در موسسه مطبوعاتی بازار پول و ارز تهیه شد؛
به گزارش ایبنا، آمارهای رسمی نشان میدهد قطعیهای اخیر اینترنت، روزانه حدود ۵۰۰ میلیارد تومان به هسته اقتصاد دیجیتال و نزدیک به ۵ هزار میلیارد تومان به اقتصاد کلان کشور خسارت وارد کرده است. سید ستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات، با اشاره به این برآوردها توضیح داده است که این خسارتها تنها محدود به اپراتورها نیست و لایههای دوم و سوم اقتصاد دیجیتال را نیز دربرمیگیرد.
به گفته او، حدود ۱۰ میلیون نفر به صورت مستقیم و غیرمستقیم در این حوزه اشتغال دارند و ادامه این وضعیت میتواند تبعات اجتماعی و حتی امنیتی به همراه داشته باشد. هاشمی هشدار میدهد که میانگین تابآوری کسبوکارهای اینترنتی حدود ۲۰ روز است و کشور به سرعت در حال نزدیک شدن به این نقطه بحرانی است.
۳۴ هزار میلیارد تومان خسارت در ۱۷ روز
ابعاد اقتصادی قطعی اینترنت در روزهای گذشته، به گفته مسئولان وزارت ارتباطات، «فاجعهبار» بوده است. احسان چیتساز، معاون وزیر ارتباطات، اعلام کرده است که تنها در ۱۷ روز نخست، ۳۴ هزار میلیارد تومان خسارت و عدمالنفع در بخش هسته و پلتفرمهای اقتصاد دیجیتال ثبت شده است.
بر اساس این آمار، ایرانسل حدود ۸۵ درصد درآمد خود (نزدیک به ۲ هزار میلیارد تومان) و همراه اول حدود ۵۰ درصد درآمدش (حدود هزار میلیارد تومان) را تنها در یک بازه ۱۰ روزه از دست دادهاند. پلتفرمهایی مانند دیجیکالا در روزهای ابتدایی تقریباً تمام ترافیک خود را از دست داده و سپس با افت ۵۰ درصدی فعالیت مواجه شدهاند. شرکت ملی پست نیز با کاهش ۴۰ درصدی مرسولات، حدود ۵۰۰ میلیارد تومان افت درآمد را تجربه کرده است.
افزایش مهاجرت نخبگان
علی حکیمجوادی، رئیس سازمان نظام صنفی رایانهای کشور (نصر)، معتقد است خسارت واقعی قطع اینترنت فراتر از اعداد و ارقام مالی است. او میگوید: «با تداوم این وضعیت، تنها در ۱۰ روز، حدود ۳۰ هزار میلیارد تومان سرمایه از چرخه اقتصاد کشور خارج میشود، اما آسیب اصلی، نابودی اعتماد کاربران و تشدید مهاجرت نخبگان است؛ آسیبهایی که بهراحتی در هیچ ترازنامهای ثبت نمیشوند.»
به گفته او، اعتمادی که طی سالها میان مردم و سرویسهای آنلاین شکل گرفته، بزرگترین دارایی بخش خصوصی است و هر بار قطع اینترنت، این سرمایه را فرسودهتر میکند.
تضعیف اقتصاد دیجیتال و پایداری نظام بانکی
محمدرضا مانی یکتا، مدیرکل نظامهای پرداخت بانک مرکزی نیز با هشدار نسبت به پیامدهای تداوم قطع اینترنت بینالملل، از تضعیف جدی اقتصاد دیجیتال، افزایش ریسکهای امنیتی و اختلال در نظام بانکی و پرداخت کشور ابراز نگرانی کرده و میگوید: «تمام تلاشهای صورتگرفته طی سالیان اخیر برای حفظ پایداری خدمات بانکی و پرداخت، اکنون با تهدیدی جدی مواجه شده و ضروری است که ارکان تصمیمگیر با درک این واقعیت، از ایجاد دافعه برای متخصصان جلوگیری کرده و اجازه ندهند که محدودیتهای داخلی، ضربه کاری را به بدنه اقتصاد دیجیتال وارد کند.»
ایجاد نارضایتی بیشتر
در کنار تبعات اقتصادی، جامعهشناسان نیز نسبت به پیامدهای اجتماعی این تصمیم هشدار میدهند. سیمین کاظمی، جامعهشناس، میگوید: «محروم کردن انسانها از امکاناتی که میتوانند داشته باشند، خشم و نارضایتی را افزایش میدهد. قطع اینترنت نهتنها راهحل مشکلات کشور نیست، بلکه میتواند خشم انباشتهشده را تشدید کند؛ خشمی که اگر پاسخی نگیرد، ممکن است به شکل رادیکالتری بروز کند.»
او تأکید میکند که مشکلات عمیقتر از آن است که با محدودسازی اینترنت حل شود و تنها تغییر رفتار ملموس و واقعی میتواند راهگشا باشد.
هاشمی هشدار میدهد که میانگین تابآوری کسبوکارهای اینترنتی حدود ۲۰ روز است و کشور به سرعت در حال نزدیک شدن به این نقطه بحرانی است.
خاموشی صدای ایراندوستان
کامبیز نوروزی حقوقدان و روزنامهنگار نیز با نگاهی متفاوت به بحران حاصل از قطع اینترنت معتقد است: «حتی اگر فرض کنیم که قطعکردن اینترنت برای نظام سیاسی سودهای اندکی داشته، اما هم برای نظام سیاسی و هم برای مردم زیانهایی بسیار بیشتر به بار آورده است؛ از روزی پنج هزار میلیارد تومان ضرر به اقتصاد کشور تا اختلال در نظام کسبوکار و آزار روانی پنج تا هشت میلیون ایرانی مقیم خارج و خانوادههایشان در ایران که از هم بیخبر ماندهاند.» وی میگوید: «قطعی اینترنت کاری کرده است که در شرایط تاریخی فعلی کشور، صداهایی بیشتر شنیده شوند که به عمد یا غیرعمد کمر به ویرانی ایران از طریق بمبها، موشکها و گلولههای دولت خارجی بستهاند... قطعی اینترنت فقط صدای ایراندوستان واقعی را در تقابل با ایرانفروشان طرفدار مداخله نظامی خاموش میکند.»
کسبوکارهای کوچک؛ قربانیان خاموش
پیامدهای قطع اینترنت تنها دامان شرکتهای بزرگ را نگرفته است. لیلی گلستان، مدیر گالری گلستان، میگوید: «بعد از کرونا گالری را به طور کامل به فضای مجازی منتقل کردیم، اما حالا با بیش از دو هفته قطعی اینترنت، عملاً درِ گالری آنلاین هم بسته است.»
او با اشاره به لغو نمایشگاهها و نبود امکان تبلیغات میافزاید: «حدود سه هفته است هیچ درآمدی نداریم. البته در میان کسبوکارهای تجاری، شاید ضرر ما کمتر باشد، اما برای ما هم این وضعیت فلجکننده است.»
مجموع این شواهد نشان میدهد قطع اینترنت، نهتنها راهحلی برای مدیریت بحرانها نیست، بلکه خود به عاملی برای تعمیق بحرانهای اقتصادی، اجتماعی و حتی امنیتی تبدیل شده است؛ سیاستی که به منجر به ایجاد نارضایتی شده و اعتماد جامعه را به سیاستگذاران خدشهدار میکند.
