به گزارش خبرنگار ایبنا به نقل از گلوبال فایننس، سامانه پرداخت و تسویه کارائیب (CAPSS) که راه‌اندازی آن مدت‌ها مورد انتظار بود، وارد مرحله آزمایشی شده است. این سامانه با هدف تحول در تسویه پرداخت‌های فرامرزی در منطقه کارائیب طراحی شده و چشم‌انداز این منطقه برای انجام پرداخت‌های برون‌مرزی با ارزهای محلی و به‌صورت آنی را وارد مرحله اجرا کرده است.
این سامانه با همکاری بانک‌های مرکزی منطقه و بانک صادرات و واردات آفریقا (آفریکسیم‌بانک) توسعه یافته است. CAPSS با اتصال سامانه‌های پرداخت ملی، امکان انجام پرداخت‌های فرامرزی آنی با ارزهای محلی را فراهم می‌کند و به کسب‌وکار‌ها و مصرف‌کنندگان اجازه می‌دهد بدون نیاز به استفاده از دلار آمریکا به‌عنوان ارز واسطه، پرداخت‌های خود را انجام دهند.
تیموتی آنتوان، رئیس بانک مرکزی کارائیب شرقی که به هشت کشور و قلمرو این منطقه با ارز مشترک خدمات ارائه می‌کند، گفت: «اگرچه تسویه‌های پشت‌صحنه میان بانک‌های مرکزی همچنان با دلار آمریکا انجام خواهد شد، تراکنش‌های روزمره از ارزهای محلی استفاده خواهند کرد؛ نوآوری مهمی که ظرفیت گسترده‌ای برای ایجاد تحول دارد.»
هدف این پروژه، تقویت تجارت درون‌منطقه‌ای میان اعضای جامعه کارائیب (CARICOM) است. بر اساس آمار صندوق بین‌المللی پول، صادرات کالا به شرکای منطقه‌ای حدود ۸ درصد از کل صادرات کالایی این بلوک را تشکیل می‌دهد.
تسویه مستقیم با ارزهای محلی، هزینه تبدیل ارز را کاهش می‌دهد و انجام تراکنش‌های فرامرزی با مبالغ کمتر را نیز مقرون‌به‌صرفه‌تر می‌کند. این موضوع به‌ویژه برای کسب‌وکار‌های کوچک و متوسط اهمیت دارد؛ زیرا این بنگاه‌ها در مقایسه با حجم تراکنش‌های خود، بیشترین هزینه را برای پرداخت‌های بین‌المللی متحمل می‌شوند.
اوکچوکو ایه‌جیریکا، سرپرست مدیرعاملی عملیات در دفتر کارائیب آفریکسیم‌بانک، در این باره گفت: «برای مثال، اگر من در باربادوس باشم و بخواهم از ترینیداد کالا بخرم، اما دلار آمریکا برای انجام این پرداخت در اختیار نداشته باشم، این کار عملاً به آرزویی دست‌نیافتنی تبدیل می‌شود. ما معتقدیم چنین وضعیتی تجارت را محدود می‌کند.»
سامانه پرداخت و تسویه کارائیب همچنین راهکاری برای مقابله با کوچک‌شدن شبکه بانکداری کارگزاری در این منطقه ارائه می‌دهد. پژوهشی که واحد اطلاعات اکونومیست در سال ۲۰۲۴ منتشر کرد، نشان داد حدود ۴۰ درصد از بانک‌های کارگزار طی ۱۵ سال گذشته روابط بانکی خود را با منطقه کارائیب قطع کرده‌اند.
همچنین، مقاله‌ای پژوهشی از صندوق بین‌المللی پول با عنوان «توجه به شکاف‌ها: الگو‌های تجاری کارائیب و محدودیت‌های ارتباطی» که در ماه مه منتشر شد، نشان داد روابط بانکی فرامرزی در افزایش تجارت اعضای جامعه کارائیب نقشی ایفا می‌کند که اثر آن کمتر از نصف میانگین جهانی است.
سامانه پرداخت و تسویه کارائیب بر اساس الگوی سامانه پرداخت و تسویه پان‌آفریقایی (PAPSS) طراحی شده است؛ سامانه‌ای که بانک صادرات و واردات آفریقا (Afreximbank) و اتحادیه آفریقا در سال ۲۰۲۲ راه‌اندازی کردند. PAPSS چارچوبی برای انجام پرداخت‌های فرامرزی آنی با ارزهای محلی فراهم می‌کند و اکنون بانک‌ها و ارائه‌دهندگان خدمات پرداخت را در ۱۶ کشور آفریقایی به یکدیگر متصل کرده است.
تلاش‌ها برای راه‌اندازی سامانه پرداخت کارائیب در اکتبر ۲۰۲۳ آغاز شد؛ زمانی که تمامی بانک‌های مرکزی عضو جامعه کارائیب، سامانه پرداخت و تسویه پان‌آفریقایی را به‌عنوان سامانه ترجیحی خود برای تسویه پرداخت‌ها انتخاب کردند.
در فوریه ۲۰۲۵، یک طرح اثبات مفهوم در بانک مرکزی باهاما اجرا شد. در این آزمایش، پرداختی میان باربادوس و باهاما انجام شد که تسویه آن با ارز ملی هر کشور صورت گرفت و هیچ دلاری میان دو طرف مبادله نشد.
بانک صادرات و واردات آفریقا و سامانه پرداخت و تسویه پان‌آفریقایی زیرساخت طراحی‌شده و در حال بهره‌برداری در آفریقا را در اختیار این پروژه قرار دادند. در همین حال، شرکت نرم‌افزاری مونتران (Montran Corp.) اتصال میان سامانه‌های پرداخت ملی دو کشور را ایجاد کرد. بانک مرکزی ترینیداد و توباگو نیز در این فرایند مشارکت داشت و سورینام به‌عنوان ناظر در آن حضور یافت.
رؤسای بانک‌های مرکزی در نوامبر سال گذشته دامنه آزمایش‌ها را گسترش دادند. قرار است بانکداران مرکزی کشور‌های عضو جامعه کارائیب بار دیگر در ماه نوامبر گرد هم آیند؛ نشستی که می‌تواند زمینه روشن‌ترشدن زمان‌بندی اجرای این طرح را فراهم کند.
در مرحله پس از اجرای آزمایشی، بانک‌های مرکزی قصد دارند سامانه پرداخت و تسویه کارائیب را به سامانه پرداخت و تسویه پان‌آفریقایی متصل کنند تا پلی برای پرداخت میان بازار‌های کارائیب و آفریقا ایجاد شود.
