به گزارش خبرنگار بینالملل ایبنا، تصمیمِ کمیته سیاست پولی بانک مرکزی نیجریه، تغییری بنیادین در رویکرد سختگیرانه این کشور برای مقابله با تورم افسارگسیخته است. در حالی که پیشبینیهای تحلیلگران بر حفظ نرخها در سطح ۲۶.۵ درصد متمرکز بود، سیاستگذاران با هدف احیای رشد اقتصادی، مسیر متفاوتی را انتخاب کردند. این چرخش ناگهانی نشاندهنده تغییر اولویت از کنترل صرف تورم به سمت حمایت از فعالیتهای اقتصادی در کشوری است که با فشارهای شدید هزینههای زندگی دستوپنج نرم میکند.
چرخش استراتژیک در سیاستهای پولی
بانک مرکزی نیجریه به تازگی اعلام کرده که نرخ بهره معیار را ۳۵۰ واحد پایه (۳.۵ درصد) کاهش داده و به ۲۳ درصد رسانده است. این تصمیم نه تنها از نظر مقیاس، بلکه از نظر زمانبندی نیز فراتر از انتظارات بازار بوده و نشاندهنده اعتماد فزاینده بانک مرکزی به روند نزولی تورم زیربنایی در ماههای اخیر است.
تحلیلگران بلومبرگ که پیشتر انتظار ثبات در سیاستهای پولی را داشتند، اکنون در حال بازنگری در مدلهای خود هستند. این اقدام جسورانه برای کاستن از هزینههای استقراض، نشانهای واضح از این است که فشار بر خانوارها و کسبوکارها به سطحی رسیده که سیاستگذاران دیگر نمیتوانند نسبت به آن بیتفاوت باشند.
این کاهش نرخ، در واقع تلاشی برای تنفسدادن به اقتصاد داخلی است که تحت تأثیر قیمتهای بالای انرژی و مواد غذایی قرار گرفته است. با این حال، حفظ ثبات ارزی در حالی که نرخ بهره کاهش مییابد، چالشی است که بانک مرکزی در ماههای آینده با آن روبهرو خواهد بود.
تورم و فشارهای ساختاری بر اقتصاد نیجریه
نیجریه طی سالهای اخیر با یکی از بالاترین سطوح تورم در منطقه آفریقا مواجه بوده است. اگرچه نرخهای بهره بالا ابزاری برای جذب سرمایه بود، اما همزمان دسترسی بخش خصوصی به اعتبار را به شدت محدود کرده و رکود را در صنایع تولیدی تشدید کرده بود.
دولت لاگوس اکنون با این کاهش نرخ به دنبال کاهش هزینههای دولت برای بازپرداخت بدهیهای داخلی است. کاهش فشار هزینههای استقراض دولتی میتواند فضای مالی بیشتری را برای سرمایهگذاری در زیرساختهای کلیدی ایجاد کند که سالها به دلیل محدودیتهای بودجهای نادیده گرفته شدهاند.
با وجود این خوشبینی، تحلیل سیانبیسی از این واقعیت حکایت دارد که خطر جهش دوباره قیمتها در صورت کاهش بیش از حد نرخ بهره همچنان وجود دارد. بانک مرکزی نیجریه در بیانیهای بر اهمیت نظارت دقیق بر نقدینگی و مدیریت انتظارات تورمی تأکید کرده است تا از بازگشت دوباره تورم دورقمی جلوگیری شود.
تأثیر بر بازار سرمایه و سرمایهگذاران خارجی
تأثیر فوری این تصمیم بر بازار ارز و اوراق قرضه نیجریه قابل توجه بوده است. سرمایهگذاران بینالمللی که به نرخهای بازدهی بالا عادت کرده بودند، اکنون باید استراتژیهای خود را در قبال «نایرا» (پول ملی نیجریه) بازتنظیم کنند؛ چرا که کاهش نرخ بهره معمولا باعث تضعیف کوتاهمدت پول ملی میشود.
از سوی دیگر، بازار سهام نیجریه که در ماههای اخیر تحت فشار بود، ممکن است از این سیاست جدید استقبال کند. هزینههای تأمین مالی کمتر برای شرکتهای بورسی، به معنای حاشیه سود بیشتر و پتانسیل بالاتر برای رشد قیمت سهام در بخشهای بانکی و تولیدی است.
با این وجود، همانطور که رویترز اذعان میکند، معاملهگران نسبت به پایداری این سیاست در میانمدت نگران هستند. اگر کاهش تورم به دلایل موقتی باشد و نه اصلاحات ساختاری، بانک مرکزی ممکن است در آینده ناچار به بازگشت به سیاستهای انقباضی شود که خود میتواند به بیثباتی در بازارها دامن بزند.
چشمانداز اقتصادی و چالشهای پیشرو
در شرایط کنونی پیشبینیهای اقتصادی برای نیجریه همچنان محتاطانه باقی مانده است. اگرچه کاهش نرخ بهره میتواند محرک رشد کوتاهمدت باشد، اما حل بحرانهای عمیقتر مانند امنیت انرژی و وابستگی به درآمدهای نفتی، نیازمند اصلاحات فراتر از سیاستهای پولی است.
صندوق بینالمللی پول بارها تأکید کرده است که نیجریه برای خروج از چرخههای تکراری تورم، باید به سمت تنوعبخشی به صادرات حرکت کند. کاهش نرخ بهره در صورتی که با افزایش تولید واقعی همراه نشود، تنها به تورم دامن خواهد زد و قدرت خرید مردم را بیش از پیش تضعیف خواهد کرد.
در نهایت، موفقیت این چرخش تاریخی در سیاستهای پولی نیجریه در گرو توانایی بانک مرکزی در ایجاد تعادل ظریف بین تحریک رشد اقتصادی و کنترل انتظارات تورمی است، حرکتی که میتواند به عنوان الگویی برای سایر اقتصادهای نوظهور در شرایط مشابه مورد ارزیابی قرار گیرد. به هر روی ماههای آینده برای اقتصاد این کشور آفریقایی بسیار حیاتی خواهد بود.
