سیاوش غیبیپور، کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار ایبنا، با اشاره به سیاست بانک مرکزی برای افزایش عرضه ارز، این اقدام را در شرایط فعلی بازار اقدامی ضروری دانست و گفت: زمانی که عرضه یک کالا در برابر تقاضای موجود افزایش پیدا میکند، بخشی از فشار قیمتی تخلیه شده و زمینه برای شکلگیری تعادل بیشتر در بازار فراهم میشود.
وی افزود: بخشی از تقاضای موجود در بازار ارز ناشی از نیاز تجاری نیست، بلکه با هدف حفظ ارزش دارایی شکل گرفته است. افرادی که نسبت به آینده ارزش پول ملی نگرانی دارند، ممکن است بخشی از منابع ریالی خود را به ارز تبدیل کنند؛ بنابراین وقتی ارز در دسترس این افراد قرار میگیرد، بخشی از تقاضا از بازار آزاد تأمین شده و میتواند از شدت التهاب و رفتارهای هیجانی در بازار بکاهد.
این کارشناس اقتصادی ادامه داد: افزایش عرضه ارز از سوی بانک مرکزی اگرچه یک اقدام مقطعی است، اما در شرایط فعلی ضرورت دارد و میتواند در کوتاهمدت وقفهای در روندهای صعودی و هیجانی بازار ایجاد کند. البته مسیر بلندمدت بازار ارز تنها به این سیاست وابسته نیست و به مجموعهای از عوامل اقتصادی، سیاسی و انتظارات فعالان بازار بستگی دارد.
غیبیپور درباره انتقادها نسبت به عرضه ارز با کد ملی نیز اظهار کرد: اینکه گفته شود، چون همه افراد امکان خرید ارز از این مسیر را ندارند، بنابراین سیاست عرضه ارز بانک مرکزی اشتباه است، استدلال دقیقی نیست. در بسیاری از سازوکارهای رسمی عرضه دارایی، قرار نیست همه افراد جامعه امکان خرید نامحدود داشته باشند و عرضه بر اساس ضوابط و سقفهای مشخص انجام میشود.
وی تصریح کرد: برای مثال، در حراج شمش و طلا نیز همه افراد جامعه خریدار نیستند و همه متقاضیان الزاماً امکان خرید پیدا نمیکنند، اما نمیتوان به همین دلیل اصل عرضه را زیر سؤال برد. مهم این است که بخشی از تقاضا از مسیر رسمی پاسخ داده شود و فشار از بازار آزاد کاهش پیدا کند.
وی ادامه داد: هدف از عرضه ارز با کد ملی نیز این نیست که همه افراد جامعه الزاماً ارز خریداری کنند، بلکه افزایش دسترسی و پاسخگویی به بخشی از تقاضای موجود اهمیت دارد. حتی اگر بخشی از متقاضیان بتوانند نیاز خود را از این مسیر تأمین کنند، همین موضوع میتواند از فشار تقاضا در بازار آزاد بکاهد.
غیبیپور خاطرنشان کرد: افزایش عرضه به تنهایی نمیتواند ثبات بلندمدت نرخ ارز را تضمین کند، اما در شرایطی که بخشی از تقاضا با انگیزه حفظ ارزش دارایی شکل گرفته است، پاسخ دادن به این تقاضا از طریق عرضه رسمی میتواند به کاهش التهاب و جلوگیری از تشدید رفتارهای هیجانی کمک کند.
وی در پایان گفت: سیاست افزایش عرضه ارز را باید به عنوان ابزاری برای کاهش عدم تعادل میان عرضه و تقاضا ارزیابی کرد. محدود بودن ظرفیت خرید برای هر فرد به معنای بیاثر بودن این سیاست نیست؛ مهم آن است که عرضه رسمی بتواند بخشی از تقاضا را پوشش دهد و از فشار و التهاب موجود در بازار ارز بکاهد.