است؛ رقمی که در مقایسه با حجم کل سرمایهگذاریهای خارجی شرکتهای کرهای بسیار کوچک محسوب میشود.
به گفته او، این موضوع نشان میدهد که شرکتهای کرهای هنوز با احتیاط به بازار هند نگاه میکنند.
خروج بخشی از سرمایهگذاریهای اولیه کرهای
در همین حال، برخی شرکتهای کرهای در سالهای اخیر بخشی از سرمایهگذاریهای قدیمی خود در هند را نقد کردهاند. برای مثال هیوندای هند در سال ۲۰۲۴ حدود ۳.۳ میلیارد دلار از طریق عرضه اولیه سهام (IPO) به دست آورد. الجی الکترونیکس نیز با فروش بخشی از سهام خود حدود ۱.۳ میلیارد دلار جذب کرد. هر دو عرضه از نوع Offer for Sale بودند؛ یعنی سهامداران موجود بخشی از سهام خود را فروختند و سرمایه جدیدی به شرکت تزریق نشد.
در حال حاضر روابط اقتصادی هند و کرهجنوبی در نقطهای قرار دارد که از یک سو پتانسیل بالای همکاری صنعتی و فناورانه وجود دارد و از سوی دیگر موانع ساختاری و اجرایی مانع تحقق کامل این ظرفیتها شده است.
در شرایطی که رقابت ژئوپلیتیک در آسیا شدت گرفته و کشورها به دنبال بازآرایی زنجیرههای تأمین جهانی هستند، همکاری نزدیکتر میان این دو اقتصاد میتواند برای هر دو طرف مزایای قابل توجهی به همراه داشته باشد.
با این حال، کارشناسان تأکید میکنند که تحقق هدف ۵۰ میلیارد دلاری تجارت تا سال ۲۰۳۰ مستلزم اقداماتی فراتر از اعلام اهداف سیاسی از جمله اصلاحات مقرراتی، تسهیل سرمایهگذاری خارجی و توسعه زیرساختهای صنعتی در هند است. بدون چنین اصلاحاتی، خطر آن وجود دارد که روابط اقتصادی هند و کرهجنوبی همچنان در سطحی پایینتر از ظرفیت واقعی خود باقی بماند.
