به گزارش خبرنگار ایبنا، همزمان با آغاز بیستونهمین نمایشگاه الکامپ، مؤسسه بازار پول و ارز و رسانه «تازههای اقتصاد» سلسلهپنلهای تخصصی صنعت مالی را آغاز کرد. در نخستین روز از الکامپ ۲۹ نشست «بانک جامع؛ عوامل کلیدی موفقیت و مدل کسبوکار دیجیتال» در استیج تازههای اقتصاد در سالن ۷، به بررسی الزامات نظارتی بانک مرکزی از جمله کفایت سرمایه بالای ۱۳ درصد و راهکارهای اصلاح ترازنامه در اقتصاد تورمی پرداخت.
وحید اسماعیلی، مدیرعامل شرکت ارزشآفرین اطلس، در آغاز این نشست، با تشریح فلسفه شکلگیری بانکهای جامع، بر ضرورت حرکت این بانکها به سمت ارائه خدمات یکپارچه مالی، بازسازی مالی، مشتریمحوری، تنوعبخشی به درآمدهای کارمزدی و حضور فعالتر در اکوسیستمهای کسبوکاری تاکید کرد.
اسماعیلی با اشاره به فلسفه وجودی بانکهای جامع گفت: فلسفه شکلگیری این بانکها، ایجاد پشتیبانی یکپارچه از زنجیرههای ارزش اقتصادی و تجاری بوده است؛ پشتیبانیای که از طریق تامین مالی، ارائه خدمات بانکی یکپارچه و تسهیل مبادلات انجام میشود.
به گفته وی، بانک جامع علاوه بر ایفای نقش واسطهگری در تسهیل مبادلات، باید بتواند به مشتریان حقیقی و حقوقی خدمات یکپارچه ارائه دهد و در این مسیر، خدمات بانکی با بخشهایی از صنعت مالی که خارج از حوزه مستقیم بانکداری قرار دارند، ترکیب میشود.
مدیرعامل شرکت ارزشآفرین اطلس افزود: بانکداری شرکتی، تجاری، خدمات به اصناف و سایر بخشها در این چارچوب تعریف میشود و در کنار آن، خدماتی مانند مدیریت سرمایهگذاری، مدیریت ثروت، بیمه و مشاوره مالی نیز قرار میگیرد. بنابراین، رویکرد اصلی بانک جامع مشتریمحوری و تلاش برای یکپارچهسازی تجربه مشتری و پاسخ به نیازهای مالی اوست.
ماموریت بانک جامع؛ از تامین مالی تا تسهیل تجارت
مدیرعامل شرکت ارزشآفرین اطلس با بیان اینکه بانک جامع به جای تمرکز صرف بر ارائه محصول، باید به سمت ارائه خدمات مالی و بانکی یکپارچه حرکت کند، اظهار کرد: تسهیل امور بازرگانی و تجارت، تامین مالی شرکتها، پروژهها و طرحهای سودآور، فراهم کردن ابزارهای مالی مورد نیاز و ارائه خدمات مشاورهای و محصولات بانکی، از مهمترین ماموریتهای بانک جامع محسوب میشود.
وی در ادامه به ضرورت شکلگیری چارچوبهای نظارتی متناسب با این نوع بانکداری اشاره کرد و گفت: طبقهبندی تسهیلات بر اساس ریسک، تضمین کفایت منابع برای پوشش تعهدات، استفاده از ابزارهای تحلیلی و نظارتی و توجه به سرفصلهای مالی موثر بر کارایی بانک، از جمله موضوعاتی است که باید در این حوزه مورد توجه قرار گیرد.
اسماعیلی با اشاره به سیاست تجهیز منابع در بانکهای جامع گفت: جذب سپردههای بانکی از مشتریان، یکی از روشهای اصلی تجهیز منابع است و در کنار آن، روشهای مختلف تامین مالی و انتشار اوراق نیز میتواند مورد استفاده قرار گیرد.
به گفته وی، در ادامه سیاست تخصیص منابع، بانکها منابع خود را بر اساس اولویتهای اقتصادی و سیاستهای کلان تولیدی کشور به بخشهای مختلف اختصاص میدهند و تامین مالی و سرمایه در گردش بنگاهها نیز در همین چارچوب انجام میشود.
مشتریان، کانالها و شرکای تجاری بانک جامع
اسماعیلی با تشریح اجزای مدل کسبوکار بانک جامع اظهار کرد: مشتریان این بانکها میتوانند طیف گستردهای از مشتریان حقیقی، بنگاههای کوچک و متوسط، اصناف، شرکتهای بزرگ و مشتریان ویژه را شامل شوند.
وی افزود: بانکداری اختصاصی نیز میتواند بخشی از این مدل باشد، هرچند در ایران این نوع بانکداری هنوز به معنای واقعی خود جایگاه گستردهای پیدا نکرده است.
وی درباره نحوه ارتباط با مشتریان نیز گفت: ارائه مشاوره تخصصی، ایجاد کانالهای متنوع خدمترسانی، خدمات سفارشی و باشگاههای مشتریان از جمله ابزارهای ارتباط با مشتری در مدل بانک جامع است.
اسماعیلی ادامه داد: شعبه همچنان یکی از کانالهای سنتی ارائه خدمات بانکی است، اما اپلیکیشن و وبسایت بانک، پلتفرمهای مالی تخصصی، کانالهای مرتبط با بانکداری شرکتی و حتی کنسرسیومهای تجاری نیز میتوانند در ارائه خدمات نقش داشته باشند.
به گفته وی، فینتکها، کنسرسیومهای مالی و اقتصادی، شرکتهای فعال در صنایع مالی، بورس، بیمه و تجارت الکترونیک و همچنین تامینکنندگان زیرساختهای ملی مانند شبکه شتاب و شاپرک، از جمله شرکای مهم بانکهای جامع محسوب میشوند.
نوآوری، فناوری و مدیریت ریسک در قلب مدل کسبوکار
مدیرعامل شرکت ارزشآفرین اطلس با اشاره به فعالیتهای کلیدی بانک جامع گفت: بخش قابل توجهی از فعالیت این بانکها باید به نوآوری و توسعه محصولات، مدیریت و تحلیل داده و بینش مورد نیاز، توسعه زیرساختها و فناوری، مدیریت ریسک، پایش و کنترلهای نظارتی و همچنین بازاریابی و فروش اختصاص یابد.
وی با اشاره به ساختار هزینه و درآمد بانکها اظهار کرد: تقویت درآمدهای غیرمشاع و کارمزدی در مقایسه با درآمدهای مشاع، یکی از موضوعات مهم صنعت بانکی کشور است.
اسماعیلی افزود: در ساختار هزینه بانکها نیز هزینههای فناوری اطلاعات و هزینههای شبکه شعب و نیروی انسانی اهمیت ویژهای دارند و بهینهسازی این بخشها میتواند نقش مهمی در افزایش بهره وری بانکها داشته باشد.
زیرساخت؛ یکی از موانع تحول بانکداری در ایران
وی با اشاره به برخی موانع موجود در صنعت بانکی کشور گفت: هزینههای سنگین فناوری اطلاعات و زیرساخت از جمله چالشهای بانکهای ایرانی است. در بسیاری از کشورهای جهان، بانکها میتوانند از زیرساختهای ابری بزرگ استفاده کنند، اما در ایران به دلیل محدودیتهای زیرساختی و مقرراتی، بانکها عمدتاً ملزم هستند زیرساختهای خود را به صورت مستقل تامین و دادههای خود را در مراکز داده اختصاصی نگهداری کنند.
اسماعیلی اظهار کرد: این مسئله باعث میشود هر بانک بخشی از هزینههای زیرساختی را مجدداً و به صورت مستقل انجام دهد و این موضوع بر سرعت ارائه خدمات و مقیاسپذیری کسبوکار تاثیر میگذارد.
وی با اشاره به تجربه کاربری در اپلیکیشنهای بانکی گفت: در بسیاری از اپلیکیشنهای بانکی، حتی دریافت و نمایش اطلاعات اختصاصی مشتری در صفحه نخست میتواند به دلیل محدودیتهای زیرساختی، زمان بارگذاری را افزایش دهد، در حالی که در بسیاری از پلتفرمهای بینالمللی، استفاده از زیرساختهای ابری این امکان را فراهم کرده است که اطلاعات مورد نیاز مشتری با سرعت بیشتری در اختیار او قرار گیرد.
مدیرعامل شرکت ارزشآفرین اطلس راهکارهایی مانند تشکیل کنسرسیوم میان بانکها و ایجاد زیرساخت ابری مشترک را یکی از مسیرهای ممکن برای رفع بخشی از این چالشها عنوان کرد و گفت: بانکها میتوانند با توافق بر سر قواعد و الزامات مشخص، از زیرساختهای مشترک استفاده کنند و بخشی از هزینهها و محدودیتهای موجود را کاهش دهند.
چالش حفظ منابع در اقتصاد تورمی
وی در ادامه به موضوع تجهیز منابع اشاره کرد و گفت: اتکای بانکها به منابع مالی مشتریان، در شرایط اقتصادی و تورمی ایران با چالشهایی همراه است.
اسماعیلی با اشاره به تفاوت منابع خرد و منابع کلان اظهار کرد: منابع کلان شرکتها و سازمانهای بزرگ، هرچند میتوانند حجم بالایی از منابع را برای بانک فراهم کنند، اما همانطور که به سرعت وارد بانک میشوند، ممکن است با سرعت نیز خارج شوند و این مسئله ریسکهایی را برای مدیریت منابع بانک ایجاد کند.
وی تاکید کرد: به همین دلیل، ایجاد توازن میان منابع خرد و کلان اهمیت بالایی دارد و عدم توازن میتواند بانکها را با ریسکهای مختلفی مواجه کند.
به گفته وی، در شرایط تورمی نیز نگهداری منابع نقدی به شکل ریالی در بانک، برای مردم با ملاحظات متفاوتی همراه است و همین مسئله، تجهیز و حفظ منابع را نسبت به بسیاری از اقتصادهای دیگر با شرایط متفاوتی روبهرو میکند.
اسماعیلی همکاری بانکها با صندوقهای سرمایهگذاری و پلتفرمهای مختلف از جمله پلتفرمهای طلا را از جمله تحولاتی دانست که میتواند به مدیریت بهتر این شرایط کمک کند.
تامین مالی زنجیرهای به جای اتکای صرف به منابع بانک
مدیرعامل شرکت ارزشآفرین اطلس در بخش پایانی سخنان خود، بازسازی مالی و بهینهسازی ترازنامه بانکها را یکی از مهمترین عوامل موفقیت بانکهای جامع عنوان کرد.
وی گفت: استفاده از سازوکارهایی برای ترغیب مشتریان و متقاضیان به ایفای تعهدات پیش از سررسید، نوآوری در ابزارهای پوشش و مدیریت ریسک اعتباری، اجرای سیاستهای مدیریت نقدینگی و بهینهسازی ترکیب منابع، از جمله اقداماتی است که میتواند به رفع بخشی از چالشهای مالی بانکها کمک کند.
اسماعیلی طراحی محصولات و خدمات برای تامین مالی زنجیرههای تامین را یکی دیگر از عوامل کلیدی موفقیت دانست و گفت: بانکها نباید صرفاً بر منابع خود برای تامین مالی تکیه کنند، زیرا در برخی مقاطع، این منابع با محدودیت مواجه میشود.
وی افزود: استفاده از ابزارهای مختلف تامین مالی و ظرفیت شرکای تجاری میتواند به بانکها کمک کند تا فرآیند تامین مالی زنجیره را به شکل موثرتری مدیریت کنند.
مشتریمحوری و شخصیسازی خدمات
وی تسهیل امور بازرگانی داخلی و خارجی، تقویت مدیریت ریسک و توانایی ارائه مشاوره مالی به مشتریان را از دیگر عوامل موثر در موفقیت بانکهای جامع عنوان کرد.
اسماعیلی تاکید کرد: مشتریمحوری یکی از مهمترین عوامل کلیدی موفقیت در بانک جامع است و در این حوزه، داده و ایجاد بینش نسبت به نیازها و رفتار مشتری اهمیت بالایی دارد.
به گفته وی، بانکها باید بر اساس دادههای مشتریان بتوانند خدمات خود را تا حد امکان شخصیسازی و پیشنهادهای هدفمندتری به آنان ارائه کنند.
آینده درآمدهای بانکی در اکوسیستمها
مدیرعامل شرکت ارزشآفرین اطلس، تنوعبخشی به درآمدها بهویژه توسعه درآمدهای پایدار و کارمزدی را از دیگر عوامل مهم موفقیت بانکها دانست و گفت: بانکها نباید فعالیت خود را صرفاً به شعب و اپلیکیشنهای اختصاصی محدود کنند.
وی افزود: حضور فعالتر در اکوسیستمهای مختلف و توسعه همکاریهای تجاری با شرکای دیگر میتواند زمینه شکلگیری مدلهای کسبوکار جدید و توسعه درآمدهای کارمزدی را فراهم کند.
اسماعیلی در پایان، ارتباط موثر با ذینفعان و افزایش پاسخگویی را نیز ضروری دانست و اظهار کرد: بانکها باید ارتباط موثرتری با نهادهای نظارتی داشته باشند تا مسائل مقرراتی کسبوکار با سهولت بیشتری حل شود و در عین حال، تعامل با بازیگران مختلف زنجیره و مشتریان نیز تقویت شود.
مهاجرت از بانک تجاری به بانک جامع نیازمند یکپارچگی در فعالیتهاست
در ادامه این نشسست، مرتضی صداقتیفر، رئیس کل استراتژی و مدیریت برنامهریزی بانک ملت، درباره تجربه بانک ملت در مسیر حرکت از بانک تجاری به بانک جامع توضیح داد.
وی با اشاره به اقدامات انجامشده در این زمینه اظهار کرد: میخواهم در امتداد فرمایشات و نکات مفیدی که در این پنل مطرح شد، وارد یک مثال واقعی شویم و درباره اقداماتی که یک بانک، از قضا بزرگترین بانک خصوصی کشور و از لحاظ بسیاری از شاخصهای مالی و بانکی، یکی از موفقترین و قویترین بانکهای کشور است، برای مهاجرت از بانک تجاری به بانک جامع انجام داده، توضیحاتی ارائه کنم.
صداقتیفر با اشاره به الزامات بانک مرکزی برای حرکت بانکها به سمت بانک جامع گفت: بانک مرکزی در دستورالعملی که برای بانکها ابلاغ کرده، شرایط مشخصی را برای قرار گرفتن بانکها در این مسیر تعیین کرده است. یکی از شروط اصلی، برخورداری از شاخصهای مناسب مالی و سرمایهای و بهویژه نسبت کفایت سرمایه است.
وی افزود: طبق این دستورالعمل، بانکهایی که نسبت کفایت سرمایه آنها بالاتر از ۱۳ درصد باشد، شرایط لازم برای قرار گرفتن در این مسیر را دارند. تعداد بانکهایی که در کشور به این سطح از کفایت سرمایه رسیدهاند، بسیار محدود است و تنها تعداد انگشتشماری از بانکها از این منظر در شرایط مطلوب قرار دارند.
رئیس کل استراتژی و مدیریت برنامهریزی بانک ملت ادامه داد: بانک مرکزی این دستورالعمل را برای همه بانکها ارسال کرده و از آنها خواسته است متناسب با شرایط و ظرفیتهای خود، وضعیت و مسیر حرکتشان را مشخص کنند. هدف این است که بانکها بتوانند بهترین خدمات را به مردم ارائه دهند.
وی با بیان اینکه حرکت به سمت بانک جامع صرفاً به برخورداری از سرمایه کافی محدود نمیشود، گفت: از زمانی که یک بانک فرآیند تبدیل شدن به بانک جامع را آغاز میکند، مجموعهای از فعالیتها باید در کنار یکدیگر و با هماهنگی بسیار بالا پیش بروند تا خروجی مورد انتظار سهامداران و مدیریت بانک محقق شود.
رئیس کل استراتژی و مدیریت برنامهریزی بانک ملت، بزرگترین ریسک این مسیر را نبود هماهنگی میان اجزای مختلف بانک دانست و افزود: بانک جامع نباید صرفاً در یک حوزه قوی باشد؛ برای مثال، ممکن است اعتبارات یک بانک قوی باشد، اما در حوزه دیجیتال یا حکمرانی به همان اندازه توانمند نباشد. اگر نقشه و برنامه مهاجرت به بانک جامع بهدرستی طراحی و اجرا نشده باشد، هماهنگی لازم میان بخشهای مختلف بانک شکل نمیگیرد.
وی ادامه داد: ما در بانک ملت برای ایجاد این یکپارچگی، یک هیئت راهبری بانک جامع ایجاد کردهایم که مدیرعامل بانک ریاست آن را بر عهده دارد و اعضای هیئتمدیره نیز در آن حضور دارند تا بتوانند یکپارچگی لازم را در مسیر حرکت بانک به سمت بانک جامع حفظ کنند.
صداقتیفر در پایان گفت: توضیحات بیشتری درباره اقدامات انجامشده در بانک ملت وجود دارد که با توجه به محدودیت زمان، در این جلسه امکان طرح همه آنها وجود ندارد.
