به گزارش خبرنگار ایبنا، گزارش اقتصادی شماره ۱۳۵ شرکت شبکه الکترونیکی پرداخت کارت (شاپرک) نشان می‌دهد ارزش تراکنش‌های شبکه پرداخت کشور در شهریورماه ۱۴۰۵ نسبت به ماه قبل ۲۰.۶۹ درصد افزایش یافته است. با حذف اثر تورم نیز ارزش حقیقی تراکنش‌ها رشد ۱۵.۷۸ درصدی را ثبت کرده که نشان می‌دهد افزایش ارزش مبادلات پردازش‌شده در این ماه صرفاً ناشی از رشد قیمت‌ها نبوده است.
بر اساس گزارش اقتصادی شاپرک، در شهریورماه ۱۴۰۵ حدود ۴ میلیارد و ۸۷۲ میلیون تراکنش در شبکه پرداخت کشور پردازش شده است. ارزش این تراکنش‌ها به حدود ۴۴ هزار و ۱۰۲ هزار میلیارد ریال، معادل ۴ هزار و ۴۱۰ همت تومان، رسیده است.
مقایسه این ارقام با مردادماه نشان می‌دهد تعداد تراکنش‌ها ۴.۷۶ درصد و ارزش ریالی آنها ۲۰.۶۹ درصد افزایش یافته است. در نتیجه، رشد ارزش اسمی تراکنش‌ها به‌مراتب بیشتر از رشد تعداد آنها بوده است.
مقایسه نقطه‌به‌نقطه نیز از افزایش ۴.۴۳ درصدی تعداد تراکنش‌ها و رشد ۱۰۴.۹۵ درصدی ارزش اسمی آنها نسبت به شهریورماه سال ۱۴۰۴ حکایت دارد. به این ترتیب، ارزش اسمی تراکنش‌های شبکه پرداخت در فاصله یک‌ساله بیش از دو برابر شده است؛ هرچند برای ارزیابی تغییرات واقعی ارزش مبادلات، باید اثر تورم نیز در نظر گرفته شود.
افزایش ارزش اسمی تراکنش‌ها به‌تنهایی تصویر کاملی از تغییرات اقتصادی ارائه نمی‌کند؛ زیرا افزایش قیمت کالا‌ها و خدمات می‌تواند بدون رشد متناسب در ارزش واقعی مبادلات، رقم ریالی تراکنش‌ها را بالا ببرد.
بر همین اساس، شاپرک در گزارش خود ارزش تراکنش‌ها را با استفاده از شاخص کل بهای کالا‌ها و خدمات مصرفی (CPI) و بر مبنای داده‌های مرکز آمار ایران تعدیل کرده است.
طبق این گزارش، شاخص قیمت مصرف‌کننده در شهریورماه نسبت به مردادماه ۴.۲۴ درصد افزایش یافته، در حالی که ارزش حقیقی تراکنش‌های شبکه پرداخت در همین بازه ۱۵.۷۸ درصد رشد کرده است. این اختلاف نشان می‌دهد افزایش ارزش مبادلات پردازش‌شده در شبکه، از اثر افزایش سطح قیمت‌ها فراتر بوده است.
همچنین ارزش حقیقی تراکنش‌ها در مقایسه با شهریورماه سال گذشته ۸.۰۱ درصد افزایش یافته است؛ در حالی که رشد نقطه‌به‌نقطه ارزش اسمی تراکنش‌ها ۱۰۴.۹۵ درصد بوده است. فاصله قابل توجه این دو شاخص، اهمیت تعدیل تورمی را در تحلیل روند شبکه پرداخت نشان می‌دهد.
بررسی سهم ابزار‌های پذیرش در شهریورماه نشان می‌دهد کارتخوان‌های فروشگاهی همچنان بیشترین سهم از تعداد تراکنش‌های شبکه را در اختیار دارند. طبق گزارش شاپرک، ۹۱.۰۱ درصد از تعداد تراکنش‌ها از طریق این ابزار انجام شده است.
ابزار‌های پذیرش اینترنتی با سهم ۵.۷۸ درصدی از تعداد تراکنش‌ها در جایگاه بعدی قرار دارند. سهم ابزار‌های کد دستوری (USSD) و پذیرش موبایلی نیز به‌ترتیب ۱.۶۰ و ۱.۶۱ درصد بوده است.
با این حال، سهم ابزار‌ها از تعداد تراکنش‌ها با سهم آنها از ارزش ریالی مبادلات یکسان نیست. ابزار‌های پذیرش اینترنتی در شهریورماه ۲۴.۸۲ درصد از ارزش تراکنش‌ها را به خود اختصاص داده‌اند؛ سهمی که اهمیت این کانال را در گردش مالی شبکه پرداخت نشان می‌دهد.
آمار شهریورماه شاپرک از افزایش هم‌زمان تعداد، ارزش اسمی و ارزش حقیقی تراکنش‌ها حکایت دارد. رشد ۲۰.۶۹ درصدی ارزش اسمی در مقیاس ماهانه، در کنار افزایش ۱۵.۷۸ درصدی ارزش حقیقی، نشان می‌دهد افزایش ارزش تراکنش‌های ثبت‌شده در این ماه صرفاً با تغییر سطح قیمت‌ها توضیح داده نمی‌شود.
با این حال، رشد ارزش حقیقی تراکنش‌ها به‌تنهایی اثبات‌کننده افزایش تعداد کاربران، تعداد خرید‌های واقعی یا بهبود قدرت خرید خانوار‌ها نیست؛ بلکه تغییر ارزش مبادلات پردازش‌شده پس از حذف اثر تورم را نشان می‌دهد.
