امین دلیری، معاون پیشین وزیر اقتصاد در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایبنا، در واکنش به اظهارات وزیر خزانه‌داری آمریکا درباره تلاش برای به فروپاشی کشاندن اقتصاد ایران طی ۱۴ روز، اظهار کرد: به نظر می‌رسد آمریکا شناخت دقیقی از ساختار اقتصاد ایران ندارد یا اطلاعات ناقصی درباره شرایط داخلی کشور به تصمیم‌گیران این کشور منتقل می‌شود.
وی با اشاره به تجربه ۴۷ ساله ایران در مواجهه با تحریم‌ها افزود: از سال ۱۳۹۷ و با تشدید تحریم‌ها و اعمال فشار حداکثری، محدودیت‌های اقتصادی به سطح گسترده‌ای رسید. اگر اقتصاد ایران قرار بود در برابر این فشار‌ها فروبپاشد، تاکنون چنین اتفاقی رخ داده بود.
دلیری با بیان اینکه ساختار اقتصاد ایران با بسیاری از کشور‌ها تفاوت دارد، تصریح کرد: فعالیت‌های اقتصادی در ایران به یک منطقه یا مرکز محدود نیست و تولیدات کشاورزی، صنایع کوچک و متوسط و بخش‌های مختلف تولیدی در سراسر کشور پراکنده‌اند. همچنین، برخورداری از مسیر‌های زمینی و دریایی، از جمله مسیر‌های ارتباطی در دریای خزر، امکان تداوم مبادلات و فعالیت‌های اقتصادی را افزایش می‌دهد.
معاون پیشین وزیر اقتصاد تأکید کرد: ممکن است برخی کشور‌ها در صورت قرار گرفتن در شرایطی مشابه ایران و مواجهه با چنین سطحی از تحریم‌ها و محدودیت‌ها، توان مقاومت خود را از دست می‌دادند و دچار فروپاشی اقتصادی می‌شدند؛ اما اقتصاد ایران به دلیل برخورداری از ظرفیت‌های داخلی، پراکندگی فعالیت‌های تولیدی و تجربه طولانی مقابله با تحریم‌ها، شرایط متفاوتی دارد.
دلیری با اشاره به تجربه طولانی اقتصاد ایران در مواجهه با تورم بالا گفت: اقتصاد ایران حدود یک دهه تورم‌های بالای ۴۰ درصد را تجربه کرده است. چنین شرایطی فشار زیادی بر اقتصاد و معیشت مردم وارد می‌کند، اما جامعه ایران در سال‌های گذشته سطحی از تاب‌آوری را در برابر این مشکلات نشان داده است. البته این موضوع به معنای تأیید تورم بالا نیست و دولت باید برای کاهش فشار‌های معیشتی اقدامات مؤثرتری انجام دهد.
وی در همین زمینه، بازنگری در سیاست‌های حمایتی را ضروری دانست و اظهار کرد: دولت باید در سازوکار توزیع کالا‌های اساسی با قیمت مناسب و همچنین شیوه پرداخت یارانه‌های نقدی و اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی بازنگری کند تا حمایت‌ها متناسب با شرایط اقتصادی و نیاز‌های خانوار‌ها باشد.
دلیری در ادامه، افزایش ذخایر ارزی را از عوامل مؤثر در تقویت توان اقتصاد ایران برای مقابله با فشار‌های خارجی دانست و گفت: در دوره‌های مختلف مدیریتی بانک مرکزی، از جمله دوره فعلی، سیاست‌هایی برای مدیریت منابع ارزی و تقویت ذخایر دنبال شده است. این رویکرد می‌تواند در افزایش ظرفیت کشور برای مواجهه با محدودیت‌های ارزی مؤثر باشد.
وی با تأکید بر ضرورت تداوم مدیریت منابع ارزی افزود: در کنار سیاست‌های کنترلی، باید با انحصار در واردات، به‌ویژه در حوزه کالا‌های اساسی، مقابله شود تا زمینه سوءاستفاده برخی فعالان اقتصادی از شرایط موجود از بین برود. بانک مرکزی نیز در این زمینه نقش مهمی بر عهده دارد.
معاون پیشین وزیر اقتصاد با اشاره به ذخایر ارزی کشور اظهار کرد: ذخایر ارزی و دارایی‌های ایران در خارج از کشور، در کنار درآمد‌های حاصل از صادرات، می‌توانند به تداوم فعالیت‌های اقتصادی در شرایط فشار خارجی کمک کنند. حتی در صورت کاهش یا توقف صادرات نفت، برخورداری از ذخایر ارزی می‌تواند بخشی از ظرفیت کشور برای مدیریت محدودیت‌ها را حفظ کند.
دلیری با بیان اینکه فشار آمریکا بر صادرات نفت و سایر کالا‌های ایران با هدف محدود کردن منابع اقتصادی کشور دنبال می‌شود، افزود: به نظر می‌رسد ارزیابی‌های آمریکا از توان اقتصاد ایران با خطا‌هایی همراه است و این کشور ممکن است در محاسبات خود، ظرفیت‌های داخلی و تجربه ایران در مواجهه با تحریم‌ها را به‌درستی در نظر نگرفته باشد.
وی بخش دیگری از اظهارات خود را به آثار روانی تهدید‌های اقتصادی آمریکا اختصاص داد و گفت: یکی از اهداف این اظهارات می‌تواند القای این تصور باشد که اقتصاد ایران در آستانه فروپاشی قرار گرفته و کشور با کمبود شدید ارز مواجه خواهد شد. چنین فضایی ممکن است به التهاب در بازارها، نگرانی مردم و سوءاستفاده برخی افراد از شرایط موجود منجر شود.
دلیری ادامه داد: انتشار اخبار نگران‌کننده می‌تواند انتظارات مردم را تحت تأثیر قرار دهد و موجب افزایش خرید‌های احتیاطی و ذخیره‌سازی کالا در منازل شود. در چنین شرایطی، افزایش ناگهانی تقاضا ممکن است فشار بیشتری بر عرضه وارد کند و به تشدید التهاب بازار بینجامد.
معاون پیشین وزیر اقتصاد با تأکید بر اهمیت اطلاع‌رسانی عمومی تصریح کرد: رسانه‌ها باید ظرفیت‌های واقعی اقتصاد ایران و تجربه کشور در مقابله با تحریم‌ها را برای مردم تشریح کنند. آگاهی‌بخشی درباره توان تولیدی، منابع ارزی و مسیر‌های تأمین کالا می‌تواند از گسترش نگرانی‌های ناشی از جنگ روانی جلوگیری کند.
دلیری در پایان، پاسخ بانک مرکزی، به اظهارات مقام‌های آمریکایی درباره فروپاشی اقتصاد ایران را قاطع و مؤثر ارزیابی کرد و تأکید کرد که این موضع‌گیری‌ها اهمیت زیادی در خنثی‌سازی فضاسازی‌های روانی دارد. وی با تمجید از صراحت و قاطعیت پاسخ همتی گفت: واکنش رئیس کل بانک مرکزی به این اظهارات بسیار خوب و قاطع بود. به اعتقاد دلیری، پاسخ‌گویی روشن به ادعا‌های طرف آمریکایی و تبیین ظرفیت‌های واقعی اقتصاد ایران، در کنار اطلاع‌رسانی دقیق درباره توان اقتصادی کشور، می‌تواند مانع از آن شود که فضاسازی درباره فروپاشی قریب‌الوقوع اقتصاد ایران بر انتظارات عمومی و رفتار فعالان بازار اثر منفی بگذارد.
