در موسسه مطبوعاتی بازار پول و ارز تهیه شد؛
به گزارش خبرنگار بینالملل ایبنا به نقل از سیانبیسی، افزایش تنشها در تنگهٔ هرمز، بهعنوان یکی از حیاتیترین مسیرهای انتقال نفت جهان، بار دیگر آسیبپذیری بازار انرژی را آشکار ساخته است. این آبراه استراتژیک که روزانه بیش از ۲۱ میلیون بشکه نفت (معادل حدود ۲۱٪ از مصرف جهانی) را انتقال میدهد، همواره بهعنوان نقطهٔ اوج آسیبپذیری زنجیرهٔ تأمین نفت شناخته میشود.
در روزهای اخیر، توصیهٔ آمریکا به کشتیهای تجاری برای فاصلهگیری از آبهای سرزمینی ایران، اگرچه تنها کاهش جزئی ۰.۴٪ در قیمت نفت برنت (به ۶۸.۷۹ دلار) و وست تگزاس اینترمیدیت (به ۶۴.۱۳ دلار) ایجاد کرد، اما حساسیت بازار به اختلالات احتمالی را بهوضوح نشان داد.
به باور تحلیلگران چالش اصلی در این منطقه، وابستگی شدید اقتصاد جهانی به عبور بیوقفهٔ نفت از تنگهٔ هرمز است. ایران، عربستان سعودی، امارات متحدهٔ عربی، کویت و عراق که مجموعاً بیش از ۲۵٪ از ذخایر اثباتشدهٔ نفت جهان را در اختیار دارند عمدهٔ صادرات خود را از این مسیر انجام میدهند.
تشدید تنشها میتواند بهسرعت به افزایش قیمتها و بیثباتی بازار منجر شود، همانگونه که در سال ۲۰۱۹ پس از حمله به تانکرهای نفتی شاهد افزایش ۱۰٪ قیمت نفت در یک روز بودیم.
همزمان، تحریمهای گسترده علیه روسیه پس از جنگ اوکرین، الگوهای تجاری نفت را دگرگون ساخته است. اتحادیهٔ اروپا با پیشنهاد تحریم بنادر کشورهای ثالث مانند گرجستان و اندونزی، به دنبال تشدید فشارها بر درآمدهای نفتی مسکو است.
این اقدام بیسابقه نشاندهندهٔ عزم غرب برای محدود کردن صادرات نفت روسیه (که پیش از جنگ حدود ۷.۸ میلیون بشکه در روز بود) از طریق مسیرهای جایگزین است.
از سوی دیگر، تغییر الگوی خریداران بزرگ نفت نیز بر معادلات بازار تأثیر گذاشته است. هند بهعنوان سومین واردکنندهٔ بزرگ نفت جهان، با خرید ۶ میلیون بشکه نفت از غرب آفریقا و خاورمیانه، تلاش دارد وابستگی خود به نفت روسیه (که پیشتر ۲۰٪ از واردات نفت این کشور را تشکیل میداد) را کاهش دهد. این تحول نشاندهندهٔ بازطراحی نقشهٔ تجاری نفت تحت تأثیر تحریمها و ملاحظات سیاسی است.
این در حالی است که گذر جهان به سمت انرژیهای پاک نیز بهعنوان یک چالش بلندمدت برای بازار نفت عمل میکند. بر اساس پیشبینیهای آژانس بینالمللی انرژی، تقاضای نفت تا سال ۲۰۳۰ به اوج خود خواهد رسید و پس از آن روند نزولی در پیش خواهد گرفت. این انتقال انرژی، تولیدکنندگان نفت را با چالش تنوع بخشیدن به اقتصاد خود و سرمایهگذاری در فناوریهای انرژی پاک مواجه ساخته است.
در مجموع باید گفت که بازار نفت در دورهای از بیثباتی ساختاری بهسر میبرد که در آن عوامل ژئوپلیتیک، تحریمها، تغییر الگوهای تجاری و گذار انرژی بهطور همزمان بر قیمتها و جریانهای تجاری تأثیر میگذارند. از این رو ثبات در این بازار مستلزم مدیریت هوشمندانهٔ تنشها، تنوع بخشیدن به مسیرهای انتقال و سرمایهگذاری در تحول انرژی است.
